Chùa Khương Trung

©NCCong 2015-2021, Khuong Trung pagoda

Chỉ dẫn

Chùa Khương Trung có từ đầu thế kỷ XVII. Tên chữ: Khương Trung Tự. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1993). Vị trí: số 245 phố Khương Trung, XRW9+53, P. Khương Trung, Q. Thanh Xuân, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 8km (hướng 7h). Trạm bus lân cận: 283 Vũ Tông Phan (xe 104), 254 Khương Đình (05, 60b).

Bản đồ trực tuyến

Giới thiệu

Làng Khương Trung xưa gồm 4 xóm (Trên, Hồng, Đầm, Dộc) và thuộc vùng "Tam Khương" (Khương Thượng, Khương Trung, Khương Hạ). Từ năm 1915, ba thôn của xã Khương Đình được tách thành ba xã độc lập: xã Khương Thượng thuộc tổng Yên Hạ, xã Khương Trung thuộc tổng Hoàng Mai cùng nằm trong huyện Hoàn Long, còn xã Khương Hạ vẫn nằm trong tổng Khương Đình, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông cũ.

Đất làng Khương Trung xưa kia khá rộng: phía Đông giáp đồng làng Phương Liệt (tức làng Vọng), phía Nam giáp hai làng Khương Hạ và Định Công, phía Tây giáp sông Tô Lịch, phía Bắc và Tây-Bắc giáp các làng Láng Hạ, Thịnh Quang, Khương Thượng, Vĩnh Hồ. Năm 1919, quân Pháp khi xây sân bay Bạch Mai đã sung công một số đất đai của Phương Liệt, Khương Thượng và nửa phía đông của thôn Khương Trung, làm mất hẳn xóm Hồng và xóm Đầm. Ngày nay chỉ còn lại đầm Hồng.

Tam quan chùa Khương Trung. Photo ©NCCong 2015

Trong kháng chiến chống Pháp, sau trận đánh vào sân bay Bạch Mai năm 1948, giặc Pháp đã phá huỷ đình và chùa Khương Trung; về sau dân làng đã xây lại. Chùa nằm sát ngay bên trái đình Khương Trung, làm thành một tổng thể hoàn chỉnh. Ngày 16-12-1993, cả hai đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích quốc gia.

Kiến trúc

Sau đợt trùng tu toàn bộ ngôi chùa hồi đầu thế kỷ XXI, tam quan được xây đơn giản với ba cổng nhỏ, mái đắp ngói ống giả, cổng giữa đề ba chữ Hán "Khương Trung Tự". Du khách bước qua tam quan vào một sân nhỏ dẫn đến tiền đường rộng 5 gian, cửa bức bàn gỗ lim; hậu cung sâu 3 gian; mặt bằng xây dựng có hình chuôi vồ. Trên các bờ mái đều có đắp trang trí hình vân triện, hoá rồng.

Cổng đình và chùa Khương Trung. Photo ©NCCong 2015

Bên trong không có nhiều mảng trang trí, song để làm tăng hiệu quả của kiến trúc người xưa đã chọn những hình hoa sen, hoa dây, vân xoắn; phần cốn mê của hậu cung được chạm 2 hình rồng cùng mây cuộn dày đặc. Kết cấu vì kèo làm kiểu chồng giường, cốn làm kiểu kẻ. Tại Hà Nội bây giờ hiếm còn thấy nơi đâu có kiểu kết cấu gỗ như của ngôi chùa này.

Di vật

Căn cứ vào hai đạo sắc phong năm Khánh Đức thứ 4 (1652) và năm Quang Trung thứ 3 (1790), có thể suy luận rằng đình và chùa Khương Trung đã được xây dựng từ nửa trước thế kỷ XVII. Tuy nhiên trong chùa không còn cổ vật thời Lê và phần lớn những thứ bảo lưu được thì mang phong cách nghệ thuật tạo tác vào khoảng thế kỷ XIX-XX.

Số lượng hiện vật nhiều nhất là những pho tượng Phật giáo Bắc tông. Hệ thống tượng nhìn chung cũng đầy đủ và được bố trí như ở phần lớn các ngôi chùa Hà Nội. Ngoài ra đáng lưu ý một quả chuông cao 1,1m, rộng 0,4m, cùng hai hoành phi, hai câu đối và các đồ tế khí.

Di tích lân cận