Menu
Xem lẹ

Trang nhà > Đình làng > Đình Phú Đô

Đình Phú Đô

Thứ Bảy 5, Tháng Mười 2019

Đình Phú Đô có từ thế kỷ 18. Thờ: Đức thánh Cả Lý Thiên Bảo và thành hoàng Trần Câu Mang (hiệu Vĩ Mộc, tướng thời Tiền Lý, tổ nghề bún Phú Đô). Xếp hạng: Di tích quốc gia (1992). Địa chỉ: đoạn giữa phố Phú Đô, phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội. Toạ độ: 21°00’38"N 105°46’01"E. Cách Hồ Gươm: 12km về phía tây-nam. Điểm dừng bus lân cận: Phố Lê Quang Đạo (xe 50), Đại lộ Thăng Long (xe 57, 71)

Chạm khắc gỗ trong đình Phú Đô. Photo ©2015 NCCong

Lược sử

Làng Phú Đô rất nổi tiếng về nghề làm bún; xưa kia thuộc xã Mễ Trì, tổng Đại Mỗ, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông; nay là một phường thuộc quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội. Phường thành lập ngày 01-04-2014 trên cơ sở phân chia xã Mễ Trì cũ thành 2 phường Phú Đô và Mễ Trì (ở phía đông). Phú Đô giáp 2 phường Đại Mỗ và Tây Mỗ ở phía tây, phía nam giáp phường Trung Văn, phía bắc giáp phường Mỹ Đình I. [1]

Tương truyền trước kia nơi đây con gái gót đỏ, con trai thì ngực đỏ nên làng có tên Hồng Đô, về sau giàu lên mới đổi là Phú Đô. Ông Hoàng trong một lần từ chiến trường trở về đã gặp bên đường hai chị em xinh đẹp hát hay của làng này, liền ép làm vợ, dân gọi là Hai Bà Hoàng. Sống trong giàu sang nhưng vẫn buồn tủi vì mãi không có con, một ngày kia họ bèn vứt thanh bảo kiếm xuống giếng, thề độc rằng “con gái làng mà lấy chồng xa sẽ lận đận, có con thì không có của và ngược lại; còn nếu lấy chồng về làng thì sẽ được sung sướng”. [2]

Tam quan đình Phú Đô. Panorama ©2015 NCCong

Đình Phú Đô có từ thời Hậu Lê, thờ Đức thánh Cả và thành hoàng làng, là nhân vật thời Tiền Lý (thế kỷ 6). Theo thần phả, Đức thánh Cả tên huý Lý Thiên Bảo (李 天 寶) là anh trai của vua Lý Nam Đế [3]. Đức thành hoàng tên Trần Câu Mang, hiệu Vĩ Mộc, một vị tướng của Lý Nam Đế, đồng thời lại là tổ nghề bún của Phú Đô, dân làng kiêng kỵ thường gọi chệch là cụ Vĩ Mược.

Kiến trúc

Đình tọa lạc ở giữa làng Phú Đô, mặt quay hướng nam nhìn ra một hồ nhỏ có cầu bắc ra thủy đình. Phía bên hữu cổng tam quan mới xây có cửa sắt mở ra đường làng. Tam quan làm theo kiểu nghi môn với 4 trụ biểu có gắn các câu đối chữ Hán và 2 cổng bên kiểu hai tầng tám mái ngói ống giả, bức tường mặt ngoài đắp phù điêu hình long mã, mặt trong đắp hình rồng, hổ. Cổng giữa có bức bình phong đắp cuốn thư với hình dơi xoè cánh.

Một số phù điêu trong đình Phú Đô. Photo ©2015 NCCong

Sau tam quan là một sân nhỏ dẫn đến toà phương đình kiểu hai tầng tám mái, các cột góc có đắp phù điêu với hình mấy nhân vật. Hai bên phương đình là dãy nhà tả, hữu mạc 3 gian. Hữu mạc nằm song song với nhà phụ̣, gối đầu và lưng vào khu vườn nhỏ với một cửa ngách. Tả mạc dựa lưng vào bức tường ngoài. Đại đình rộng 5 gian, kết nối với hậu cung sâu 3 gian theo hình “chữ Đinh”. Tất cả các nếp nhà đều xây tường hồi bít đốc.

Bên trong đình có đầy đủ các ban thờ với bát bửu, lộ bộ và hương án bày tế khí. Phần gỗ trên khung đình có những mảng chạm khắc khá đẹp với nhiều đề tài phong phú. Ngày 22-4-1992 ngôi đình đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc - nghệ thuật quốc gia.

Sân đình Phú Đô. Panorama ©2015 NCCong

Lễ hội

Nhân dân Phú Đô có tục lệ tổ chức lễ hội đình làng với quy mô rất lớn, cứ 5 năm diễn ra một lần vào ngày 8 tháng Giêng âm lịch. Tất cả các hộ đều đóng góp tiền của, công sức và thời gian để chuẩn bị. Trong dịp lễ, dân làng cùng hàng trăm thanh niên nam nữ mạnh khỏe trẻ đẹp tham gia vào đám rước kiệu Đức thánh Cả, Đức thành hoàng và Hai Bà Hoàng từ đền thờ về chùa.

Các nghi lễ được diễn ra trang trọng tại đình Phú Đô, chùa Tăng Long Tự và bãi Tế Yến. Đáng tiếc rằng bãi này không biết từ bao giờ đã trở thành một nơi họp chợ nhếch nhác và số lượng hàng quán mọc lên xung quanh càng ngày càng đông mặc dù chính quyền địa phương đã từng yêu cầu dời đi đến một nơi khác theo quy hoạch.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong


[1Phường Phú Đô có diện tích 239 ha, dân số năm 2013 là 13.856 người, mật độ dân cư đông tới 5.797 người/km2. Ruộng đồng ao vườn của ngôi làng cũ ngày nay đã hầu như mất hết dấu vết và biến thành một khu vực nhà cửa lô nhô, chen chúc ngay mạn bắc đại lộ Thăng Long, trải dài từ ngã ba phố Lê Quang Đạo đến cầu sông Nhuệ.

[2Theo văn bia do tiến sĩ Hồ Sĩ Dương (胡 士 揚 1621–1681) soạn và hiện còn trong đền Hai Bà Hoàng tại Phú Đô thì đền này thờ hai bà phi thời Hậu Lê.

[3Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 546 Lý Nam Đế phản công quân Lương ở hồ Điển Triệt bị Trần Bá Tiên đánh bại, phải rút về động Khuất Lạo. Trước khi mất ở đấy, vua trao quyền cho tướng Triệu Quang Phục. Lý Thiên Bảo dẫn tướng Lý Phật Tử vào đánh Đức Châu (Nghệ An), giết được thứ sử Trần Văn Giới nhưng bị Trần Bá Tiên đuổi theo, họ thua trận chạy sang đất Ai Lao. Lý Thiên Bảo cho đắp thành tại động Dã Năng ở đầu sông Đào Giang, đặt quốc hiệu là Dã Năng, năm 550 tự xưng Đào Lang Vương. Năm 555 ngài mất, không có con. Lý Phật Tử lên thay, sau trở về Vạn Xuân giành ngôi của Triệu Việt Vương.

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?