Trang nhà > Giới thiệu > Nhân vật > Linh Lang

West Thang Long Genie-Guardian

Linh Lang

靈 郎

Linh Lang 靈 郎 là vị thần được thờ tại đền Voi Phục, một trong Tứ trấn nằm ở phía Tây thành Thăng Long, nay thuộc phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, TP Hà Nội. Sự tích về ngài có chép trong nhiều bản thần phả và gắn với lịch sử Việt Nam thời nhà Lý

Tượng thần Linh Lang ở Bảo Hà có thể ngồi và đứng

Thần tích

Trong chính sử không có tên Linh Lang. Nhưng theo thần phả, Linh Lang là con vua Lý Thánh Tông, mẹ là cung phi thứ 9, quê ở Đồng Đoàn, xã Bồng Lai, huyện Đan Phượng, trấn Sơn Tây. Ngài sinh ngày 13 tháng 12 năm Giáp Thìn (1064) tại Trại Chợ, Thủ Lệ, được đặt tên Hoằng Chân. Một bản thần phả khác lại ghi ngài là con vua Lý Thái Tông, tên Hoàng Lang và không rõ năm sinh.

Hành trạng của Linh Lang cũng không được nhất quán trong các tài liệu khác nhau. Có nguồn ghi rằng khi quân Tống sang đánh, Linh Lang (Hoằng Chân) được vua cấp 5.000 quân cùng voi trận và rồi thắng trận. Sau tiệc mừng công, nhà vua tỏ ý muốn nhường ngôi cho Hoằng Chân, nhưng ngài không nhận. Sau đó ít lâu, ngài lâm bệnh nặng và qua đời.

Hoàng Xuân Hãn dẫn nguồn một thần phả khác cho rằng Hoàng Lang (Linh Lang) vốn là con của thủy cung, được lệnh lên giúp vua, sau khi đánh lui quân giặc rồi qua đời. Đối với giả thuyết coi Hoàng Lang hay Hoằng Chân chính là thần Linh Lang, Hoàng Xuân Hãn thận trọng không kết luận chắc chắn, cho rằng có thể do sự biến âm giữa âm Hán Việt và âm Việt cổ, hoặc người ghi gia phả có chút nhầm lẫn theo thời gian giữa các âm Hoằng Chân, Hồng Chân, Hoàng Lang. Tình tiết Hoàng Lang hoá rắn và lặn xuống nước trong thần phả được cho là hình ảnh Hoằng Chân chìm xuống sông tử trận.

Sân đền Voi Phục. Panorama NCCong ©2015

Thờ phụng

Xét công trạng của ngài, nhà Vua ban mỹ tự cùng sắc phong Linh Lang Đại Vương Thượng Đẳng Phúc Thần, cho phép 269 làng trại trong cả nước xây đền miếu thờ. Nổi tiếng nhất trong số đó là đền Voi Phục ở Thủ Lệ (Vạn Phúc, Ba Đình, Hà Nội) và miếu Bảo Hà ở Đồng Minh (Vĩnh Bảo, Hải Phòng).

Lễ hội chính nhằm tưởng nhớ Linh Lang được tổ chức hàng năm tại:

  • Đền Voi Phục (Thủ Lệ) là nơi thờ chính.
  • Đình Vạn Phúc tức Đình Hàng Tổng là nơi xưa Linh Lang đóng quân (12 tháng chín Âm lịch kỷ niệm Đại Yến khao quân để tưởng nhớ Linh Lang đánh thắng quân Tống).
  • Miếu Bảo Hà ở Hải Phòng là nơi thờ ngài với bức tượng có niên đại vào khoảng thời Lê, có thể đứng lên ngồi xuống được do có thiết kế khá tài tình của một nghệ nhân xưa.

BTV Đông Tỉnh NCCong