Hoang Mai village hall

Đình Hoàng Mai

Thờ Trần Khát Chân 陳 渴 真 và tuỳ tướng

village hallKim Ngưu riverTrần dynastyHoàng Mai district

Đình Hoàng Mai có từ khoảng thế kỷ XVIII. Thờ: 4 tướng Trần Khát Chân, Trần Hãng, Phạm Tổ Thu, Phạm Ngưu Tất. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1994). Vị trí: XVR3+62, Ngõ 160 Hoàng Mai, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Mai, Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 5km (hướng 6h). Trạm bus lân cận: 64 Trương Định (xe 36), 171 Minh Khai (03b, 19, 24, 26, 36, 38, 52)

Sân đình Hoàng Mai. Photo NCCong ©2017

Lược sử

Làng Hoàng Mai tên Nôm là Kẻ Mơ vốn nổi tiếng ở Hà Nội với nghề nấu xôi và xôi khúc là một trong những món quà ngon nhất của vùng này. Bọc bên ngoài chiếc bánh là lớp xôi khúc vừa dẻo vừa thơm. Bên trong là nhân đậu xanh được đồ kỹ rồi nghiền nhuyễn kèm thịt mỡ được ướp muối tiêu trông bóng nhẫy đầy hấp dẫn. Người ăn thường chấm xôi khúc nóng hổi cùng muối vừng cho thêm bùi thêm đậm hương vị đồng quê.

Đình Hoàng Mai được xây dựng trên nền dinh thự cũ ở giữa điền trang do thượng tướng Trần Khát Chân lập ra và ngài từng sống ở đây trong 10 năm cuối đời mình (1389 – 1399). Vua Trần đã ban thưởng vùng đất bãi này làm thái ấp cho thượng tướng sau khi ngài dùng pháo binh tiêu diệt Chế Bồng Nga kiêu hùng cùng đoàn thuỷ quân thiện chiến Chiêm Thành khi họ ngược dòng sông Hồng tấn công kinh đô Đại Việt.

Trước cổng đình Hoàng Mai. Photo NCCong ©2017

Đình thờ Nội vệ thượng tướng quân Trần Khát Chân và người em ngài là Trần Hãng (còn gọi Trần Hương) cùng các tướng tâm phúc của ngài là Phạm Tổ Thu, Phạm Ngưu Tất. Bốn vị này và nhiều trung thần khác đã bị xử tử vào năm 1399 sau khi cuộc mưu sát Hồ Qúy Ly duyệt binh ở Đốn Sơn bị bại lộ. Nhân dân làng Hoàng Mai do đó từ xưa đã có tục kỵ húy tên hai anh em, cụ thể không được gọi “chân” mà phải nói là “cẳng”, không được gọi “hương” mà phải nói là “nhang”.

Các vua chúa đời sau đã ban nhiều đạo sắc phong thượng tướng Trần Khát Chân làm phúc thần. Đình làng Tương Mai bên cạnh và 29 ngôi đình làng khác cùng với đình Tam tổng là Bình Bút – Nam Cai – Đốn Sơn (Thanh Hóa) đều thờ ngài làm thành hoàng. Con trai độc nhất của ngài là Trần Thông về sau trở thành một vị tướng trẻ thời Lê và có công đức với dân nước, được thờ làm thành hoàng làng trong đình Khúc Thủy. Đúng là “hổ phụ sinh hổ tử”.

Ngày 5.2.1994, đình Hoàng Mai và chùa Nga My đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Trước đình Hoàng Mai. Panorama NCCong ©2017

Kiến trúc

Đình đứng cạnh chùa Nga My và giáp đường làng, nay là ngõ 160 Hoàng Mai, thuộc phường Hoàng Văn Thụ, quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội. Cổng đình xây kiểu nghi môn với 4 trụ biểu, trên thân có đắp câu đối chữ Hán. Bên kia đường là một khu vườn nhỏ mới thi công, bao gồm cột cờ và ao bán nguyệt có tường đá vây quanh. Đình quay mặt chênh chếch về phía nam-đông-nam, du khách bước qua cổng sẽ thấy bên trái là phương đình, bên phải là nhà bia và trước mặt là sân tiền tế được tôn cao ba bậc.

Trong sân hiện có một đôi ngựa đá và voi đá (nhỏ hơn) nằm chầu ở hai bên, gần lối lên bậc thềm với hàng hiên hẹp. Đại đình gồm 5 gian xây tường hồi bít đốc. Toà đại bái, ống muống và cung cấm có mặt bằng xây dựng theo kiểu “chữ Tam”. Mái đình lợp ngói ri, hai phía bờ nóc đắp hình con kìm. Trong đình còn giữ được nhiều hiện vật cổ như hoành phi, cửa võng, hương án, long ngai, bài vị, tượng thánh và các bộ cồng chiêng, bát bửu… Kiến trúc và trang trí nhìn chung mang đậm dấu ấn nghệ thuật của thời Nguyễn.

Trong đình Hoàng Mai. Photo NCCong ©2017

Lưu ý

Lễ hội đình Hoàng Mai được tổ chức hàng năm vào ngày 24 tháng 4 âm lịch để kỷ niệm húy nhật của Nội vệ thượng tướng quân Trần Khát Chân. Nhân dân làng sở tại cùng các làng lân cận đến tham dự rất đông vui. Hội làng khai mạc với những nghi lễ truyền thống như Lễ rước nước từ chùa về đình và lễ dâng hương lên các thành hoàng... Sau đó diễn ra hoạt động văn hoá, văn nghệ và các trò vui chơi giải trí dân gian. Khi rã đám lại tiến hành tế lễ.

Ngoài ra có một chuyện không vui và kéo dài đến nửa thế kỷ vẫn chưa giải quyết hoàn toàn dứt điểm được. Số là vào đầu những năm 1970, trong hoàn cảnh chiến tranh, có mấy hộ dân đã tự ý vào ở tại khu vực nhà giải vũ thuộc khuôn viên đình Hoàng Mai. Dần dần, các gia đình này còn xây dựng trái phép một phần sân đình với tổng diện tích lên tới khoảng trên 150m2 và gây ô nhiễm môi trường.

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?