Menu
Xem lẹ

Trang nhà > Vườn Thiền > Tây nội thành > Chùa Hải Giác

Hai Giac pagoda

Chùa Hải Giác

Pagode Hai Giac

Thứ Sáu 30, Tháng Tám 2019

Chùa Hải Giác tương truyền có từ thế kỷ 6. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1991). Địa chỉ: thôn Hạ Mỗ, xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, TP Hà Nội. Toạ độ: 21°06’42"N 105°41’21"E. Cách Hồ Gươm: hơn 22km về phía tây-bắc. Điểm dừng bus lân cận: Đd làng Tổ xã Liên Hồng trên đường đê (xe 20c), BX Phùng (20a, 20b, 92)

Bản đồ trực tuyến

Lược sử

Chùa Hải Giác tên chữ Hải Giác Tự, nay thuộc làng Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, cách trung tâm Hà Nội hơn 22km về phía tây-bắc. Toạ lạc trên một khu đất bằng phẳng ở rìa làng, theo truyền thuyết chùa được xây dựng bên hữu ngạn dòng sông Nhuệ vào thời mà Hạ Mỗ có vị trí thủ phủ của Lý Bí, vị hoàng đế khai sinh ra nước Vạn Xuân độc lập, tức là thế kỷ thứ 6. Chùa tuy trải qua nhiều triều đại nhưng đã được các tăng ni và phật tử trùng tu, tôn tạo, gìn giữ khá nguyên vẹn một số nét cổ cùng những di vật thời Lê, Nguyễn.

Ngõ chùa Hải Giác

Cuối thế kỷ 19, sư Thanh Trang trụ trì chùa Hải Giác đã trực tiếp tham gia lãnh đạo nghĩa quân Đan Phượng nổi dậy hưởng ứng phong trào Cần Vương chống Pháp. Trong trận đánh thành Hà Nội đêm ngày 5 rạng mồng 6-12-1898, do kế hoạch bại lộ, sư cụ cùng các tướng lĩnh khác bị thực dân Pháp truy bắt và tàn sát. Hiện cây duối sau vườn chùa nơi cụ Thanh Trang hy sinh vẫn còn, dân Hạ Mỗ dựng bia tưởng niệm và di hài của cụ được đặt trong “Trang Nghiêm bảo tháp”. Tháng 10 năm 1991, Bộ Văn hóa và Thông tin đã xếp hạng ngôi chùa quý báu này là Di tích kiến trúc - nghệ thuật quốc gia.

Phương đình chùa Hải Giác

Kiến trúc

Chùa Hải Giác toạ lạc trong một khuôn viên rộng lớn vào bậc nhất ở vùng Đan Phượng. Hiện nay có tam quan ngoại kiểu hai tầng tám mái giả với các câu đối chữ Hán, cổng mở ra đường làng Hạ Mỗ. Từ cổng này đi vào có con ngõ dẫn thẳng tới một giếng tròn to, ở giữa mới dựng lầu Quan Âm với cây cầu đá bắc vào bờ. Bên trái ngõ là tam quan nội xây kiểu nghi môn với 4 trụ biểu có câu đối chữ Hán. Kiến trúc tính từ đây vào sâu bên trong có mặt bằng hình “nội Công ngoại Quốc”.

Bia cổ ở chùa Hải Giác

Sau tam quan là sân trước với ba tấm bia đá dưới gốc bồ đề ở bên phải; rồi đến toà phương đình hai tầng tám mái, tầng trên treo bộ chuông khánh cổ. Hai toà nhà Tổ, nhà Mẫu có quy mô, kiến trúc giống nhau nhưng xây đối diện qua phương đình. Nhà Tổ nằm bên trái, rộng 5 gian, tường hồi bít đốc, điện giữa đặt 10 pho tượng các sư tổ. Điện Mẫu nằm ở bên phải, trong gian giữa bày bộ tượng Tam phủ (Mẫu Thiên, Mẫu Thủy, Mẫu Nhạc), các gian bên là động Sơn Trang và ban thờ Đức thánh Trần.

Chạm gỗ ở chùa Hải Giác

Tiếp theo phương đình lại có một sân gạch rộng dẫn tới tòa tiền đường, mặt nhìn về hướng đông-nam, hai bên sân là nhà tả, hữu vu. Sau lưng dãy nhà Mẫu và tả vu là vườn tháp với nhiều cây xanh trải dài đến giáp giếng nước và con đường ven sông cũ. Tiền đường gồm 5 gian 2 dĩ, gian giữa nối với toà thượng điện khá sâu, hai gian giáp đầu hồi có cửa “thoát tục” dẫn vào hành lang tả, hữu với dãy tượng 18 vị La Hán nhìn ra sân hậu. Hai góc cuối dãy hành lang nối với toà hậu đường rộng 7 gian nơi có Mật Động và khá nhiều bia công đức và tượng hậu.

Chùa Hải Giác. Panorama (c) 2019 NCCong Aug.

Di sản

Chùa Hải Giác hiện nay lưu giữ hơn 200 pho tượng lớn nhỏ, trong đó có 50 tượng tròn là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao. Bên trái tiền đường có tượng Đức Ông và hai tùy tòng; bên phải là Thánh Tăng, Diệu Nhiên, Đại Sĩ. Góc tường hồi bài trí giống nhau, mỗi bên gồm bốn vị Kim cương và hai vị Bồ Tát. Đầu thiêu hương có hai Hộ Pháp Khuyến thiện và Trừng ác, dọc theo hai bên là Thập điện Diêm Vương, ở hai góc cuối có Quan Âm tống tử và Quan Âm thiên thủ.

3 trong số Bát bộ Kim Cương chùa Hải Giác

Tại tòa thượng điện, trên vị trí cao nhất là bộ tượng Tam Thế Phật ngồi kiết già. Hàng thứ hai là Phật A Di Đà, hai bên có Quan Thế âm bồ tát và Đại Thế chí thị giả. Hàng thứ ba là bộ ba bồ tát Di Lặc, Văn Thù, Phổ Hiền. Hàng thứ tư là tượng Thích Ca thiền định. Tám pho tượng Phật đều ngự trên tòa sen, đầu có các búp tóc ốc bụt. Hàng thứ năm là Ngọc Hoàng ngồi trên long ngai, hai bên có Nam Tào, Bắc Đẩu. Hàng thứ sáu là Thích ca sơ sinh trong tòa Cửu Long, hai bên có Phạm Thiên, Đế Thích.

Mật động ở chùa Hải Giác

Đoạn giữa hậu đường được dùng làm Mật Động với rất nhiều tượng chư Phật; tại hai góc nối hành lang có dựng 25 tấm bia hậu, trong đó có 5 bức tượng phù điêu của thời Lê. Hàng năm, ngoài các tiết sóc vọng lễ tết của dân làng, lễ hội chùa Hải Giác được tổ chức long trọng vào ba ngày: Rằm tháng Tư - Phật đản, Rằm tháng Bảy - Lễ Vu Lan và Rằm tháng Mười một - ngày hi sinh của sư Tổ Thanh Trang.

Vườn tháp chùa Hải Giác

Di tích lân cận

  • Chùa Khánh Hưng: thôn Hương Luy, xã Nại Yên, Q. Đan Phượng.
  • Chùa Kỳ Vũ: TDP Thượng Cát 1, P. Thượng Cát, Q. Bắc Từ Liêm.
  • Chùa Phượng Trì: TT Đan Phượng.
  • Đình Đại Phùng: TT Đan Phượng.
  • Đình Đông Khê: TT Đan Phượng.
  • Đình Thượng Cát: phố Châu Đài, P. Thượng Cát, Q. Bắc Từ Liêm.

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?