Xem lẹ

Trang nhà > Đình > Đình Hà Hồi

Ha Hoi village hall

Đình Hà Hồi

Thứ Sáu 30, Tháng Mười Một 2018

Đình Hà Hồi có thể được xây vào năm 1578. Thờ thành hoàng Cao Sơn Đại Vương. Xếp hạng: Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia (1985). Địa chỉ: thôn Hà Hồi, xã Hà Hồi, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Tọa độ: 20°51’49"N 105°55’5"E, cách Hồ Gươm khoảng 22km về phía nam. Điểm dừng bus lân cận: bến xe Thường Tín trên quốc lộ QL1A (xe 06a, 06c, 06d, 06e, 62, 101) hoặc cột mốc H1/13 trên tỉnh lộ ĐT427 (xe 06b).

Bản đồ trực tuyến


Từ trung tâm Hà Nội bạn có thể lên những xe bus xuôi về nam trên quốc lộ QL1A và xuống ở bến xe Thường Tín, rồi theo con đường chạy dọc nghĩa trang công giáo đi gần 1km về phía đông sẽ thấy ngọn đa cổ thụ của đình làng Hà Hồi. Hoặc bạn lên xe bus 06b tuyến Giáp Bát - Hồng Vân và xuống ở cột mốc H1/13 trên tỉnh lộ ĐT427 rồi đi gần 1km qua làng Khê Hồi thì cũng đến.

Lược sử

Thôn Hạ Hồi (hay Hà Hồi) tên Nôm là làng Vồi, thời Nguyễn thuộc xã Hạ Hồi, đóng vai trò anh cả trong tổng Hạ Hồi, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông. Một số tài liệu ghi đình Vồi xây năm 1578, thờ Cao Sơn Đại Vương. Theo thần tích lưu tại đền Phương Quế (tức miếu Tổng, ngôi miếu chung của tổng Hà Hồi), Ngài tên là Cao Hiển, sinh vào thời Trần Thuận Tông (1388-1398), sang Tàu thi đỗ và làm quan nhà Minh. Các bản thần tích tại nhiều ngôi đình thờ Ngài ở huyện khác lại nói Ngài vốn là bộ tướng của thánh Tản Viên trên dãy núi Ba Vì.

Xã Hạ Hồi từng có cụ Lý Công Bật đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Quý Mùi năm Diên Thành thứ 6 (1583), cụ Từ Đạm đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân và cụ Từ Thiệp đỗ Phó bảng khoa Ất Mùi năm Thành Thái thứ 7 (1895). Xã đã đổi tên thành Hồng Phong năm 1948, rồi Hà Hồi năm 1976. Đầu thế kỷ 21, diện tích xã là 3,84 km2; dân số 10.251 người có khoảng 1/4 theo đạo Thiên chúa, chợ Vồi thì to nhất huyện.

Sân đình Hà Hồi. Panorama (c) NCCong 2018 April

Hạ Hồi đã đi vào lịch sử sau khi giặc Thanh đóng đồn tại đây do tướng Trương Triều Long chỉ huy phải hàng Quang Trung. Ngay trận đầu tiên quân Tây Sơn đã ít đổ máu, mở đường cho trận Ngọc Hồi tiếp theo quyết định thắng lợi của chiến dịch thần tốc giải phóng Thăng Long dịp Tết Kỷ Dậu (1789). Dân của 7 thôn [1] trong tổng Hạ Hồi cũ hàng năm vẫn tham gia lễ hội đình được tổ chức từ ngày 14 đến 16 tháng 3 âm lịch nhân sinh nhật thành hoàng, chính hội là 15 tháng Ba. Năm 1985, ngôi đình đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hoá quốc gia.

Kiến trúc và di sản

Những người già có thể tiếc nuối khi nhớ lại con đường làng Hà Hồi với gạch xây đều tăm tắp nay đã thay bằng bê tông để ô tô tải đi được. Bên tả đình là một giếng tròn rất to phủ đầy bèo ong, có tường bao và bậc gạch để xuống lấy nước; phía trước đình là sân làng; phía sau có sân cỏ và hồ nước nhỏ. Đó là những nơi diễn các trò dân gian như cờ bỏi, múa rồng và "con đĩ đánh bồng" v.v. trong dịp hội làng.

Đình hiện nay hầu như vẫn giữ nguyên vẹn kiến trúc ổn định bởi đợt đại trùng tu vào thời Nguyễn với mặt bằng xây dựng có hình "nội Công, ngoại Quốc". Nghi môn gồm 5 cổng, ngắm từ sân làng thấy thật đẹp và hoành tráng. Khách vào đình bằng các cổng phụ rồi đi men bờ ao hoặc bằng cổng chính và đi thẳng qua chiếc cầu đá ba nhịp đến sân tiền tế. Sân này cùng ao đình và nghi môn uốn hơi cong giống như hình một cái nỏ với mũi tên hướng về phía đông-nam.

Đình có hai nếp nhà song song, tường hồi bít đốc. Nhà trong xây kiểu chữ Đinh, nhà ngoài cao hơn, có cổ diềm lấy ánh sáng, 3 gian giữa lắp cửa bức bàn và 4 gian bên có chấn song con tiện. Thềm đình gồm bốn bậc với đôi rồng đá trên hoa văn mây nước. Hai đầu thềm có cặp chó đá đứng nhe nanh nhìn nhau từ xa, được tạc đủ lỗ mũi, lông xoắn hình mây, cổ dề đeo lục lạc. Các mảng gỗ được chạm khắc tỉ mỉ tinh xảo.

Di tích lân cận


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong


[1Bạch Liên, Phương Quế, Khê Hồi, Phú Cốc, Hà Hồi, Hoà Lương, Đức Trạch.

Thư tín diễn đàn

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?