Trung Kinh Ha village hall

Đình Trung Kính Hạ (Trung Hoà)

Maison communale de Trung Kinh Ha

village hallCầu Giấy districtTô Lịch riverHung King legend

Đình Trung Kính Hạ có từ thời Lê. Thờ: thành hoàng Nộn Công (thời Hùng Vương), vua Lê Đại Hành và bà Trịnh Thị Ngọc Nghiêu. Lễ hội: 11—13 tháng 2 âl. Xếp hạng: Di tích thành phố (2007). Vị trí: 2Q6W+PF, số 100, ngõ 43 Trung Kính, P. Trung Hòa, Q. Cầu Giấy, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 8km (hướng 8h). Trạm bus lân cận: 54 Vũ Phạm Hàm ̣(xe 05), Trường Tiểu học Trung Yên (29, 300, 44, 85)

Miếu thành hoàng Trung Kính Hạ. Photo NCCong ©2020

Lược sử

Nằm đối diện làng Láng Thượng ở bờ bên kia sông Tô Lịch, xã Trung Kính vốn có đất đai màu mỡ và nhiều ao hồ, về sau mới bị lấp dần trong quá trình đô thị hoá. Xã này xưa kia tên là trang Kính Chủ, về sau chia ra hai thôn Trung Kính Thượng, Trung Kính Hạ, mỗi thôn đều có chùa và đình riêng nhưng cùng thờ chung 3 vị thành hoàng.


Xã Trung Kính đầu thế kỷ XIX thuộc tổng Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức; năm 1926 dân số cả xã là 1531 người. Năm 1942 Trung Kính thuộc Đại lý Đặc biệt Hà Nội [1]. Năm 1955 xã đổi tên thành Trung Hòa thuộc quận V, năm 1961 thuộc huyện Từ Liêm. Đến năm 1997 xã trở thành phường Trung Hòa thuộc quận Cầu Giấy.

Thôn Trung Kính Hạ tên Nôm là làng Giàn, xưa ruộng nhiều nên có câu “Lúa làng Giàn, quan Kẻ Mọc”. Nhân dân sở tại ngoài trồng lúa còn có nghề làm hương đen, hương trầm, hương xạ, hương vòng, từ chẻ chân hương lại có thêm nghề vót tăm tre, đũa tre. Ngày nay toàn bộ làng đã đô thị hoá, không còn dấu vết gì về quá khứ đồng quê.

Đình Giàn có từ thời Hậu Lê, thờ thành hoàng Nộn Công, ngoài ra còn thờ vua Lê Đại Hành [2] và bà Trịnh Thị Ngọc Nghiêu [3]. Gần đình là chùa Báo Ân và miếu Thành hoàng Trung Kính Hạ (ban đầu có một ban thờ tại bờ sông, nơi ngài Nộn Công đặt doanh trại; về sau ban thờ chuyển về vị trí hiện nay rồi được dân xây thành miếu). Năm 1946-1947 mở đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, các di tích bị phá hủy gần hết, sau này mới xây dựng lại.

Cổng đình Trung Kính Hạ. Photo NCCong ©2020

Thần phả viết: Nộn Công sinh ngày 14 tháng 2, lớn lên làm tướng của vua Hùng thứ 18. Ngài từng dừng chân đóng đồn tại trang Kính Chủ trên đường đi đánh giặc Thục, được dân làng đón tiếp nồng nhiệt và có thêm trai tráng xin tòng quân. Sau khi giặc tan, vua Hùng phong ngài tước Bảo Quốc Hầu, lập dinh ở Kính Chủ, ban thêm tên Hộ Nhi Hương cho làng này để ghi nhận công lao. Về đến đất Hoan Châu ngày 12 tháng 10, Nộn Công tự nhiên bị bệnh mà mất.

Kiến trúc

Cổng đình Trung Kính Hạ hiện nay quay về phía đông-bắc, xây kiểu nghi môn. Ngôi đình quay mặt về phía tây-nam trong một khuôn viên khá nhỏ, nhìn qua bức bình phong và tường bao ra ao hình chữ nhật. Hai bên sân đình có dãy nhà tả, hữu mạc 3 gian đối diện nhau. Trên nền cao hơn ở phía cuối sân là nhà đại bái nằm song song với trung đường thành hình “chữ Nhị”.

Nhà đại bái gồm ba gian hai chái, bốn mái có đầu đao cong, phía trước trổ ba cửa gỗ bức bàn, cửa chính kiểu thượng song hạ bản, hai cửa bên kiểu ván bưng không trang trí. Mái đình lợp ngói ta, bờ nóc bờ dải đắp kiểu bờ đinh không trang trí. Chính giữa bờ nóc đắp nổi hình lưỡng long chầu nhật. Bộ khung gỗ gồm 4 thức vì kết cấu kiểu chồng rường giá chiêng, hạ kẻ, thân trụ trốn. Bên tả có cửa ngách thông ra vườn sau.

Đình làng Trung Kính Hạ. Photo NCCong ©2020

Nhà trung đường 5 gian, phía trước có 3 cửa bức bàn thượng song hạ bản, mái lợp ngói ta, bờ nóc đắp kiểu bờ đinh. Bộ khung gồm 6 thức vì kết cấu kiểu vì kèo quá giang trốn cột, v.v… Hậu cung nối liền với trung đường theo kiểu hình “chữ Đinh”.

Di sản

Hiện nay, trong đình làng Giàn còn lưu giữ được nhiều di vật phong phú về thể loại và chất liệu như: 14 đạo sắc phong, cổ nhất từ ngày 8 tháng Tám năm Cảnh Hưng 28 (1767), kiệu long đình, kiệu bát cống, đỉnh đồng, 03 hương án, 01 chuông đồng đúc vào thời Nguyễn, 17 đôi câu đối, 05 tấm bia đá gồm một bia mang niên hiệu Vĩnh Trị (1676 – 1680), 03 bia niên hiệu Bảo Đại 5 (1930) và 01 bia mang niên hiệu Thành Thái 19 (1907).

Trong toà đại bái và trung đường đều treo các bức cửa võng, cuốn thư được chạm bong, chạm nổi, chạm thủng cầu kỳ, tinh xảo với các đề tài như rồng chầu mặt trời, rồng lá, rồng cuốn thuỷ, cúc mãn khai và các đao mác, hoa sen, vân dấu hỏi, vân mây, lá lật, mặt hổ phù, bầu rượu, túi thơ, tứ quý và các hoa văn truyền thống. Các hoành phi và câu đối được sơn son thếp vàng.


Lễ hội đình làng Trung Kính Hạ diễn ra hàng năm từ ngày 11 đến ngày 13 tháng Hai âm lịch. Ngoài lễ mộc dục, lễ phong áo thánh và lễ dâng hương, nghi thức chính còn có lễ rước kiệu tam vị từ đình đến miếu thành hoàng và rước trở về đình, lễ giải y và hạ cờ; bên cạnh đó là các trò chơi và văn nghệ dân gian.

Ngày 20-10-2007 UBND thành phố Hà Nội đã xếp hạng đình Trung Kính Hạ là Di tích Lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật tại Quyết định số 4169/QĐ-UBND.

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

[1Năm 1942, thực dân Pháp thành lập “Đại lý đặc biệt Hà Nội” gồm huyện Hoàn Long và 22 xã thuộc phủ Hoài Đức, được chia thành 8 tổng, 60 xã, trụ sở đặt ở ấp Thái Hà gần gò Đống Đa. Gọi là “đại lý” vì đất tuy vẫn do tỉnh Hà Đông quản lý nhưng hành chính và an ninh trật tự lại do Tòa đốc lý Hà Nội đảm nhiệm.

[2Vua Lê Đại Hành từng đem quân đi đánh giặc Tống theo đường ngược sông Nhuệ, sông Tô, tới làng Trung Kính có dừng lại tuyển quân và lấy thêm lương thực.

[3Trịnh Thị Ngọc Nghiêu: phu nhân của một võ quan triều Hậu Lê làm tới chức Đô đốc Đồng tri, bà đã cấp cho thôn Trung Kính 100 quan tiền cổ và 5 mẫu ruộng để lo việc thờ phụng thành hoàng.

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?