Xem lẹ

Trang nhà > Phố cũ > Phường Hàng Mã > Phố Hàng Lược

Combs Street

Phố Hàng Lược Phố Hàng Lược

Rue des peignes

Chủ Nhật 7, Tháng Tám 2011

Phố Hàng Lược dài 264m, nay thuộc phường Hàng Mã, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, cách Hồ Gươm chừng 800m về hướng tây-bắc. Phố đi từ giao điểm Hàng Cót—Phùng Hưng về hướng đông-nam, cắt ngang các phố Hàng Khoai và Hàng Rươi rồi đến ngã tư Hàng Mã—Chả Cá. Điểm dừng bus gần nhất: đoạn giữa các phố Hàng Lược (xe 31), Hàng Cót (xe 01) và đoạn đầu phố Phùng Hưng (xe 01, 18, 23).

JPEG - 71.6 kb
Chùa Vĩnh Trù. Ảnh ©2012 NCCong

Lược sử

Từ thời nhà Lê, nơi đây đã tập trung nhiều hộ dân chuyên sản xuất lược chải đầu nên có tên phố Hàng Lược. Phố ở trên đất hai thôn Phủ Từ và Vĩnh Trù, thuộc tổng Hậu Phúc (sau đổi là tổng Đồng Xuân), huyện Thọ Xương cũ của Hà Nội. Hiện nay ở số 19 vẫn còn di tích đình làng Phủ Từ và ở số 59 đối diện bến xe bus có chùa Vĩnh Trù trước đây vốn là đình làng Vĩnh Trù (xem thêm ở dưới).

Dòng Tô Lịch trước kia từ chỗ cửa sông (nay là phố Chợ Gạo) chảy dọc theo phố Ngõ Gạch tới phố Hàng Cá thì quặt lên hướng tây-bắc đến sát tường thành Hà Nội, làm nên con hào thiên nhiên cho đội quân phòng thủ. Hồi đó, người bên phố Hàng Đồng cũ muốn sang chợ Cầu Đông phải đi qua một chiếc cầu tre, sau khi sông cạn cầu được thay thế bằng một chiếc cống lớn mà dân ta từng gọi là Cống Chéo Hàng Lược.

Hàng Lược—Hàng Cót—Phùng Hưng—Gầm Cầu. Panorama ©2015 NCCong

JPEG - 31.4 kb
Mosquée Al Nour. Bưu ảnh năm 1919

Cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp cho lấp đoạn đầu sông Tô Lịch và phá thành để xây khu phố Tây và mở rộng các con phố cũ của Hà Nội. Chính quyền thời Pháp thuộc đổi tên phố là Rue de Rivière To Lich (phố “Sông Tô Lịch”). Nhiều cửa hiệu ở đây dần dần chuyển sang kinh doanh dịch vụ hiếu hỷ, chỉ còn vài hộ dân còn buôn bán lược. Từ năm 1945, tên cũ Hàng Lược mới được trả về.

Mosquée Al Nour

Khi chợ Đồng Xuân mở rộng và gộp các chợ nhỏ gần đó về một nơi, nhiều người dân tìm đến làm ăn quanh chợ, dần dần các phố Hàng Lược, Hàng Khoai, Hàng Mã trở nên sầm uất. Những kiều dân theo đạo Hồi đã cho xây từ năm 1890 tại gần chỗ quặt của sông cũ một ngôi đền tên là Mosquée Al Nour. Đền này hiện nay ở số 12 Hàng Lược, dân ta xưa kia quen gọi “chùa Tây Đen”, bưu ảnh Pháp năm 1919 lại ghi là “chùa Ấn Độ”.

Đền Hồi giáo Al Noor. Panorama ©2011 NCCong

JPEG - 61.5 kb
Chợ hoa đêm 28 Tết. Ảnh ©2013 NCCong

Chợ hoa Tết

Từ 1912 đến nay, chỉ trừ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, phố Hàng Lược là địa điểm họp chợ hoa Tết hàng năm của Hà thành. Tên như thế nhưng từ lâu chợ đã mở rộng sang các phố Hàng Chai, Hàng Rươi, Hàng Mã, Hàng Đồng. Kể từ ngày 23 tháng Chạp tiễn Táo quân lên trời, chợ hoa họp liền một tuần cho tới tận tối tất niên.

Dọc theo hè phố và cả trên lòng đường tại đây tràn ngập đào và quất, rồi đến mai, lan, đỗ quyên, xương rồng, hải đường và nhiều loại hoa khác. Người mua có thể tìm thấy những lẵng hoa lụa, hoa giấy, hoa thủy tinh đủ loại đủ màu ở quãng đầu phố Hàng Rươi. Chen giữa hoa và cây cảnh là các gian hàng bày những bưởi hồ lô, dưa hấu, phật thủ... cùng các đồ trang trí ngày lễ và phong bao lì xì đỏ chót. Ngoài ra, chợ còn bày bán cả đồ đồng và đồ cổ ở phía ngã tư phố Chả Cá—Hàng Mã.

Ngã ba Hàng Lược—Hàng Rươi. Panorama ©2015 NCCong

JPEG - 101.6 kb
Chợ đồ cổ đêm 28 Tết. Ảnh ©2013 NCCong

Hiện nay các làng Quảng Bá, Nhật Tân, Ngọc Hà đã đô thị hóa, hầu như không còn đất trồng hoa. Đến Tết, dân chúng thường tìm chọn cành đào, bó hoa và cây quất ở chợ hoa Quảng An hay góc phố gần nhà cho thuận tiện. Trên địa bàn thủ đô mở rộng đã có nhiều chợ hoa khác nhưng những người Hà Nội cũ không thể quên được chợ hoa Hàng Lược. Khách đến đây không những xem hoa mà còn để ngắm những trai gái bình dân, trẻ thơ và giới thượng lưu đi chơi chợ. Đẹp nhất là khi đêm buông, cả khu phố tràn ngập ánh đèn sáng lung linh càng tôn thêm màu sắc rực rỡ của muôn đóa hoa xuân.

Chùa Vĩnh Trù

Nơi đây trước kia vốn là đình làng Vĩnh Trù đổi thành đền thờ Tứ vị Hồng Nương rồi mới chuyển thành chùa, lại thờ cả Tam toà Thánh Mẫu. Hiện còn một số tượng có giá trị nghệ thuật và tấm bia kỷ niệm các liệt sĩ hy sinh đầu năm 1947 do Quân khu Thủ đô và UBNDTP đặt ở trong. Chùa tọa lạc tại số 59 phố Hàng Lược và được xếp hạng Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia ngày 25-1-1994. Năm 1950, chùa bắt đầu có sư trụ trì và được trùng tu lớn, xây thêm nhà giữa (tam bảo) và nhà khách phía ngoài. Sau bị lấn chiếm gần hết nghi môn. Gần đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có văn bản số 4114/BVHTTDL-DSVH thỏa thuận Báo cáo kinh tế - kỹ thuật trùng tu, tôn tạo di tích chùa Vĩnh Trù.

Ngã tư Hàng Lược—Hàng Mã. Panorama ©2011 NCCong

JPEG - 250.4 kb
Đền Phủ Từ, 19 Hàng Lược. Ảnh ©2015 NCCong

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong