Lac Thi Village Hall

Đình Lạc Thị

Maison communale de Lac Thi

village hallLý dynastyThanh Trì districtTô Lịch river

Đình Lạc Thị có từ thế kỷ XVII. Thờ: vợ chồng thái úy Tô Hiến Thành. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1990). Vị trí: WRHP+87, thôn Lạc Thị, xã Ngọc Hồi, H. Thanh Trì. Cách Hồ Gươm: 14km về hướng nam. Trạm bus lân cận: ngã ba Yên Kiện - Lạc Thị (xe 12)

Cổng đình Lạc Thị. Photo NCCong ©2015

Lược sử

Đình Lạc Thị thờ ngài Tô Hiến Thành 蘇 憲 誠 (1102-1179), nguyên là thái úy phụ chính của Lý Cao Tông lúc vua còn nhỏ tuổi. Ngài quê làng Hạ Mỗ trấn Sơn Tây (nay thuộc xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, Hà Nội), vợ là bà Lã Thị Dung, người làng Lạc Thị. Cả hai vợ chồng sau khi mất đã được dân làng tôn thờ làm thành hoàng, ngày giỗ trở thành ngày hội đình làng.

Năm 1789, đình Lạc Thị từng là một trong những địa điểm tập kết bí mật của nghĩa quân Tây Sơn sau khi thần tốc tiến ra Bắc. Từ đây cánh quân của đô đốc Bảo cùng với đại quân do đích thân hoàng đế Quang Trung chỉ huy đã phối hợp đánh tan đồn Ngọc Hồi của giặc Thanh vào ngày mồng 5 tháng Giêng năm Kỷ Dậu và tiến vào giải phóng thành Thăng Long.

Sân đình Lạc Thị. Photo NCCong ©2015

Trong thời gian kháng chiến chống Pháp (1947-1954), đình trở thành nơi ẩn náu của cán bộ Việt Minh hoạt động ở vùng tạm chiếm. Đến thời kỳ Mỹ ném bom Miền Bắc VN (1964-1973) đình lại là nơi cất giữ quân trang, quân khí của các đơn vị tên lửa phòng không bảo vệ vùng trời phía Nam thủ đô Hà Nội.

Kiến trúc

Đình Lạc Thị đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo vào các năm Cảnh Hưng 44 (1753), Minh Mệnh 6 (1825), Bảo Đại 9 (1935) rồi 1954, 1973 và gần đây. Dáng dấp đình hiện nay mang phong cách nghệ thuật kiến trúc thời Lê, Nguyễn; từ ngoài đường vào trong gồm có: cổng tam quan, hòn non bộ, nhà tiền tế và hậu cung.

Đại đình Lạc Thị. Photo NCCong ©2015

Tam quan đình cũ làm theo kiểu nghi môn với một cổng chính và hai cổng phụ, nay bỏ cột trụ xây cổng vòm, mái đắp giả ngói ống. Qua tam quan là một sân gạch, ở giữa có giếng nhỏ với hòn giả sơn trồng cây cảnh ở trên. Bên tả có cửa ngách ăn thông sang chùa, bên hữu còn một sân rất rộng dẫn đến Văn chỉ và nhà Văn hóa thôn.

Tòa tiền tế gồm 5 gian với 3 cửa bức bàn, xây kiểu 2 tầng 8 mái, tường hồi bít đốc, kết nối với hậu cung 3 gian thành hình chuôi vồ. Khung gỗ nhà đại đình trang trí bằng các hình rồng, phượng, lựu, đào... được chạm trổ khá tinh vi. Trong hậu cung có hai ngai thờ với bài vị của vợ chồng ngài Tô Hiến Thành, phía trước ngai bài trí tượng hai ông phỗng quỳ. Giữa nhà tiền tế có đặt hương án chạm trổ tứ linh, cây cỏ, hoa lá. Hai bên hương án bày một bộ bát bửu, một cỗ kiệu bát cống và một số đồ tự khí khác.

Tam quan chùa Lạc Thị. Photo NCCong ©2015

Di sản

Đình Lạc Thị nằm liền kề với ngôi chùa làng ngay ven sông Tô Lịch trên con đường từ Vĩnh Quỳnh đi Yên Kiện và Ngọc Hồi. Trong chùa có một tấm bia mang niên đại 1716, nội dung văn bia cho biết ngôi đình tồn tại ít nhất cũng từ thời Lê Trung hưng, vào khoảng thế kỷ XVII. Cảnh quan của quần thể đình—chùa này cho thấy hai công trình đã được xây dựng đồng thời trên một gò đất cao của làng.

Ngày 9-1-1990 đình và chùa Lạc Thị được công nhận Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia. Cả hai hiện nay tọa lạc giữa một khuôn viên rộng có tường bao quanh, làm nên một cụm kiến trúc khá thống nhất và hài hoà. Tuy nhiên tại ngôi chùa thì chỉ sót lại mỗi cổng tam quan cũ, còn tiền đường và hậu cung đều đã xây mới rất to cao với cấu trúc bê tông. Trong đình vẫn lưu được 15 đạo sắc phong thành hoàng làng từ thời Lê trung hưng cho tới cuối triều Nguyễn, cùng với nhiều hoành phi, câu đối, cổ vật của 3 thế kỷ XVIII, XIX, XX.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?