Vinh Ninh Village Hall

Đình Vĩnh Ninh

Maison communale de Vinh Ninh

village hallHung King legendThanh Trì districtTô Lịch river

Đình Vĩnh Ninh có từ khoảng thế kỷ XVII. Thờ thành hoàng: Bà Tía, nữ tướng của Hai Bà Trưng, cùng ông Rắn và ông Đất. Lễ hội: 8-12/2 âm lịch. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1989). Địa chỉ: thôn Vĩnh Ninh, WRMH+PP Vĩnh Quỳnh, Thanh Trì, Hanoi, Vietnam. Tọa độ: 20°56’01’’N 105°49’41’’E. Cách Hồ Gươm: 14km về hướng nam. Điểm dừng bus lân cận: Ngã ba Lạc Thị (xe 12), Ngã ba Ngọc Hồi - Phan Trọng Tuệ (06, 08, 12, 94, 101)

Phương đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Lược sử

Tương truyền, làng Vĩnh Ninh có từ thời các vua Hùng. Khai quật di chỉ khảo cổ học Chùa Thông ngay sát làng đã phát lộ nhiều cổ vật mang niên đại cách đây 2400 năm. Theo thần phả trong đình thì vào thời Hùng Vương thứ sáu, dân làng đã theo Xà Công (Ông Rắn) và Bạch Công (Ông Đất) đánh giặc Ma Lôi và Xích Tỵ (giặc Mũi Đỏ). Cả hai vị được dân làng thờ làm thành hoàng. Đình Vĩnh Ninh còn thờ Nàng Tía, một nữ tướng của Hai Bà Trưng.[1]

Tam quan đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Vĩnh Ninh vào thời Lê gọi là Kẻ Đặng, tên chữ là trang Vĩnh Hưng Đặng. Đầu thời Nguyễn, nơi đây thuộc phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng. Đến năm 1831, làng nhập vào tỉnh Hà Nội. Thời Pháp thuộc, năm 1904 lại cắt về tỉnh Hà Đông. Năm 1926, làng có 1645 nhân khẩu, chủ yếu sống bằng nghề làm ruộng.

Từ năm 1968 làng thuộc về xã Vĩnh Quỳnh huyện Thanh Trì, TP Hà Nội. Bước sang thế kỷ XXI, cả xã bị đô thị hóa mạnh, dân số tăng rất nhanh, chỗ nào cũng họp chợ, việc bảo tồn văn hóa truyền thống thật không dễ dàng.

Cổng bên đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Cách Vĩnh Ninh chừng 2km về phía đông-nam có ngôi làng Ngọc Hồi nổi tiếng – nơi vua Quang Trung đích thân chỉ huy quân Tây Sơn tiêu diệt giặc Thanh vào dịp Tết Kỷ Dậu năm 1789. Vĩnh Ninh là quê hương của trung tướng Vương Thừa Vũ, chỉ huy trưởng mặt trận Hà Nội năm 1946, Đại đoàn trưởng Đại đoàn 308, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông tên thật là Nguyễn Văn Đồi, sinh năm 1910, mất năm 1980.

Đại đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Kiến trúc

Đình làng Vĩnh Ninh nhìn về một cái hồ hình chữ nhật khá rộng ở hướng đông-bắc, được coi là thế đất đẹp. Trước đình có một sân gạch to kéo dài tới tận con đường làng chạy ven hồ. Sân này mới được tôn cao, làm cho hai cổng bên bị hạ thấp đến mức người lớn phải cúi đầu mới qua được và các phù điêu bị chìm xuống đất đến một nửa.

Trước cổng đình Vĩnh Ninh. Panorama ©2014 NCCong

Tam quan xây kiểu nghi môn với hai trụ biểu làm cổng chính ở giữa hai cổng bên, phía trước có bình phong đơn giản. Sau cổng chính là một phương đình xây kiểu chồng diêm hai tầng tám mái, hai bên là sân tả, hữu mạc. Tòa đại bái rộng năm gian hai dĩ, bên trong có những hàng cột lim to kê trên đá tảng chạm hoa sen. Hậu cung ba gian kết nối với đại bái theo hình chuôi vồ.

Sân cờ bên đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Di sản

Trong đình Vĩnh Ninh hiện còn giữ được khá nhiều hiện vật có giá trị. Các đầu kẻ, bức cốn đều là những tác phẩm điêu khắc mang phong cách dân gian. Đáng quý nhất là một cuốn ngọc phả và 23 sắc phong, gồm từ niên hiệu Cảnh Hưng (cuối thế kỷ XVIII) đến Duy Tân (đầu thế kỷ XX), đặc biệt trong đó có một đạo sắc ghi niên đại Cảnh Thịnh (1793-1801) của triều Tây Sơn.

Lễ hội đình làng Vĩnh Ninh được tổ chức hàng năm từ ngày 8 đến 12 tháng 2 âm lịch. Sáng ngày 27 tháng 2 năm 2018, nhân dân và chính quyền sở tại đã long trọng mở hội trong ngôi đình mới trùng tu. Công trình với các hạng mục tiền tế và hậu cung đã được khánh thành sau gần 1 năm thi công. Tổng kinh phí gồm hơn 3 tỷ đồng, trong đó UBND huyện hỗ trợ 1 tỷ đồng, ngân sách xã chi 800 triệu đồng, phần còn lại do nhân dân phát tâm công đức.

Chùa làng sau đình Vĩnh Ninh. Ảnh ©2015 NCCong

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến

Từ ngã ba đường Phan Trọng Tuệ - Ngọc Hồi du khách đi về hướng tây gần 200m rồi rẽ trái men theo sông Tô Lịch qua làng Quỳnh Đô về hướng tây-nam khoảng 800m lại rẽ phải đi tiếp gần 1km sẽ đến đích. Nếu lên xe bus số 12 du khách có thể xuống ở ngã ba Lạc Thị rồi đi về hướng tây-bắc chừng hơn 1km thì cũng đến nơi.

Chú thích

[1] Thần tích kể rằng: Bà mẹ là người làng này, mộng thấy được thần tặng hoa sen mà có thai rồi sinh ra nàng. Cha mẹ mất sớm, nàng Tía ở với bà cô, lớn lên dung mạo xinh đẹp lại có tài võ nghệ. Sau khi đánh đuổi Tô Định về Trung Quốc, có lần Hai Bà Trưng qua làng, tình cờ gặp nàng Tía đang múc nước bên giếng bèn hỏi chuyện. Cảm mến tài trí, vua Bà đưa nàng về triều và phong làm tướng huấn luyện nữ binh. Năm 43, Mã Viện dẫn quân Hán sang đàn áp khởi nghĩa, nàng Tía dự trận và chỉ huy một toán quân chống cự địch ở cửa Thần Phù cho đến khi hy sinh.

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?