Mausoleum of the Duke of

Lăng đá Phạm Đôn Nghị

Mausolée du Duc de

Đáy riverLê dynastymausoleumHoài Đức district
Phần đền đá trong lăng Phạm Đôn Nghị. Photo NCCong ©2020

Lăng đá Phạm Đôn Nghị xây năm 1734. Mai táng: Quận công Phạm Đôn Nghị. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1964). Địa chỉ: Xóm Cây Gạo, 2PC5+PV Lại Yên, Hoài Đức, Hà Nội, Việt Nam. Toạ độ: 21°01’21"N 105°42’35"E. Cách Hồ Gươm: 18km về phía tây. Điểm dừng bus lân cận: Qua lối rẽ vào UBND xã An Khánh trên đại lộ Thăng Long (xe 74, 87, 88, 107, CNG01)

Lược sử

Đất nước ta thời Lê trung hưng (1533-1789) lâm vào cảnh nội chiến liên miên. Tại Đàng Ngoài, vua Lê hoàn toàn trở thành bù nhìn trong tay chúa Trịnh. Tầng lớp võ quan thái giám rất đông đúc và nắm gần hết quyền lực thực tế. Việc xây cất lăng mộ kiên cố là cách lưu danh hậu thế lâu bền nên đã trở thành phong trào. Nhiều vị quan to đã để lại một kiểu lăng đá có phong cách và qui mô khá giống nhau.

Tượng võ sĩ dắt ngựa. Photo NCCong ©2020

Phạm Đôn Nghị (1728-1789) từng làm chưởng đốc Sơn Tây và đốc lĩnh Hải Dương, Kinh Bắc. Ông được ban tước quận công do tài chỉ huy voi trận dẹp yên nhiều cuộc nổi dậy. Cũng như hai người đồng hương làm tướng của thế hệ trước là quận công Phạm Mẫn Trực (cậu ruột) và đề đốc Phạm Nguyễn Công (1685-1728), ông rất giàu có và đã giúp đỡ nhân dân sở tại xây dựng làng quê. Phạm Đôn Nghị mất ngày 30 tháng 5 âm lịch, sau được tôn làm phúc thần tại đình Lại Yên.

Cả 3 vị tướng đều cho xây lăng ở đồng làng Lại Yên, huyện Hoài Đức, nay thuộc TP Hà Nội. Trải qua hơn 2 thế kỷ, 2 lăng quận công đã được xếp hạng ngày 13.1.1964 là di tích lịch sử - kiến trúc - nghệ thuật quốc gia, ngày 17.9.1993 được công nhận lại. Hiện nay, đa số giới nghiên cứu nhận định 3 di tích đang bảo tồn những giá trị kiến trúc mỹ thuật rất quý từ thế kỷ XVIII tại Việt Nam.

Phù điêu nhà bia Phạm Đôn Nghị. Photo NCCong ©2020

Kiến trúc và di vật

Trong ba khu lăng mộ ở Lại Yên, hiện còn nguyên vẹn nhất là lăng Phạm Đôn Nghị. Công trình nhìn về phía tây-nam, tổng diện tích khoảng 850m2, có trồng nhiều cây xanh. Phần lăng được bao bọc bằng một bức tường đá ong dày khoảng 0,5m. Cửa lăng xây rất thấp, người vào phải cúi đầu. Mộ quận công gồm một tảng đá nguyên khối đặt ở huyệt đá dày 0,6m, rộng 1,5m, dài 3,5m, mặt mộ có khắc nổi 3 chữ Hán "Tướng Công Mộ".

Phần đền thờ gồm 3 nhà đá nhỏ, mái cũng bằng đá. Nhà giữa có bệ đá, hai đầu hồi bằng đá khắc ngọc phả, dày 0,4m, cao 2m, dài 3m. Một hương án đá đặt trước nhà giữa. Hai bên là bàn đá cao khoảng 1m rồi đến nhà bia với hình võ sĩ khắc trên cột đá. Bia có chạm hoa văn tinh xảo và ghi niên hiệu Cảnh Hưng 15 (1754). Phía trước là một khoảng sân nhỏ, hai bên có tượng võ sĩ vác côn dắt ngựa. Phía ngoài còn có tượng đôi chó đá ngồi canh cửa mộ.

Cửa vào đền đá Phạm Đôn Nghị. Ảnh NCCong ©2020

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến

Du khách từ trung tâm Hà Nội đi về phía tây rồi lên một trong các xe bus số 74, 87, 88, 107, CNG01 chạy trên đại lộ Thăng Long (tức đường cao tốc CT08). Đến điểm dừng "Qua lối rẽ vào UBND xã An Khánh" thì xuống xe và đi bộ gần 2km về phía bắc tìm vào lăng ở thôn Lại Yên.

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?