LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Xem lẹ

Trang nhà > Vườn Thiền > Chùa Mễ Trì Thượng (Thiên Trúc Tự)

Thien Truc Pagoda

Chùa Mễ Trì Thượng (Thiên Trúc Tự)

Pagode Thien Truc

Chủ Nhật 28, Tháng Sáu 2015

Chùa làng Mễ Trì Thượng có từ cuối thời Lê mạt, tên chữ Thiên Trúc Tự, còn gọi là chùa Tổ Quạ. Xếp hạng: Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia (năm 1992). Địa chỉ: đoạn giữa phố Mễ Trì Thượng, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Toạ độ: 21°0’32"N 105°46’37"E; cách Hồ Gươm 11km về hướng tây-nam. Điểm dừng xe bus gần nhất: các ngã phố Mễ Trì - Vũ Quỳnh (bus 50) và Phạm Hùng - Đỗ Đức Dục (05, 29, 30, 33, 39, 44, 50, 57, 60).

Bản đồ trực tuyến

Lược sử

JPEG - 176.9 kb
Chùa Thiên Trúc: nhìn từ gác chuông. Ảnh ©2015 NCCong

Xưa kia vùng Mễ Trì chủ yếu là đồng ruộng trũng, ven bờ đầm trước cổng làng có gò đất trông như con rùa đang bò từ dưới nước lên cạn, thế phong thủy phát đạt. Thời Lý, gò đất này được gọi là Quy Sơn (Núi Rùa). Mễ Trì lại có giống gạo tám thơm ngon được chọn để tiến vua, cho nên vua đã đặt tên là làng Mễ Trì (Ao Gạo). Đến đầu thời Nguyễn, dân cư càng đông đúc, Mễ Trì chia làm hai thôn Thượng và Hạ, thuộc tổng Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội.

JPEG - 157.5 kb
Chùa Thiên Trúc: tam quan. Ảnh ©2015 NCCong

Chùa Mễ Trì Thượng được xây từ thời Lê mạt. Tương truyền có một vị sư pháp danh Quang Lộ Thích Đường, nhân đi qua đây thấy thế đất đẹp bèn xin làng cho lập chùa để xiển dương đạo Phật. Được dân ủng hộ, nhà sư đã tổ chức xây dựng và đặt tên chùa là Thiên Trúc Tự. Bản thân Quang Lộ Thích Đường được nhận về làm trụ trì ở đây; ngài vốn tu theo thiền phái Tào Động, dân gian quen gọi là sư Tổ Quạ.

Năm 2014, chùa Mễ Trì Thượng bắt đầu khởi công một cuộc đại trùng tu. Đến nay [tức giữa năm 2015] phần lớn các công trình chủ yếu đã gần như xong, chỉ còn vườn tháp mộ và giảng đường đang hoàn thiện. Ngoài cổng tam quan đồ sộ xây hoàn toàn mới, những hạng mục khác như nguyệt hồ, phương đình, tam bảo, nhà Tổ và nhà Mẫu đều được tôn tạo và nâng cấp khang trang. Các cổ thụ cũng như kiến trúc cơ bản trước kia vẫn được bảo toàn.

Phương đình chùa Thiên Trúc. Panorama ©2015 NCCong

Kiến trúc

JPEG - 164.6 kb
Chùa Thiên Trúc: phương đình. Ảnh ©2015 NCCong

Trải qua nhiều lần sửa chữa, tôn tạo, dáng dấp ngôi chùa ngày nay ổn định với phong cách nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn trong một khuôn viên khá rộng rãi. Những công trình chủ yếu gồm có tam quan, phương đình, tiền đường, thượng điện và hành lang chạy dọc hai bên sân sau, cùng với khu hậu đường tạo thành một mặt bằng hình “nội Công ngoại Quốc”, cổng chính mở hơi chếch về hướng tây-nam.

Tam quan chùa Mễ Trì Thượng cao 2 tầng, trên gác phụ có treo chuông và khánh. Lối chính đi giữa hai hàng cau non, bên hữu là nguyệt hồ và bên tả mới xây một tòa giải vũ. Tiếp đến là phương đình 2 tầng 8 mái, trụ trên 16 cột đá và giáp với sân gạch. Hai bên sân còn có các ngôi tháp mộ và cây cối nổi bật trên nền đất của khu vực phía trước tiền đường.

JPEG - 149.8 kb
Chùa Thiên Trúc: tiền đường. Ảnh ©2015 NCCong

Tòa tiền đường gồm 5 gian, cửa bức bàn, đầu hồi bít đốc; phía trước có 2 lớp mái để ánh sáng tự nhiên lọt vào thượng điện qua khoảng trống giữa những bảng chữ Hán đặt ngang; bộ vì kèo làm theo kiểu “chồng giường, trốn cột, quá giang”. Tòa thượng điện sâu 4 gian, bộ khung kiểu “chồng giường thưa, trốn cột”, kết nối với tiền đường thành hình chuôi vồ.

Mảng kiến trúc gỗ của chùa nói chung trang trí đơn giản, chủ yếu bào trơn, đóng bén. Riêng phần tiếp giáp giữa tiền đường và thượng điện có 2 bức cốn chạm hình tứ linh. Hai bên sân trước có cửa ngách dẫn vào sân chùa trong. Hành lang dọc sân này dài 7 gian, xây kiểu “đầu hồi bít đốc, vì kèo quá giang”. Phía sau hậu cung, cách một khoảng sân lại có khu hậu đường với nhà Tổ và nhà Mẫu rộng 7 gian.

Vườn trước chùa Thiên Trúc. Panorama ©2015 NCCong

Lưu ý

JPEG - 97.9 kb
Chùa Thiên Trúc: hành lang. Ảnh ©2015 NCCong

Chùa lưu giữ được 33 pho tượng Phật, 8 pho tượng Tổ và 5 bức tượng Mẫu. Chủ yếu đó là những tác phẩm mang phong cách nghệ thuật thế kỷ 19; ngoài ra có một số ít pho tượng cổ hơn với niên đại từ cuối thời Lê (thế kỷ 18). Các tượng Phật được tạo tác với dáng vẻ và đường nét thanh thoát, đáng chú ý là ba pho Tam Thế và bộ Di Đà Tam Tôn.

Trong chùa lại còn một quả chuông đúc năm 1830 (đời vua Minh Mạng), một khánh đồng đúc năm 1855 (đời vua Tự Đức) và một đỉnh hương làm vào khoảng đầu thời Nguyễn. Các cổ vật có niên đại muộn hơn bao gồm 2 bia đá đời vua Duy Tân (đầu thế kỷ 20) và một số đồ thờ bằng gỗ như nhang án, 4 bộ cửa võng, 8 bức hoành phi, 12 câu đối. Mới đây ở bên hữu của sân tiền đường có dựng thêm một tượng đài Quán Thế Âm Bồ Tát bằng đá đứng nhìn ra nguyệt hồ.

JPEG - 161.2 kb
Chùa Thiên Trúc: cửa ngách. Ảnh ©2015 NCCong

Ngày 22-4-1992, chùa Mễ Trì Thượng được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Trước kia, chùa tuy không đồ sộ nhưng về tổng thể hoàn toàn hài hòa với cảnh quan bao gồm ao đầm, lũy tre và đồng ruộng xung quanh. Đặc biệt ở bên tả sân tiền đường còn có một cây thị rất to mà lá vẫn xanh tươi, các bô lão nói rằng tuổi cây đã hơn hai trăm năm.

Bước sang thiên niên kỷ thứ ba, cánh đồng cũ biến mất hẳn vì đô thị hóa, mật độ dân cư rất cao. Vùng Mễ Trì lại giáp với Sân vận động quốc gia Mỹ Đình ở phía tây-bắc, những tòa nhà chọc trời như Keangnam và đường vành đai 3 nằm ngay phía đông-bắc, còn phía nam thì có đại lộ Thăng Long. Ô tô, xe máy chạy nườm nượp quanh chùa, giao thông thuận tiện nhưng cảnh u tịch khó mà giữ được như ngày nào.

Di tích lân cận


Bài và ảnh: Đông Tỉnh

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

xét trước, đăng sau

Diễn đàn này được điều hợp trước: bài vở đóng góp sẽ xuất hiện sau khi được quản trị viên chấp thuận.

Chi tiết về bạn (không bắt buộc)
Votre message
  • (Để bắt đầu đoạn văn mới, bạn chỉ cần chừa hàng trống)