LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Xem lẹ

Trang nhà > Vườn Thiền > Chùa Võng La (Bạch Sam Tự)

Vong La Pagoda

Chùa Võng La (Bạch Sam Tự)

Pagode Vong La

Thứ Ba 25, Tháng Hai 2014

Chùa Võng La tên chữ Bạch Sam Tự, còn gọi là chùa Chài hoặc chùa Ba; có từ thế kỷ 17—18. Xếp hạng: Di tích lịch sử cách mạng và nghệ thuật (năm 1996). Địa chỉ: thôn Võng La, xã Võng La, huyện Đông Anh, Hà Nội. Toạ độ: 21°06’8"N 105°47’21"E, cách Hồ Gươm chừng 15km về hướng tây-bắc. Điểm dừng xe bus gần nhất: phía bắc cầu Thăng Long (bus 46, 53) hoặc đường Võ Văn Kiệt (07, 35, 56, 58).


Lược sử

Võng La tên nôm là làng Chài, tương truyền có từ cuối thời Hùng Vương dựng nước và giữ nước. Đến đầu thế kỷ 19, sau cải cách hành chính của triều Nguyễn, làng thuộc tổng Võng La, huyện Yên Lãng, phủ Tam Đái, trấn Sơn Tây. Năm 1876 xã Võng La nhập vào tỉnh Bắc Ninh, 1904 chuyển sang tỉnh Phúc Yên, 1961 mới cắt về TP Hà Nội.

Làng Võng La có nghề làm đậu phụ. Hội làng kỳ 1 diễn vào dịp 19–21 tháng bảy âm lịch, chính hội là ngày 20/7. Kỳ 2 mở từ mồng 10 tới 13 tháng mười âm lịch, chính hội là ngày 11/10. Khai lễ, các cụ bô lão cử một đoàn từ đình ra sông rước nước đến chùa Chài. Một đoàn khác mang kiệu xuống chùa để rước nước về đình làm lễ mộc dục.

JPEG - 119.1 kb

Chùa Chài được xây vào thời Lê, trên một mảnh đất bồi rộng gần ba sào bên ngoài con đê tả ngạn sông Hồng. Trong chùa còn lưu giữ một tấm bia đá, tạc nổi vị sư Ngọc Động Thánh Tổ. Đây là một trong những bia-tượng rất ít gặp ở các di tích của Hà Nội và thuộc loại cổ nhất, có niên đại Dương Hoà thứ 4 (1638).

Văn bia không ghi rõ tên thật, công trạng, thân thế và sự nghiệp của vị sư này. Theo truyền miệng của dân địa phương và một vài tấm bia hậu có trong chùa thì đây là một vị chân tu được tôn xưng Thánh tổ họ Phan, pháp danh Chu Bồ Đề, có phép thuật và tài trị bệnh cứu người. Ngài đã từng bốc thuốc cho mẹ của chúa Trịnh và được triều đình ban phong. Về sau, dân làng lấy ngày ông mất (mồng 10 tháng Tám) làm ngày giỗ tổ chùa.

JPEG - 36.5 kb

Ngoài ra chùa còn có 24 pho tượng thờ được làm vào thế kỷ 19 và 14 tấm bia dựng vào các năm 1681, 1684, 1699, 1696,1734, 1736 và 1763. Bia chủ yếu được làm bằng đá xanh liền khối, chạm trổ hoa văn tinh tế, sống động.

Không chỉ chứa nhiều giá trị Phật giáo, chùa Chài còn là một di tích lịch sử cách mạng. Nửa đầu thập niên 1940, các ông Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Lương Bằng đã từng sinh sống và hoạt động lâu dài tại ngôi chùa này. Trong chùa có một hầm bí mật được đặt ngay phía dưới bệ thờ của Sư tổ và thông ra bờ sông Hồng.

JPEG - 49.2 kb
Ảnh vệ tinh chụp chùa Võng La

Chùa được xây dựng theo kiểu chữ “Đinh”, với đầy đủ các hạng mục công trình như bảy gian tiền đường, ba gian thiêu hương và thượng điện, hậu cung, thờ các tượng Phật giáo như: Đức Ông, Thánh Tăng, A Di Đà, Quan Âm, Ngọc Hoàng v.v.. Phía sau chùa chính còn có điện thờ Mẫu, thờ Tổ cùng các công trình phụ.

Tương truyền trước đây chùa rộng trăm gian nhưng sau bị chiến tranh phá hủy hoàn toàn. Đức Thánh Tổ báo với dân trong vùng nếu muốn có chùa thì về san đất, Ngài sẽ dựng cho. Rồi xảy ra một trận lũ, nước sông Hồng dâng lên, phù sa bỗng san bằng nền chùa cũ trước đây. Sau đó, Ngài sang làng Gạ dùng phép thuật chuyển chùa từ bên đó về làng Võng La. Ngôi chùa chuyển về đây vẫn y nguyên, rong rêu còn phủ trên mái. Từ đó, làng này có chùa để thờ Phật.

Tượng Chăm Pa

Tại chùa Võng La hiện còn giữ được 2 bức tượng có phong cách điêu khắc phương Nam rõ rệt, đó là tượng thần Siva và Bà Mẹ xứ sở Chăm Pa. Hai bức tượng này đã được các nhà khảo cổ học phát hiện từ khá lâu, nhưng đến năm 2004 các kết quả nghiên cứu mới công bố.

JPEG
Tượng Siva được tạc dưới dạng phù điêu trên một phiến sa thạch cao khoảng 50cm. Thần ngồi trong tư thế bán kiết già, cởi trần, bụng phẳng để lộ rốn ngay trên cạp quần sampot. Mặt thần vuông vức, lông mày giao nhau hằn rõ, trên trán có 3 con mắt. Hàng ria mép đậm cong vểnh lên, miệng rộng, môi dày như đang nở một nụ cười bí ẩn. Tai thần to và chảy dài, đeo trang sức. Đầu thần đội mũ kirata mukata được chia thành tầng với các chuỗi hạt lớn và các đường xoắn móc khá cầu kỳ.

Bức tượng Bà Mẹ xứ sở còn chứa nhiều điều bí ẩn. Trong lòng tượng có khắc tên của người mượn tác phẩm gốc vào năm 1966 và để lại chùa phiên bản này. Đó là tên một nhà điêu khắc đã mất do tai nạn sau khi mang bức tượng đi. Phiên bản ở chùa dựa trên nền một hình lá nhĩ lớn được cách điệu với nhiều nét hoa văn, điêu khắc mang đậm phong cách Chăm Pa.

JPEG
Pho tượng Bà Mẹ xứ sở rất giống với tượng Pô Naga ở Tháp Bà, Nha Trang. Tượng có chiều cao khoảng 70cm, được tạc trong tư thế kiết già. Mặt tượng được tạc khá giống với khuôn mặt người Việt, gần gũi với tượng Quán thế âm Bồ tát trong chùa. Phần trang trí nền tượng là một mảng lớn cầu kỳ, với những hình chạm nổi lớn các linh vật có nguồn gốc từ Chăm Pa như rahu, kala và makara…

Vùng đất này xưa kia là nơi nhiều tù binh người Chăm sinh sống và các tượng thần đạo Bà-la-môn đã được mang theo cùng với họ để thờ. Theo một nhà nghiên cứu sở tại về chùa và đình Võng La thì có vị tướng thời nhà Lý sau khi chinh chiến ở phương Nam đã đem hai bức tượng về và cung tiến vào chùa.

Ngôi chùa đã được xếp hạng Di tích lịch sử cách mạng và nghệ thuật quốc gia vào năm 1996. Hiện nay chùa đang do sư Đàm Hòa trụ trì và chuẩn bị trùng tu.

Di tích lân cận

  • Chùa Vẽ: phố Kẻ Vẽ, phường Thụy Phương, quận Bắc Từ Liêm.
  • Đình Nhật Tảo: cuối đường An Dương Vương, quận Bắc Từ Liêm.
  • Đình Vẽ: 37 phố Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm.

Bản đồ trực tuyến


Đông Tỉnh