Ha Noi Panorama

Chu du cùng Nguyễn Chí Công

Trang nhà > Giới thiệu > Địa lý > Thôn Nhị Khê

Nhi Khe village

Thôn Nhị Khê

Thứ Năm 21, Tháng Giêng 2021, bởi Cong_Chi_Nguyen

Thôn Nhị Khê còn gọi là làng Dũi, có từ thời Lý. Di tích: đền thờ Nguyễn Trãi, đình và đền Nhị Khê. Vị trí: VRWQ+64, xã Nhị Khê, H. Thường Tín, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 19km (hướng 6h). Trạm bus lân cận: Cầu Quán Gánh - QL1A (xe 06, 62, 94, 101)

Đền Nhị Khê. Photo NCCong ©2020

Địa linh nhân kiệt

Nhị Khê xưa thuộc huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam; nay thuộc huyện Thường Tín, TP Hà Nội. Du khách đi bus từ nội thành Hà Nội về hướng nam theo quốc lộ QL1A, xuống xe ở điểm Cầu Quán Gánh rồi rẽ phải về hướng Cầu Vân đi bộ chừng 1,6km đến một ngã ba lớn thấy có nhiều cổ thụ thì rẽ trái đi tiếp hơn 400m sẽ thấy cổng thôn Nhị Khê, dân địa phương quen gọi là làng Dũi.

Đình thôn Nhị Khê. Photo NCCong ©2020

Làng trải dài ven bờ đông sông Tô Lịch, nay vẫn còn các địa danh cổ như: bãi Sếu, đống Hạ, đống Rậm, bờ Ngòi. Tương truyền vào thời Lý, có lần nhà vua đi thuyền rồng từ Thăng Long xuôi về nam tới Trại Ổi thấy dọc hai bờ sông Tô hoa nở rực rỡ, bèn đặt tên chữ là Nhị Khê. Nơi đây đã sinh ra nhiều danh nhân văn hóa, trong đó có cha con Nguyễn Phi Khanh - Nguyễn Trãi cùng thi đỗ thái học sinh năm 1400 rồi làm quan nhà Hồ. [1]

Nguyễn Phi Khanh 阮 飛 卿 tên thật là Nguyễn Ứng Long 阮 應 龍, gốc làng Chi Ngãi, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, sinh khoảng năm 1335 tại Nhị Khê. Nguyễn Trãi 阮 廌 hiệu Ức Trai 抑 齋 (1380–1442), thuở nhỏ sống với ông ngoại Trần Nguyên Ðán tại Côn Sơn thuộc Chí Linh, Hải Dương rồi về quê cha; lớn lên giúp Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh, lập triều Lê Sơ.

Nhà thờ Nguyễn Trãi. Photo NCCong ©2020

Khu di tích

Ðền thờ Nguyễn Trãi vốn dựng ở xóm Trù Lý, đến đời Minh Mạng mới chuyển ra địa điểm bây giờ. Năm 1927 đã đại trùng tu theo kiến trúc hình “chữ Ðinh”, năm 1932 lại xây cổng và tường bao. Trong đền còn lưu giữ được nhiều hiện vật quý, ví dụ 01 đôi hạc bằng gỗ mang nét chạm thời Lê, hoặc 02 đạo sắc phong ghi niên hiệu Cảnh Hưng 28 (1768) và Tự Ðức 6 (1854).

Trong đền có những câu đối chữ Hán như:
Huân nghiệp hách Nam bang văn mưu vũ lược
Khoa danh lưu Việt sử quốc miếu hương từ.

Và:
Mưu vương tướng lược tranh thiên địa
Ưu quốc thần tâm chiếu Đẩu Khuê.
 [2]

Đền thờ Nguyễn Trãi tại Nhị Khê đã được xếp hạng là Di tích Quốc gia. Năm 2010, UBND TP Hà Nội phê duyệt dự án đầu tư tu bổ khu di tích đền này nhân dịp kỷ niệm 630 năm ngày sinh của ngài. Các hạng mục công trình bao gồm tượng đài và hồ bán nguyệt ở phía trước, nội cung nhà thờ, mộ tổ họ Nguyễn, nhà bia văn chỉ, ao Huê trại Ổi - nơi Nguyễn Phi Khanh dạy học năm xưa.

Tượng đài Nguyễn Trãi tại Nhị Khê. Photo NCCong ©2020

Làng nghề

Không chỉ nổi tiếng bằng truyền thống học tập và khoa bảng, Nhị Khê lại có nghề phụ do tổ nghề là thánh sư Đoàn Tài (hay Doãn Văn Tài?) truyền lại. Ngày ngài hoá là 25 tháng Mười âm lịch, sau trở thành ngày Lễ hội làng nghề. Cho đến nay vẫn còn lưu truyền câu ca dao: Hỡi cô con gái bên sông/Có về Dũi Tiện với anh thì về/ Dũi Tiện có cây bồ đề/Có sông tắm mát, có nghề tiện mâm...

Nhiều thợ tiện từ Nhị Khê đã tỏa đi làm ăn kiếm sống ở khắp các tỉnh trong cả nước. Có nơi, họ tập trung cư trú cạnh nhau, lập nên phường hội để hành nghề, vd. tại phố Tô Tịch (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội), phố Thợ Tiện (TP Nam Ðịnh), phố Hàng Nón (thị xã Sơn Tây). Từ cuối thế kỷ XX, nhiều sản phẩm mỹ nghệ bằng các chất liệu như: sừng, ngà, xương, vỏ trai, đá... đã đứng vững cạnh những mặt hàng đồ gỗ thờ tự và gia dụng. Năm 2001, Nhị Khê được công nhận là làng nghề, tuy nhiên nguy cơ ô nhiễm môi trường cũng xuất hiện.

Cổng thôn Nhị Khê. Photo NCCong ©2020

Di tích lân cận

  • Chùa Yên Phú: thôn Yên Phú, xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì.
  • Chùa Đại Áng: thôn Đại Áng, xã Đại Áng, huyện Thanh Trì.
  • Đình Đại Áng: thôn Đại Áng, xã Đại Áng, huyện Thanh Trì.
  • Đình Nhị Châu: thôn Nhị Châu, xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì.
  • Đình Văn Giáp: thôn Văn Giáp, xã Văn Bình, huyện Thường Tín.
  • Đình Văn Xá: thôn Văn Xá, xã Nhị Khê, huyện Thường Tín.
  • Đình Thượng Đình: thôn Thượng Đình, xã Nhị Khê, huyện Thường Tín.

Bản đồ trực tuyến


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong


[1Kể thêm: Dương Bá Cung (tham gia sưu tập thơ văn Nguyễn Trãi in thành Ức Trai di tập năm 1868), Lương Văn Can (một trong những người sáng lập trường Đông Kinh nghĩa thục năm 1907), Lương Ngọc Quyến (lãnh tụ khởi nghĩa Thái Nguyên ngày 31/8/1917).

[2Công lớn vang nước Nam, tài văn, mưu võ / Danh cao ghi sử Việt, miếu nước, đền làng.
Và: Mưu sĩ giúp vua, tranh trời đất / Bề tôi lo nước, sáng Đẩu, Khuê.

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?