Xem lẹ

Trang nhà > Đình > Đình Giẽ Thượng

Gie Thuong Community Hall

Đình Giẽ Thượng

Maison communale de Gie Thuong

Thứ Ba 30, Tháng Tám 2016

Đình Giẽ Thượng được xây vào cuối thế kỷ 17, bên trong thờ vị Thành hoàng là Quảng Bác Đại Vương. Xếp hạng: Di tích lịch sử – nghệ thuật quốc gia (1996). Địa chỉ: Km 2 đường Hoàng Quốc Việt, làng Giẽ Thượng, xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. Toạ độ: 20°41’35"N, 105°53’40"E; cách Hồ Gươm gần 43km về hướng nam. Điểm dừng xe bus gần nhất: Cầu Giẽ trên quốc lộ QL1A (tuyến 06 hoặc 206).

Giới thiệu

Đình Giẽ Thượng được xây vào cuối thế kỷ 17, bên trong thờ đức Quảng Bác Đại Vương. Theo truyền thuyết, ngài là người con trai thứ 2 trong số 5 người con của Hùng Huy Vương (vua Hùng thứ 8), có công giúp vua bảo vệ dân và giữ nước. Các triều đại phong kiến đã ban 241 mỹ tự và 19 đạo sắc phong ngài làm Thành hoàng của Giẽ Thượng cùng mấy làng xung quanh.

Đình được gọi theo tên làng Giẽ Thượng. Làng này cùng làng Giẽ Hạ liền kề rất nổi tiếng về nghề làm giày da, thời Lê cả hai thuộc thôn Thịnh Phúc, thời Nguyễn mới tách ra, nay thuộc xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. Hội làng được tổ chức hàng năm vào đầu mùa hạ, cứ 5 năm một lần mấy làng cùng thờ ngài Quảng Bác Đại Vương lại chung nhau làm đại lễ.

Trong đình có nhiều tác phẩm điêu khắc gỗ từ thời Lê Trung Hưng, đặc trưng cho nghệ thuật tinh tế và độc đáo của các ngôi đình làng thuộc vùng đất phía Nam kinh thành Thăng Long. Năm 1996 đình Giẽ Thượng được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử – nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Đình Giẽ Thượng nằm trên một khu đất cao ráo, tiền đường nhìn về phía Nam ra con sông Châu Giang. Lưng đình hiện nay áp vào vệ đường Hoàng Quốc Việt, cách Cầu Giẽ trên quốc lộ QL1A chừng 2km. Cổng đình mới xây lại theo kiểu nghi môn như cũ nhưng câu đối đắp trên trụ biểu được viết bằng chữ Quốc ngữ, hai bên cổng có tượng voi quỳ. Sau cổng có một cây sữa cao to che mát sân ngoài ở bên cạnh đầu hồi ngôi đình.

Theo lối đi từ sân ngoài sang tay phải vào sân trong ta sẽ thấy trước tòa đại bái có hòn non bộ, tượng nghê và bình phong. Sau bình phong có một ao to, bên trái là cổ thụ um tùm tỏa bóng xuống mặt nước. Tòa đại bái gồm 3 gian lớn, xây kiểu 2 tầng chồng diêm, mái lợp ngói ta, tường hồi bít đốc. Cũng lạ là ngoài hiên không thấy có cặp tượng Hộ pháp như thường lệ. Nhà này kết nối với trung cung và hậu cung theo hình chữ “Công”.

Chính điện đình Giẽ Thượng. Panorama ©2016 NCCong

Di vật

Trong đại bái và trung cung của đình Giẽ Thượng có một số hoành phi và câu đối cổ. Gian giữa hậu cung là nơi đặt khám thờ chứa long ngai và bài vị của Thành hoàng. Tại chính điện và hai gian tả hữu vẫn giữ được những mảng chạm khắc gỗ điêu luyện với những hoạt cảnh đời thường xen lẫn các đề tài tiên nữ, voi, nghê, rồng, mây lửa v.v., trông cực kỳ sinh động. Trên cao có treo bức trần gỗ trang trí rất đẹp, giống như ở đình làng Giẽ Hạ. Ngoài ra còn có một lư hương cổ tạc bằng đá liền khối khá tinh xảo đặt trên hương án.

Di tích lân cận

Ngoài ra, đối diện đình Giẽ Thượng ở ngay bên kia sông Châu Giang, nằm trên thửa ruộng Ao Hồn trong lòng con mương chảy ra phía quốc lộ QL1A có một di chỉ khảo cổ học nổi tiếng, hiện nay thuộc xã Châu Can, huyện Phú Xuyên. Di chỉ này gồm 8 ngôi mộ cổ có niên đại khoảng cuối thế kỷ 3 đến đầu thế kỷ 2 trước công nguyên, bằng chứng về một trong những đặc trưng cơ bản của nền văn hóa tiền sử Đông Sơn với những chiếc quan tài độc đáo được làm bằng thân cây khoét rỗng có hình thù giống như chiếc thuyền mà giới khảo cổ học vẫn quen gọi là mộ thuyền.

Bản đồ trực tuyến

(hiện nay GoogleMaps đánh dấu vị trí đình Giẽ Thượng lệch khoảng 50m)


Đông Tỉnh