LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Xem lẹ

Trang nhà > Đình > Đình Vĩnh Ninh

Vinh Ninh Village Hall

Đình Vĩnh Ninh

Maison communale de Vinh Nỉnh

Thứ Năm 11, Tháng Sáu 2015

Đình Vĩnh Ninh thờ Bà Tía, nữ tướng của Hai Bà Trưng, làm thành hoàng cùng với ông Rắn và ông Đất. Xếp hạng: Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia (năm 1989). Địa chỉ: thôn Vĩnh Ninh, xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Tọa độ: 20°56’01’’N 105°49’41’’E; cách Hồ Gươm hơn 14km về hướng nam. Điểm dừng xe bus lân cận: ngã ba Lạc Thị (xe 12), hoặc ngã ba đường Phan Trọng Tuệ - Ngọc Hồi (xe 06, 08, 12, 37).

Trước cổng đình Vĩnh Ninh. Panorama ©2014 NCCong

JPEG - 128.1 kb
Phương đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Lược sử

Tương truyền, làng Vĩnh Ninh có từ thời các vua Hùng. Khai quật di chỉ khảo cổ học Chùa Thông ngay sát làng đã phát lộ nhiều cổ vật mang niên đại cách đây 2400 năm. Theo thần phả trong đình thì vào thời Hùng Vương thứ sáu, dân làng đã theo Xà Công (Ông Rắn) và Bạch Công (Ông Đất) đánh giặc Ma Lôi và Xích Tỵ (giặc Mũi Đỏ). Cả hai vị được dân làng thờ làm thành hoàng. Đình Vĩnh Ninh còn thờ Nàng Tía, một nữ tướng của Hai Bà Trưng.[1]

JPEG - 140.9 kb
Tam quan đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Vĩnh Ninh vào thời Lê gọi là Kẻ Đặng, tên chữ là trang Vĩnh Hưng Đặng. Đầu thời Nguyễn, nơi đây thuộc phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng. Đến năm 1831, làng nhập vào tỉnh Hà Nội. Thời Pháp thuộc, năm 1904 lại cắt về tỉnh Hà Đông. Năm 1926, làng có 1645 nhân khẩu, chủ yếu sống bằng nghề làm ruộng.

Từ 1968 làng thuộc về xã Vĩnh Quỳnh huyện Thanh Trì, Hà Nội. Bước sang thế kỷ 21, cả xã bị đô thị hóa mạnh, dân số tăng rất nhanh, chỗ nào cũng họp chợ, việc bảo tồn văn hóa truyền thống thật không dễ dàng.

JPEG - 137.8 kb
Cổng bên đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Cách Vĩnh Ninh chừng 2km về phía đông-nam có ngôi làng Ngọc Hồi nổi tiếng – nơi vua Quang Trung đích thân chỉ huy quân Tây Sơn tiêu diệt giặc Thanh vào dịp Tết Kỷ Dậu năm 1789. Vĩnh Ninh là quê hương của trung tướng Vương Thừa Vũ, chỉ huy trưởng mặt trận Hà Nội năm 1946, Đại đoàn trưởng Đại đoàn 308, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông tên thật là Nguyễn Văn Đồi, sinh năm 1910, mất năm 1980.

Kiến trúc

Đình làng Vĩnh Ninh nhìn về một cái hồ hình chữ nhật khá rộng ở hướng đông-bắc, được coi là thế đất đẹp. Trước đình có một sân gạch to kéo dài tới tận con đường làng chạy ven hồ. Sân này mới được tôn cao, làm cho hai cổng bên bị hạ thấp đến mức người lớn phải cúi đầu mới qua được và các phù điêu bị chìm xuống đất đến một nửa.

JPEG - 106.1 kb
Đại đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Tam quan xây kiểu nghi môn với hai trụ biểu làm cổng chính ở giữa hai cổng bên, phía trước có bình phong đơn giản. Sau cổng chính là một phương đình xây kiểu chồng diêm hai tầng tám mái, hai bên là sân tả, hữu mạc. Tòa đại bái rộng năm gian hai dĩ, bên trong có những hàng cột lim to kê trên đá tảng chạm hoa sen. Hậu cung ba gian kết nối với đại bái theo hình chuôi vồ.

JPEG - 123.6 kb
Sân cờ bên đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Lưu ý

Trong đình Vĩnh Ninh hiện có khá nhiều hiện vật có giá trị. Đáng quý nhất là còn lưu giữ được một cuốn ngọc phả và 23 sắc phong, gồm từ niên hiệu Cảnh Hưng (cuối thế kỷ 18) đến Duy Tân (đầu thế kỷ 20), đặc biệt trong đó có một đạo sắc ghi niên đại Cảnh Thịnh (1793-1801) của triều Tây Sơn.

Các đầu kẻ, bức cốn đều là những tác phẩm điêu khắc mang phong cách dân gian. Tuy nhiên hiện nay phần lớn các vật liệu gỗ, gạch đã bị thời gian làm cho cũ nát và hư hỏng. Nhân dân Vĩnh Ninh đang phải kêu gọi quyên góp tiền của để trùng tu đình.

Bản đồ trực tuyến

Từ ngã ba đường Phan Trọng Tuệ - Ngọc Hồi du khách đi về hướng tây gần 200m rồi rẽ trái men theo sông Tô Lịch qua làng Quỳnh Đô về hướng tây-nam khoảng 800m lại rẽ phải đi tiếp gần 1km sẽ đến đích. Nếu lên xe bus số 12 du khách có thể xuống ở ngã ba Lạc Thị rồi đi về hướng tây-bắc chừng hơn 1km thì cũng đến nơi.

JPEG - 177.1 kb
Chùa làng sau đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Di tích lân cận

Chú thích

[1] Thần tích kể rằng: Bà mẹ là người làng này, mộng thấy được thần tặng hoa sen mà có thai rồi sinh ra nàng. Cha mẹ mất sớm, nàng Tía ở với bà cô, lớn lên dung mạo xinh đẹp lại có tài võ nghệ. Sau khi đánh đuổi Tô Định về Trung Quốc, có lần Hai Bà Trưng qua làng, tình cờ gặp nàng Tía đang múc nước bên giếng bèn hỏi chuyện. Cảm mến tài trí, vua Bà đưa nàng về triều và phong làm tướng huấn luyện nữ binh. Năm 43 thời đầu Công nguyên, Mã Viện dẫn quân Hán sang đàn áp khởi nghĩa, nàng Tía đã tham dự nhiều trận. Cả đến khi nghe tin Hai Bà đã tự vẫn, nàng vẫn chỉ huy một toán quân chống cự địch ở cửa Thần Phù. Rồi giữa sóng to gió cả, mưa kéo đen trời đất, nàng Tía đã hóa thân đi vào cõi bất diệt; sau được dân làng thờ làm thành hoàng cùng với ông Rắn và ông Đất.


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong