LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Xem lẹ

Trang nhà > Đình > Đình Canh Hoạch

Canh Hoach Community Hall

Đình Canh Hoạch Đình Canh Hoạch

Maison communale de Canh Hoach

Thứ Tư 25, Tháng Giêng 2017

Ngôi đình của thôn Canh Hoạch còn gọi là đình làng Vác, được xây không rõ đích xác khi nào. Xếp hạng: Di tích lịch sử, kiến trúc - nghệ thuật quốc gia (năm 1991). Địa chỉ: thôn Canh Hoạch, xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Toạ độ: 20°48’33"N 105°46’37"E; cách Hồ Gươm 31km về hướng nam. Điểm dừng xe bus gần nhất: ngã tư Vác trên quốc lộ QL21B (bus 75, 78, 91, 103).

Bản đồ trực tuyến

Chỉ đường

Du khách từ trung tâm Hà Nội có thể di chuyển đến gần cầu Hà Đông rồi lên xe bus số 78 (tuyến BX Mỹ Đình – Tế Tiêu) hoặc 103 (BX Mỹ Đình – Hương Sơn) đi theo quốc lộ QL21B và xuống ở ngã tư Vác. Từ ngã tư Vác đi tiếp gần 300m sẽ thấy biển đề đình Canh Hoạch ở bên trái.

Lược sử

Canh Hoạch xưa tên là Cổ Hoạch, tên Nôm là làng Vác, vốn giàu và lớn nhất trong 5 thôn của xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Làng mở ra phố Phố Vác có chiều dài khoảng 1 km dọc theo Quốc lộ 21B. Dân sở tại chủ yếu theo Đạo Phật và Đạo Cơ Đốc. Kiến trúc lớn còn lại từ xưa bao gồm chùa, nhà thờ xứ và đình làng.

Làng nổi tiếng với hai nghề thủ công là làm lồng chim và làm quạt giấy theo kiểu truyền thống. Quạt Vác nhẹ, bền và đẹp, nan cứng bằng tre gác bếp không mọt, phất bằng giấy dó và dán bằng nước cậy rất dính. Theo ThS Bùi Văn Vượng, quạt Vác bắt đầu xuất hiện từ nửa cuối thế kỷ 19, khi Tổ nghề của làng là Mai Đức Siêu khởi nghiệp.

Ngày 19-4-1991 đình Canh Hoạch được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc — nghệ thuật quốc gia. Trong hậu cung thờ 5 vị thành hoàng gồm: Trình Lý, Cao Hàn (quan thời vua Hùng), Trần Uất (thời Trần), Nguyễn Đức Lượng (thời Lê Sơ), Nguyễn Quyện (thời Mạc và Lê Trung hưng). Hội làng Vác tổ chức hàng năm từ ngày 11 đến 13 tháng 3 ÂL, mở đầu bằng lễ rước kiệu từ đình đến nhà thờ Trạng nguyên Nguyễn Đức Lượng và các nhà thờ khác.

Kiến trúc

Đình Canh Hoạch quay về hướng Tây, nhìn qua hồ nước hình vuông ra mặt đường QL21B. Đình không rõ đích xác được xây khi nào nhưng hiện nay mang dáng vẻ kiến trúc thời Nguyễn. Cổng đình khá to với 4 trụ biểu và 2 cổng phụ. Sân gạch rất rộng, hai bên là tả, hữu mạc 3 gian và nhà bia công đức. Đại đình gồm 7 gian, mái lợp ngói ta, trên bờ nóc đắp hình đôi rồng chầu nguyệt. Hậu cung và ống muống kết nối với tiền tế theo hình “chữ Công”. Bên trong bài trí theo kiểu truyền thống.

Lưu ý

Tháng 1-1995, nhà thờ họ Nguyễn ở Canh Hoạch được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia. Khởi tổ là Nguyễn Bá Ký, tiến sĩ khoa Quý Mùi (1463) đời Lê Thánh Tông làm đến Binh bộ Thượng thư, thân tộc với dòng họ Nguyễn Trãi ở Nhị Khê. Ký sinh ra Hề, 50 tuổi đỗ Trạng nguyên khoa Giáp Tuất (1514) đời Lê Tương Dực, vua ban tên Đức Lượng, làm Lễ bộ tả thị lang, đi sứ phương Bắc, sinh ra Lệ, tiến sĩ khoa Ất Mùi (1535) đời Mạc Đăng Doanh, làm quan Hữu thị lang, cũng từng đi sứ.

Chị của Nguyễn Đức Lượng được gả cho Doãn Toại —con của Nguyễn Doãn Địch, trú quán Canh Hoạch, đỗ Thám hoa khoa Tân Sửu (1481) đời Lê Thánh Tông, làm đến chức Hữu Thị lang. Toại sinh ra Thiến, hiệu Cảo Xuyên, theo học cậu Nguyễn Đức Lượng. Năm 38 tuổi, Thiến đỗ Trạng nguyên khoa Nhâm Thìn (1532) đời vua Mạc Đăng Doanh làm tới chức Lại bộ Thượng thư.

Nguyễn Thiến về sau cùng với thông gia là Phụng quốc công Lê Bá Ly dẫn quân vào Thanh Hóa quy thuận nhà Lê Trung hưng. Thiến sinh ra Quyện và Miến, sau khi Thiến chết, Quyện và Miến lại quay về phò Mạc, được phong tước Thường quốc công. Con thứ ba của Miến là Nhiệm, năm 1601 chống quân Lê Trung hưng ở Hoàng Giang (Ninh Bình), bị thất bại phải đi ẩn ở Tiên Điền (Nghi Xuân, Hà Tĩnh), trở thành tổ chi họ của Đại thi hào Nguyễn Du.

Đình Canh Hoạch. Panorama (c)2017 NCCong

Nhà thờ tổ họ Nguyễn ở Canh Hoạch được lập vào thời Hậu Lê. Đến nay qua tu bổ vẫn giữ dáng vẻ của lần tôn tạo năm 1821 với hình “chữ Nhị”. Cổng vào gồm 2 cột trụ, trên đỉnh trang trí đèn lồng và bông sen cách điệu. Gian giữa treo bức hoành phi đề 3 chữ Hán “Trạng nguyên từ”, trong khám thờ đặt bài vị cụ tổ. Gian bên phải bày cỗ ngai trên đặt chân dung Nguyễn Trãi. Gian bên trái là khám thờ “Trạng cậu” Nguyễn Đức Lượng và “Trạng cháu” Nguyễn Thiến. Ngoài ra còn hai bia đá từ thế kỷ 17, cuốn gia phả và các đạo sắc phong.

Trong làng còn có nhà Sắc hay đình Sắc, gồm ba gian xây kiểu “chữ Nhất”, hai bên là tả hữu mạc. Gian giữa đặt long ngai và bài vị Thường quốc công Nguyễn Quyện, gian bên phải để hòm sắc của vua chúa xưa kia phong cho 5 vị thành hoàng, gian bên trái đặt bài vị Nguyễn Thị Ngọc Cẩm, tục gọi là Bà Chúa Thuận, con gái Trạng nguyên Nguyễn Thiến.

Di tích lân cận

  • Chùa làng Chuông: xã Phương Trung, huyện Thanh Oai.
  • Đình Ba Thôn: thôn Bạt Chùa, xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa.
  • Đình, đền và chùa Văn Quán: thôn Văn Quán, xã Đỗ Động, huyện Thanh Oai.
  • Đình Hoàng Xá: thị trấn Vân Đình, huyện Ứng Hòa.
  • Đình Lương Xá thôn Lương Xá, xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa.

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong