LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Xem lẹ

Trang nhà > Đình > Đình Hạ Yên Quyết (Cót)

Cot Community Hall

Đình Hạ Yên Quyết (Cót)

Maison communale de Cot

Thứ Ba 20, Tháng Mười 2015

Đình Hạ Yên Quyết tên nôm là đình Cót, ngoài các sơn thần Cao Sơn và Quý Minh còn thờ Lý Phật Tử. Xếp hạng: Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia (năm 1994). Địa chỉ: số 34, ngõ 251 phố Nguyễn Khang, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Toạ độ: 21°01’18"N 105°47’47"E; cách Hồ Gươm chừng 7km về hướng tây. Điểm dừng xe bus gần nhất: phố Trung Kính (bus 05, 51), hoặc đường Láng (09, 16, 24, 35).

Bản đồ trực tuyến

Lược sử

JPEG - 159.6 kb
Cổng làng Cót. Ảnh ©2015 NCCong

Đầu thế kỷ 19, làng Yên Quyết thuộc tổng Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây; tới năm Minh Mạng thứ 12 (1831) cắt về phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội. Tháng 12-1942 lại thuộc đại lý Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Thời kỳ Pháp tạm chiếm có tên gọi bí mật là xã Song Yên. Đầu năm 1956 thuộc xã Yên Hoà, quận 6, ngoại thành Hà Nội. Đến năm 1961 nửa phố Cầu Giấy cắt về nội thành, còn lại xã Yên Hoà thuộc huyện Từ Liêm. Cuối thế kỷ 20, xã Yên Hoà trở thành một phường nội thành thuộc quận Cầu Giấy, rồi hoàn toàn đô thị hoá.

JPEG - 190 kb
Cổng bên đình Cót. Ảnh ©2015 NCCong

Làng Yên Quyết ở ven bờ tây sông Tô Lịch, gồm 2 thôn Thượng, Hạ, được gọi chung bằng tên nôm “Kẻ Cót”. Đó là một vùng quê giàu truyền thống hiếu học và khoa bảng, nằm trong “tứ danh hương” (Mỗ, La, Canh, Cót). Nơi đây đã đóng góp hàng chục tiến sĩ nho học và nhiều hương cống thời Hậu Lê, rồi cử nhân thời Nguyễn. Đầu cầu Cót hiện có ngôi miếu Chợ (Đông Miếu) cũng là một di tích văn hóa đã xếp hạng.

Thôn Hạ Yên Quyết nổi tiếng từ xưa bởi nghề vàng mã, còn thôn Thượng chuyên làm giấy. Đình Hạ Yên Quyết là nơi dân làng thờ làm thành hoàng các vị thần Cao Sơn, Quý Minh thuộc nhóm “Tản Viên sơn thánh” và phối thờ vua Lý Phật Tử 李 佛 子 (mất năm 602). Đình được xây trên một gò đất rộng rãi và cao ráo, hợp thế phong thủy với 2 ao ở 2 bên. Có câu ca dao địa phương như sau:
Đình làm trên mắt hoàng xà
Có gò con nhái nhảy qua bên ngoài

Cầu Cót và miếu Chợ. Panorama ©2015 NCCong

JPEG - 213.2 kb
Tam quan đình Cót. Ảnh ©2015 NCCong

Năm 1994, Bộ Văn hóa và Thông tin đã xếp hạng đình làng Hạ Yên Quyết là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia, cùng đợt với ngôi chùa Ngọc Quán Tự gần đấy vốn có từ trước năm 1642.

Kiến trúc

Khuôn viên đình Hạ Yên Quyết um tùm cây xanh với tường gạch bao quanh. Đình cũng quay hướng nam như cổng làng đồ sộ ở ngay bên cạnh. Phía trước và bên hữu đình có ao nước hình chữ nhật cách ly với những nhà dân xây san sát che hết tầm nhìn. Cổng ngách bên tả mới xây mở ra đường làng và ao nước thứ ba. Bên hữu cũng có một cổng ngách trong ngõ nhỏ (nhân đây xin cám ơn bà chủ ngôi nhà cuối ngõ đã cho tác giả leo lên gác xép để chụp toàn cảnh ngôi đình qua song sắt).

JPEG - 166.3 kb
Sân đình Cót. Ảnh ©2015 NCCong

Từ đường làng, du khách rẽ trái vào cổng chính thấy ngay bên phải là một tam quan gồm 2 trụ biểu to nối với 2 bức tường có đắp phù điêu; hai bên có 2 cửa phụ xây kiểu chồng diêm, mái lợp giả ngói ống. Đi qua tam quan và sân gạch thứ hai, khách sẽ đến một nghi môn với 5 bậc thềm rồng để bước lên sân thứ ba cùng với tòa đại đình tọa lạc trên nền cao của đỉnh gò con nhái.

Tòa tiền tế gồm 5 gian cửa bức bàn, bên trong có các bức cốn mê được trang trí bằng những đề tài quen thuộc như rồng ổ, rồng cuốn thủy, long ly quy phượng và tùng cúc trúc mai. Bốn đầu dư gian giữa chạm lộng kết hợp chạm nổi hình rồng, các bẩy hiên thì chạm nổi hình hoa lá.


Tòa trung đường nối liền với đại bái bởi một gian nhỏ đổ trần bê tông, tiếp theo là 3 gian với hai hàng chân cột, được tập trung trang trí hình rồng ổ ở trên hai bức cốn phía trong. Hậu cung gồm 3 gian 2 chái chạy ngang theo kiểu “chữ Công”. Tất cả các mái đình đều lợp ngói ta với đầu đao và bờ nóc được đắp bằng các đề tài truyền thống.

JPEG - 133.1 kb
Tòa tiền tế đình Cót. Ảnh ©2015 NCCong

Lưu ý

Không ai biết đích xác đình Hạ Yên Quyết có từ khi nào; chỉ biết đình được xây lại vào năm Minh Mạng thứ 13 (1832). Dù ngôi đình gần đây đã qua đại trùng tu song vẫn bảo lưu dáng dấp nghệ thuật kiến trúc của thời Nguyễn. Hội đình làng diễn ra hàng năm từ ngày 10 đến 15 tháng Hai âm lịch với lễ cúng tế thần hoàng và các trò vui dân gian. Xưa kia còn có tục nuôi lợn thờ của các giáp trưởng đăng cai lễ hội.

Di tích lân cận


Bài và ảnh: Đông Tỉnh