Fans Street

Phố Hàng Quạt

Rue des Eventails

Hoàn Kiếm districtstreet

Phố Hàng Quạt dài 200m. Phía đông giáp phố Lương Văn Can, phía tây giáp ngã ba Hàng Nón—Hàng Hòm, ở giữa giáp phố Tố Tịch, cả ba ngả đều thông ra Hàng Gai. Nay thuộc: phường Hàng Gai, Q. Hoàn Kiếm, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 260m (hướng 10h). Trạm bus lân cận: BX Bờ Hồ (xe 09, 14), 56 Hàng Cân (31), 30 Đường Thành (01)

Đình Hàng Quạt

Lược sử

Phố Hàng Quạt nguyên thuộc đất thôn Tố Tịch và thôn Thuận Mỹ. Thời Pháp thuộc gọi là Rue des Eventails (dịch đúng nghĩa đen), từ năm 1945 chính quyền TP Hà Nội đã chính thức hóa tên phố Hàng Quạt. Thực ra đó là ba con phố cũ rất nhỏ gộp lại: nửa phía đông là phố Hàng Quạt (cũ) và Hàng Đàn, nửa phía tây là phố Mã Vĩ.

Hàng Quạt—Tố Tịch. Ảnh NCCong ©2013

Đoạn đầu phố xưa cũng gọi là Hàng Quạt, có những cửa hàng bán quạt của gia đình tự sản xuất và của cả những nơi khác chở đến nữa. Nghề làm quạt do một số người dân gốc làng Đào Xá, tên nôm là Đầu Quạt (tỉnh Hưng Yên) đem tới. Họ cư trú ở đây, làm quạt, lập đình thờ vị tổ nghề họ Đào.

Ngã ba Hàng Quạt - Lương Văn Can. Panorama NCCong ©2011

Tuy nhiên quạt được bày bán còn có nhiều loại khác như: quạt Lủ (làng Kim Lũ, Hà Nội), quạt Hới (làng Hải Yến, huyện Tiên Lữ, Hưng Yên), quạt Vạc (làng Canh Hoạch, huyện Thanh Oai, Hà Nội), quạt Vẽ (làng Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, Hà Nội)...

Rước rồng trên phố Hàng Quạt đầu thế kỷ XX

Đoạn giữa phố Hàng Quạt vốn có tên Hàng Đàn vì xưa kia nhiều nhà làm và bán các loại đàn nguyệt, đàn tranh, đàn bầu, nhị, hồ... Hồi đó gần như không có cửa hàng lớn, mà chỉ có những gia đình thợ thủ công sống về nghề mộc.

Đền Dâu và trường Nguyễn Văn Tố. Panorama NCCong ©2011

Sau khi chiếm Hà Nội, thực dân Pháp đặt tên phố là "rue des Eventails", dịch đúng nghĩa tiếng Việt. Từ đầu thế kỷ XX chủ yếu các hộ dân ở đây làm và bán những đồ gỗ chạm như long đình, kiệu bát cống, song loan... Rồi họ kinh doanh cả đồ gỗ thông thường như bàn, ghế, tủ, chạn... nhưng phổ biến nhất vẫn là đồ thờ cúng, tế tự.

Đền Dâu. Ảnh NCCong ©2013

Đoạn cuối phố Hàng Quạt ngày nay, từ đền Dâu đến ngã ba Hàng Hòm - Hàng Nón, trước gọi là phố Mã Vĩ (tức “đuôi ngựa”). Phố này chuyên làm và bán các loại áo mũ triều phục, trang phục tuồng, chèo, lễ hội, cờ, phướn, trướng, lọng và một số đạo cụ sân khấu làm bằng lông đuôi ngựa ... Từ cuối thế kỷ XX chỉ một vài trong số những nghề trên là còn có khách hàng; nhiều hộ dân đã chuyển sang kinh doanh đồ thờ cúng và vật liệu trang trí như các loại sơn, giấy dán tường v.v..

Hàng Quạt—Hàng Hòm—Hàng Nón. Panorama NCCong ©2014

Nhìn chung ngày nay ở phố Hàng Quạt không còn bán quạt và đàn nữa. Người dân các nơi chủ yếu đến đây để mua các mặt hàng khác như bàn thờ lớn nhỏ, tranh thêu, chữ, câu đối, cờ, trướng dùng vào việc hiếu, hỷ, chúc thọ, khen thưởng.

Đình Thuận Mỹ bị lấn. Ảnh NCCong ©2011

Trên phố, bên cạnh trường giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố tồn tại đã lâu đời thì còn có trường THCS Nguyễn Du và trường Nguyễn Bá Ngọc là những cơ sở giáo dục khá lớn được xây dựng khang trang.

Trường THCS Nguyễn Du. Panorama NCCong ©2014

Dấu xưa

Bên số chẵn:

  • nhà số 4: Đình Xuân Phiến Thị (“chợ quạt mùa xuân”) nay là trụ sở phường.
  • nhà số 64: Đền Thuận Mỹ xưa có bãi dâu nên dân quen gọi là đền Dâu.
  • nhà số 74: Đình Thuận Mỹ, thờ thành hoàng làng.

Đình Xuân Phiến Thị. Panorama NCCong ©2012

Bên số lẻ:

  • nhà số 21: vốn của doanh nhân Nghiêm Xuân Huyến, chủ nhà in Rạng Đông, chủ bút tờ báo Bắc Kỳ Thể thao (năm 1930) và tờ báo trào phúng Con Ong (năm 1936), nhạc phụ của nhạc sĩ Văn Cao.
  • nhà số 47: trường giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, đối diện đền Dâu. Đây nguyên là trường tư thục của Hội Trí Tri được mở sớm nhất ở Hà Nội.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?