LOGO CỦA WEBSITE NÀY

Xem lẹ

Trang nhà > Vườn Thiền > Chùa Vũ Thạch (Quang Minh Tự)

Vu Thach Pagoda

Chùa Vũ Thạch (Quang Minh Tự)

Pagode Vu Thach

Thứ Ba 24, Tháng Hai 2015

Chùa Vũ Thạch nằm trong con ngõ cạnh đình Vũ Thạch; năm 1986 cả hai được xếp hạng cụm Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Địa chỉ: 13b phố Bà Triệu, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tọa độ: 21°01’30"N 105°51’07"E, cách Hồ Gươm chừng 100m về hướng nam. Điểm dừng xe bus gần nhất: đầu phố Bà Triệu (bus 09, 31, 36) và đoạn giữa phố Hai Bà Trưng (02, 09, 34, 40, 45).

JPEG - 236.2 kb
Đình Vũ Thạch quay về hướng tây. Ảnh ©2013 NCCong

Lược sử

Tương truyền chùa Vũ Thạch khởi dựng từ thời nhà Lý, xưa vốn ở bên hồ Tả Vọng là một phần của Hồ Hoàn Kiếm sau này bị lấp. Văn bia trùng tu vào năm Tự Đức thứ 10 cho biết chùa có tên chữ Hán là Quang Minh Tự. Chùa được dân quen gọi theo tên làng Vũ Thạch, nơi có ngôi trường danh tiếng xưa của ông giáo Nguyễn Huy Đức (1824—1898) nổi tiếng phẩm hạnh, từng đào tạo được nhiều môn sinh tài đức trên đất Hà thành.

JPEG - 193.7 kb
Cổng chùa Vũ Thạch trong ngõ hẹp. Ảnh ©2014 NCCong

Văn bia trong chùa cho biết trải qua mấy trăm năm chùa đã được trùng tu nhiều lần, tuy nhiên không tả rõ hình dáng thay đổi thế nào. Cuối thế kỷ 19 cổng tam quan cũ của chùa bị phá khi thực dân Pháp mở rộng các tuyến phố Hàng Bài, Tràng Tiền cùng với việc lấp mọi ao hồ từ phố Hàng Khay trở xuống phía Hàng Chuối. Sang thế kỷ 20 làng Vũ Thạch đã hoàn toàn đô thị hóa; chỉ còn một lối vào chùa từ phố Bà Triệu và đất chùa bị lấn chiếm dần.

JPEG - 143.2 kb
Ban thờ Đạt Ma và Tam tòa thánh Mẫu ở đền Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Chùa Vũ Thạch có một vị sư Tổ nổi tiếng từng được tấn phong Pháp chủ Bắc kỳ là Thích Thanh Tường (1858—1936), thế danh Đinh Xuân Lạc. Một vị nữa là Ni trưởng Thích Đàm Thuận (1930—2001), thế danh Tiết Thị Kim, người Nam Định. Ni sư hồi nhỏ tu ở chùa Cầu (Bắc Giang) thuộc sơn môn Vĩnh Nghiêm. Năm 1945 về Hà Nội tu tập tại các chùa Vân Hồ, Bà Đá. Năm 1957 trụ trì chùa Vũ Thạch. Năm 1995 chùa đã được Ni sư hưng công đại tu và định hình cho đến bây giờ.

Cụm di tích Vũ Thạch ở đầu phố Bà Triệu. Panorama ©2013 NCCong

Kiến trúc

Từ ngõ 13b Bà Triệu vào sâu chỉ mấy chục bước, du khách đi qua cổng chùa sẽ thấy một sân hậu nhỏ nền thấp, bên trái là mặt sau của tầng một ở dưới chùa chính, còn bên phải là mặt tiền của nhà Tổ ở dưới điện Mẫu. Nhà Tổ cũng hơi thấp, bao gồm 3 gian 2 dĩ, gian giữa đặt ban thờ tượng các vị sư qua nhiều năm trụ trì đã viên tịch, hai gian bên dùng để tiếp khách.

JPEG - 148.5 kb
Nhà Tổ ở dưới điện Mẫu. Ảnh ©2015 NCCong

Đền Vũ Thạch nằm sau chùa, đúng kiểu kiến trúc “tiền Phật hậu Thánh”, bên trong thờ Mẫu Liễu Hạnh và các Mẫu khác của tín ngưỡng dân gian. Du khách lên bái Mẫu theo cầu thang chính nằm ở cuối sân hậu, bên cạnh một ngôi tháp. Lối đó đi qua phía lưng hậu cung thờ Phật và những bậc thang tiếp theo đưa khách lên cao rồi rẽ trái theo hành lang ăn thông đến điện thờ Mẫu. Nơi đây có tòa tiền tế và thượng điện nối nhau thành hình chuôi vồ. Gian giữa: trên là Tam Tòa Thánh Mẫu, dưới là Ngũ vị quan ông. Hai bên có: Ban Sơn Trang thờ Mẫu Thượng Ngàn, Ban Trần Triều thờ Hưng Đạo đại vương, Ban thờ Tổ Đạt Ma...

JPEG - 157.9 kb
Điện Mẫu chùa Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Tầng một của tòa nhà bên trái cổng chùa là một căn phòng rất rộng, thường dùng để hội họp và tổ chức tiệc chay. Nền và trần đều thấp, lại có nhiều cột chống. Đi qua tầng này du khách sẽ bước ra sân trước của ngôi chùa cũ nối với vườn cây đã bị thu hẹp. Bên trái sân là ngôi tháp mộ cổ, bên phải là bậc thềm rộng dẫn lên chùa chính. Tại đây tòa tiền đường kết nối với hậu cung theo hình chuôi vồ.

JPEG - 154.5 kb
Tiền đường chùa Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Lưu ý

Tại chính điện của chùa Vũ Thạch, các pho tượng Phật giáo được thiết đặt đầy đủ theo hệ phái Bắc tông. Ngoài những tấm bia, tháp mộ và hệ thống chuông, tượng treo dựng trong chùa, các ban thờ đều được trang trí với những cửa võng sơn son thiếp vàng, chạm khắc cầu kỳ và bày kèm những đồ tế khí được chế tác tinh xảo.

JPEG - 173.8 kb
Trong tiền đường chùa Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Một số câu đối chữ Hán treo trên các cột có lời hay ý đẹp, thí dụ:
Thượng đế uỷ thần quyền chẩm đãi sơn hà duy bả ác
Hạ dân triêm đức trạch, chấm lăng phong vũ ngưỡng bình mông

Dịch nghĩa:
Thượng đế trao thần quyền, một giải non sông gìn giữ
Dân lành mang ơn đức, ngàn trùng mưa gió chở che

JPEG - 121 kb
Phật điện chùa Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Và:
Thánh đức nguy nhiên cao Bắc đẩu
Thần công hách nhĩ chấn Nam thiên

Dịch nghĩa:
Thánh đức cao vời như Bắc đẩu
Thần công chói lọi cả trời Nam

JPEG - 121.1 kb
Hậu cung và vườn tháp chùa Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Hoặc:
Dữ Phật vi lân, tuệ chúc quang khai thành bất dạ
Đại thiên hành hoá, đức phong phổ biến hải vô ba

Dịch nghĩa:
Với Phật ở trên, đuốc rực hào quang đêm toả sáng
Thay trời giữ đạo, quạt mầu gió thuận biển bình yên

JPEG - 167.6 kb
Sân hậu chùa Vũ Thạch. Ảnh ©2015 NCCong

Lại có các bức hoành phi đề:

  • “Đức hợp vô cương” (Đức lớn vô biên)
  • “Vạn dân hoá dục” (Nuôi dạy muôn dân)
  • “Tứ hải bình mông” (Che chở bốn biển)
  • “Thánh tức Thiên” (Thánh tức trời)

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến


Đông Tỉnh