Xem lẹ

Trang nhà > Lang thang > Đường quen > Đường Thanh Niên

Road of the Youth

Đường Thanh Niên

Route de la Jeunesse

Chủ Nhật 21, Tháng Sáu 2015

Đường Thanh Niên dài gần 1 km, nằm giữa hồ Tây và hồ Trúc Bạch, nối liền hai quận Tây Hồ và Ba Đình. Đường kéo từ dốc Yên Phụ tới ngã ba Quán Thánh - Thụy Khuê, cách Hồ Gươm chừng 3km về hướng tây-bắc. Điểm dừng xe bus gần nhất: các đường phố Thanh Niên (bus 33, 50), Yên Phụ (31, 33, 41, 55, 58), Quán Thánh (14, 33, 45, 50), hoặc Phan Đình Phùng (14, 45).

Lược sử

Đường Thanh Niên xưa vốn có tên là Cố Ngự. Do những người vẽ bản đồ và kẻ biển tên phố Hà Nội thời thuộc Pháp thường viết chữ Việt không có dấu nên lâu dần người dân đọc chệch ra thành đường Cổ Ngư. Khoảng năm 1959-1960, đường Cổ Ngư được mở rộng bởi chính các thanh niên Hà Nội và do đó mà Hồ chủ tịch trực tiếp đổi tên là đường Thanh Niên.

Hồ Tây và hồ Trúc Bạch nguyên chỉ là một. Từ thế kỷ 17, người dân đánh cá quanh vùng đắp con bờ nhỏ từ Yên Hoa (Yên Phụ) xuống Yên Ninh cho khỏi đi vòng, rồi sóng vỗ, thời gian xô lở, năm nào cũng phải đắp lại cho vững, thành ra con đường có tên đê Cố Ngự (nghĩa là giữ cho vững).

Góc hồ này, nguyên có một hành cung của chúa Trịnh Doanh, cung đó sau thành nơi an trí những cung nữ có tội hoặc về già. Họ trồng dâu chăn tằm và tự dệt lụa, thứ lụa trắng ngà, mềm, mỏng, cực đẹp, gọi là lụa Làng Trúc, và cái tên Trúc Bạch ra đời, mảnh hồ Tây ngăn ra cũng mang luôn tên ấy: hồ Trúc Bạch.

Đường Thanh Niên. Panorama ©2014 NCCong

Thời chúa Trịnh, hồ Trúc Bạch còn trồng sen, thơm nức một vùng. Làng Ngũ Xã do dân 5 làng có nghề đúc đồng của các địa phương tụ hội về đây lập nghiệp, ngày nào lửa lò cũng nghi ngút, xen kẽ với hương hoa sen, còn được ghi trong bài phú lừng danh một thời của Nguyễn Huy Lượng làm năm 1801 với những câu như:
Liễu bờ kia bay tơ biếc phất phơ, thoi oanh ghẹo hai phường dệt gấm
Sen vũng nọ nảy tiền xanh lác đác, lửa đóm ghen năm xã gây lò...

(Tụng Tây Hồ phú)

Nhà văn Băng Sơn viết: Một bài phú chỉ độc vận: vần Hồ. Nguyễn Huy Lượng tài hoa, về sau, Phạm Thái, một nhà thơ trữ tình tài hoa không kém đã viết bài Chiến Tụng Tây Hồ phú, cũng vẫn vần ấy, có ý phản bác người trước và phản đối nhà Tây Sơn... đã trở thành một giai thoại văn chương của kẻ sĩ Bắc Hà.

Bên cạnh hồ Tây thì hồ Trúc Bạch quả là nhỏ nhưng mà thân thương, đứng bên này vẫn nhìn thấp thoáng bóng người bên bờ kia. Trên đường Thanh Niên lộng gió và tràn trăng, ta mới cảm nhận được gương nước sóng lăn tăn kia quý giá nhường nào... Dâu bể là lẽ thường tình, qua hàng trăm năm, hai con hồ này ngày nay đã bị thu hẹp đi nhiều do lấn chiếm, có lẽ một phần cũng do lòng người bị hẹp đi hơn trước chăng?

Thật sung sướng khi đứng trên đường Thanh Niên nhìn ra phía tây, gương hồ mù sương trong hoàng hôn lộng gió, và nhìn về phía đông, ta đón gió hồ Trúc Bạch lồng lộng mát rượi thịt da, tung mớ tóc phàm trần bụi bặm. Hàng cây hoa ban tím đã nở nhiều mùa, dãy cây xoan tây cứ dâng những đĩa xôi gấc cho mùa hè nồng thắm. Hồ Trúc Bạch phải trở về với thanh khiết, thoáng đãng của nguyên hình nó từ bao đời.

Chỉ riêng một chi tiết ở hồ Trúc Bạch từng bắt được tên giặc lái máy bay ném bom, nổi lềnh bềnh, hồ đã đáng được giữ gìn như một di tích thiêng liêng, chứ chưa nói gì nó đã tồn tại hàng nghìn năm với Đông Đô, Thăng Long, Hà Nội, với hồn người bao thế hệ, để có còn nhắc lại cho muôn đời sau một Hà Nội tài hoa tươi đẹp...

Đền Quán Thánh. Panorama ©2014 NCCong

Lưu ý

Xung quanh hồ Trúc Bạch có một số công trình kiến trúc và di tích lịch sử, văn hoá nổi tiếng. Góc hồ phía Tây có đền Quán Thánh, nơi thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, tương truyền là một vị Thánh đã giúp An Dương Vương trừ ma quấy phá khi xây Thành Cổ Loa... Đền được xây dựng từ đời vua Lý Thái Tổ (1010-1028). Bên trong có pho tượng Trấn Vũ bằng đồng đen cao 3m96, nặng 3.600kg, chu vi 3m50 do những người thợ làng Ngũ Xã đúc năm 1677.

Làng Ngũ Xã còn nổi tiếng với pho tượng Phật A-di-đà khổng lồ trong chùa Thần Quang, khởi đúc năm 1949 đến năm 1952 thì hoàn thành. Tượng làm bằng đồng đúc liền khối lớn nhất thời đó, cao 3m9, chu vi 11m, nặng 14 tấn, là một công trình nghệ thuật vô cùng quý giá không chỉ ở Việt Nam mà còn của thế giới.

Phía đông hồ Trúc Bạch có một ngôi chùa, do toạ lạc trên gò đất có hình dáng con rồng nằm nhả ngọc nên mang tên Châu Long. Chùa được khởi dựng từ thời Trần, bên trong thờ Linh Thông Công Chúa, con gái vua Trần Nhân Tông đã từng tu ở đây, tên là Khiết Cô. Đây là một công trình kiến trúc Phật giáo đã xây lại vào thế kỷ 19 và nay được xếp hạng Di tích văn hoá nghệ thuật quốc gia.

Nằm ven đường Thanh Niên, trên bán đảo Cá Vàng ở mé đông-bắc hồ Tây có Trấn Quốc Tự, ngôi chùa cổ nhất Hà Nội, được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hoá quốc gia. Chùa xây từ thời Lý Nam Đế (541-547), ban đầu ở ngoài bãi sông Hồng, đến năm 1615 mới dời vào vị trí trong đê như ngày nay. Trong chùa có vườn tháp cổ u tịch và nhiều tượng Phật giá trị.

Chùa Trấn Quốc và quán Gió Hồ Tây. Panorama ©2014 NCCong

Ngoài những địa điểm đã kể ở trên, đối diện chùa Trấn Quốc từ khoảng giữa thế kỷ 20 có quán Gió Hồ Tây với đặc sản bánh tôm nổi tiếng. Chếch một chút về hướng đông-bắc còn có ngôi đền Cẩu Nhi nằm cô độc trên một hòn đảo bé xíu.

Nhìn từ trên cao, đường Thanh Niên giống như một cây cầu phủ đầy cây xanh, bốn mùa hoa nở, hoa ban và hoa phượng vĩ nổi bật hơn cả. Ngày nay đây là một trong những con đường đẹp nhất thủ đô. Mỗi buổi sớm hàng trăm thanh niên và các cụ già đến tập thể dục dưỡng sinh. Khi chiều buông những đôi trai gái thong thả dạo ven hồ, đạp xe thiên nga hoặc ngồi kín các ghế đá, thì thầm hòa tiếng cùng cây cối và sóng nước êm đềm.

Di tích lân cận

Chùm ảnh

JPEG - 117.3 kb
JPEG - 118.7 kb
JPEG - 144.1 kb
JPEG - 208.8 kb
JPEG - 272.5 kb
JPEG - 129.5 kb
JPEG - 18.6 kb
JPEG - 143.6 kb
Đường Thanh Niên. Ảnh ©2012 NCCong

(Click vào ảnh để phóng to)

Bản đồ trực tuyến


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong