Ha Noi Panorama

Chu du cùng Nguyễn Chí Công

Trang nhà > Vườn Thiền > Chùa Sùng Quang

Sung Quang pagoda

Chùa Sùng Quang

Sùng Quang Tự

Thứ Tư 21, Tháng Mười 2020, bởi Cong_Chi_Nguyen

Chùa Sùng Quang còn gọi chùa Sùng hay chùa Cả, có từ thế kỷ XVIII. Tên chữ: Sùng Quang Tự. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1993). Vị trí: 3Q6J+FP, ngõ 82, P. Cổ Nhuế 2, Q. Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 14km (hướng 10h). Trạm bus lân cận: CLB thôn Hoàng 3 - Trần Cung (xe 28)

Cổng chùa Sùng Quang. Photo NCCong ©2019

Lược sử

Chùa Sùng Quang tương truyền do công chúa Minh Hiền, con gái vua Lý Thái Tổ cúng tiền xây dựng vào thế kỷ XI khi em trai của bà là hoàng tử Đông Chinh Vương được vua cha ban cho vùng Kẻ Noi làm thực ấp. Sau này, nhân dân Cổ Nhuế đã tôn hai chị em làm thành hoàng và thờ ở đình làng. Những dấu tích của ngôi chùa cũ thì không còn gì.

Tuy nhiên, theo nội dung bài ký khắc trên tấm bia đá dựng năm Cảnh Hưng thứ 6 thời Lê Trung hưng (1745) thì lúc đó ở trong làng có bà Ngô Thị Hậu là vợ của một ông chánh tổng họ Chu. Bà đã cung tiến, đứng lên quyên góp, tổ chức xây dựng chùa Sùng Quang và lập ra chợ Noi ở trước cửa chùa. Sau khi bà mất, nhân dân đã dựng tượng thờ hậu trong chùa và lập bia để ghi công đức.

Toàn cảnh chùa Sùng Quang

Chùa Sùng Quang còn gọi chùa Cả để phân biệt với chùa Bé tức Anh Linh Tự, cả hai đều thuộc Kẻ Noi, nay là phường Cổ Nhuế 2, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội. Nơi đây ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch năm Ất Dậu 1945, Mặt trận Việt Minh xã đã họp mít tinh nhân dịp giỗ Tổ Hùng Vương để tập hợp lực lượng. Sau đó đến sáng 19-08-1945 đã họp mít tinh phát động võ trang khởi nghĩa cùng nhân dân toàn thành phố Hà Nội và thành lập chính quyền cách mạng của xã.

Kiến trúc

Có nhiều ý kiến cho rằng chùa Sùng Quang đã được đại trùng tu trong đời vua Lê Ý Tông (1735 - 1740) trên nền chùa cũ. Có lẽ chùa thời Lý cao rộng hơn vì kích thước bộ tượng còn lại của hai vị Hộ pháp rất to, không tương xứng với ngôi chùa thời Lê. Đến nay sau nhiều lần sửa chữa, tôn tạo, khu chùa chính vẫn còn mang đậm dáng vẻ kiến trúc thời cuối Lê đầu Nguyễn. Tam bảo chùa quay mặt về hướng tây nhìn ra sông Nhuệ qua sân gạch và chợ Noi, sang thế kỷ XXI xây lại trông rất đồ sộ.

Mặt bằng xây dựng có hình “chữ Công”. Toà tiền đường rộng 5 gian nằm trên nền cao, có bậc tam cấp dẫn lên thềm. Toà thượng điện gồm 3 gian. Các nếp nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà Tăng ở phía sau, đều nằm xung quanh sân hậu và nhìn vào hậu cung. Đến đời vua Thành Thái, năm Nhâm Thìn (1892), nhà chùa cho tu sửa lớn, xây tam quan theo kiểu nhà vuông 2 tầng 8 mái, 4 đầu đao mái thượng tạo dáng cong vút, có thêm nhà Tổ và đúc lại quả chuông lớn ghi dòng chữ “Sùng Quang tự chung”.

Sân hậu chùa Sùng Quang

Di sản

Trang trí trong chùa tập trung chủ yếu trên 16 bức cốn nách chạm khắc gỗ các hình rồng, cúc, trúc, mai... Bên cạnh 30 pho tượng Phật giáo tạo tác vào thế kỷ XIX, còn có 15 bức hoành phi, 02 cỗ kiệu lớn và 01 khám thờ, tất cả đều sơn son thiếp vàng. Đồ đá gồm 11 tấm bia, trong đó có 4 bia ghi việc trùng tu (01 bia đời Cảnh Hưng và 03 bia đời Thành Thái). Đồ đồng gồm 02 quả chuông đúc đời Thành Thái và Duy Tân.

Hiện còn giữ được 10 câu đối, trong đó có câu ca ngợi cảnh đẹp của chùa:
Điện tiền ngọc tỉnh Ngô Công, bảo ấn chứng nhi Sùng Quang cảnh thắng
Bối hậu Kim Quy hoàng sắc, minh thuỷ lâm nhi Cổ Nhuế dân an.

Dịch nghĩa:
Trước điện có giếng ngọc họ Ngô, dấu ấn quý làm chùa Sùng Quang nổi tiếng
Sau lưng là sắc vàng Kim Quy, dòng nước trong nên dân Cổ Nhuế được yên.

Trước cửa chùa nay còn dấu tích một giếng cổ, miệng giếng bằng đá đẽo gọt đẹp, có tấm bia cho biết giếng được xây năm Cảnh Hưng thứ 9 (1748). Ngày 21-6-1993, chùa Sùng Quang cùng với ngôi đền Bà Chúa, chùa Anh Linh và đình thôn Viên gần đấy đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc - nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?