Tam Huyen Pagoda

Chùa Tam Huyền

Sùng Phúc Tự

Tô Lịch riverpagodaLê dynastyThanh Xuân district

Chùa Tam Huyền tương truyền có từ thời Lý. Tên chữ: Sùng Phúc Tự. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1996). Vị trí: số 248 phố Thượng Đình, XRW8+J2, P. Thượng Đình, Q. Thanh Xuân, TP. Hà Nội. Cách Hồ Gươm: 7km về phía tây-nam. Trạm bus lân cận: ngã phố Khương Đình—Thượng Đình (xe 05), đầu phố Nguyễn Trãi (01, 02, 19, 21, 27)

Tam quan chùa Tam Huyền. Photo NCCong ©2016

Lược sử

Theo thư tịch cổ, chùa Tam Huyền được xây dựng từ xa xưa vào đầu thời Lý và gắn với truyền thuyết về một nhân vật lịch sử đương đại là ngài Tăng quan Đô án Từ Vinh, cha của Từ Đạo Hạnh 徐 道 行 (1072-1116) vị thiền sư trụ trì chùa Thầy và chùa Láng.

Theo sách “Hà Nội Danh lam Cổ tự” (Nxb Văn hóa & Thông tin, Hà Nội 2003), tác giả Thích Bảo Nghiêm cho biết trong sách Thiền Uyển tập anh đã viết: "Cha sư là [Từ] Vinh dùng tà thuật làm mất lòng Diên Thành Hầu (con vua Lý Thánh Tông). Hầu nhờ pháp sư Đại Điên dùng pháp thuật đánh chết [Vinh], ném xác xuống sông Tô Lịch”.

Chùa Tam Huyền. Photo NCCong ©2016

Các bô lão sở tại kể lại rằng xác Từ Vinh bị chặt làm 3 khúc: đầu, thân và hai chân. Khúc đầu trôi dạt vào địa phận thôn Nhân Mục Cựu (Mọc Cựu), hai chân lạc vào thôn Kim Giang (Lủ Cầu), còn khúc thân thì trôi đến thôn Pháp Vân (Kẻ Vân) nên nhân gian có câu: "Mọc Cựu thờ đầu, Lủ Cầu thờ chân, Pháp Vân thờ khúc giữa”.

Thôn Mọc Cựu là nơi có lăng ngài Từ Vinh, còn gọi là am Hoàng Long, nay nằm trong khu vực chùa Tam Huyền. Thế kỷ XVIII có thiền sư Tính Truyền, đệ tử cùa thiền sư Lân Giác (người lập ra chùa Liên Phái) và thế hệ các thiền sư Hải Thư, Tịch Tính, Từ Nhẫn đã kế tục trụ trì chùa này trong khoảng 150 năm liền. Từ năm 1907 chùa bắt đầu do các ni trụ trì: Đàm Quang, Đàm Dược, Đàm Tuệ, Đàm An, Đàm Cát, Đàm Hào...

Chùa Tam Huyền. Panorama NCCong ©2016

Chùa Tam Huyền đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc - nghệ thuật vào năm 1996. Hội chùa được tổ chức hàng năm vào ngày 6 tháng Ba âm lịch, sớm hơn một ngày trước hội chùa Thầy và chùa Láng. Trong dịp hội này có lễ rước kiệu ngài Từ Vinh và thi thổi xôi, vật tay, chọi gà...

Kiến trúc

Chùa Tam Huyền từng được tu sửa tôn tạo nhiều lần, tiêu biểu là hai đợt: năm Quý Sửu niên hiệu Hoằng Định 14 (1613) và năm Canh Tý niên hiệu Cảnh Hưng 41 (1780). Đầu thế kỷ XX chùa bị đổ nát hư hại nặng và đã được trùng tu lớn vào năm Đinh Mùi niên hiệu Duy Tân thứ 2 (1907). Trong thời kỳ Không quân Mỹ ném bom Miền Bắc (1967-1972) chùa bị phá huỷ hoàn toàn.

Mộ ngài Từ Vinh trong chùa Tam Huyền. Photo NCCong ©2019

Dáng dấp chùa hiện nay định hình từ lần ni trưởng Đàm Xuân cho xây lại vào thập kỷ 1990 và lần tu sửa 2008—2012 với kết cấu chủ yếu bằng bê tông. Tam quan đồ sộ mở sát mặt phố, quay ra sông Tô Lịch ở phía đông-nam. Sau cổng là một sân gạch dẫn thẳng tới giảng đường, bên trái sân là nhà khách và bên phải là cầu thang lên gác. Chùa chính ngự ở tầng trên, gồm tòa tiền đường 5 gian 8 mái, kết nối với hậu cung theo hình chuôi vồ, trên nóc có 3 chữ Hán “Tam Huyền Tự”.

Di sản

Chùa Tam Huyền vẫn giữ được vài di vật cổ như 3 tấm bia ghi việc trùng tu vào các đời Hoằng Định (1613), Cảnh Hưng (1780), Duy Tân (1907), bên cạnh một số câu đối tạc bằng đá cùng bộ ngưỡng cửa đá từ đời Lê Trung hưng... Ngoài hệ thống tượng Phật giáo khá đầy đủ, trong chùa cũng có nhiều hoành phi, câu đối, cửa võng chạm trổ tinh tế và mang tính nghệ thuật cao. Đặc biệt còn có am thờ và mộ ngài Từ Vinh ở trong khu vực chùa.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Ngoài ra, trong ngõ 342 Khương Đình hiện nay còn có một di tích quốc gia khác là ngôi mộ của danh nhân Đặng Trần Côn (1715?-1751), người làng Mọc Hạ Đình, tác giả trường ca “Chinh phụ ngâm khúc”.

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?