Mat Street

Phố Hàng Mành

Rue des Stores

Hoàn Kiếm districtstreet

Phố Hàng Mành dài 150m, phía bắc giáp phố Hàng Nón, phía nam giáp ngã tư Hàng Bông—Lý Quốc Sư, đoạn giữa giáp đầu phố Yên Thái. Nay thuộc: phường Hàng Gai, Q. Hoàn Kiếm, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 400m (hướng 9h). Trạm bus lân cận: BĐX Bờ Hồ (xe 09, 14, 36), cuối phố Đường Thành (01) và Hàng Cân (31)

Trống chiêng trên phố Hàng Mành. Ảnh NCCong ©2013

Lược sử

Phố Hàng Mành ra đời vào đầu thời Nguyễn, khoảng giữa thế kỷ XIX, do một số người thợ thủ công từ làng Giới Tế, thuộc huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, di cư đến khu phía đông của thành Hà Nội để lập nghiệp. Dân làng này vốn có nghề làm mành mành, do vậy mà dần dần hình thành tên con phố.

Ngã ba Hàng Mành—Yên Thái. Panorama NCCong ©2015

Mành mành có nhiều loại khác nhau tùy theo kích cỡ và khoảng cách giữa các nan. Vật liệu chủ yếu là các cây tre, nứa dài thẳng được lựa chọn cẩn thận trước khi xử lý sơ bộ rồi chẻ thành những chiếc nan và đem phơi nắng. Dây đay, dây gai và lạt giang được dùng để buộc. Người thợ đan lát khéo tay thường tạo thêm các hoa văn mỹ thuật. Đan xong có thể đem mành mành đi xông khói hoặc sơn màu để chống mối mọt và làm tăng độ bền đẹp.

Cổng chùa Kim Cổ. Ảnh NCCong ©2015

Thời Lê—Nguyễn nơi đây là đất của thôn Yên Thái và thôn Kim Bát thượng, thuộc tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương cũ. Sau thôn Kim Bát hợp với thôn Cổ Vũ thành thôn Kim Cổ, tổng Tiền Túc cũng đổi tên là Thuận Mỹ. Di tích còn lại là ngôi chùa Kim Cổ, hiện nay mở cửa ra bên dãy nhà số lẻ ở cuối phố Đường Thành.

Đình Yên Thái. Ảnh NCCong ©2015

Đoạn cuối phố Hàng Mành giao cắt phố Hàng Bông và nối với đầu phố Lý Quốc Sư, đoạn giữa giáp đầu phố Yên Thái. Di tích còn lại là ngôi đình thôn Yên Thái, hiện nay nằm cuối con ngõ Tạm Thương. Giống như ở chùa Kim Cổ, trong ngôi đình này cũng có điện thờ Nguyên phi Ỷ Lan.

Ngã ba Hàng Mành—Hàng Nón. Panorama NCCong ©2014

Tên phố Hàng Mành dưới thời Pháp thuộc là Rue des Stores. Đến đầu thế kỷ 20, ngoài những hộ chuyên sản xuất và buôn bán mành mành, trong phố còn mở thêm các hàng quà bánh, buôn bán vặt vãnh. Nhưng nơi đây cũng từng mang tiếng bởi mấy nhà chứa có nộp thuế môn bài, cùng cánh với xóm mại dâm trong ngõ Yên Thái.

Hàng Nón—Hàng Mành. Ảnh NCCong ©2013

Những năm sau 1920, nhiều người giàu đã đến khu vực này tậu đất, phá nhà cũ nát, xây lầu gác hoặc dãy nhà nhiều gian để cho thuê. Hai dãy nhà trên phố Hàng Mành áp lưng vào tường của nhiều ngôi nhà thuộc phố Hàng Nón, Hàng Hòm và Hàng Bông. Thí dụ nhà in Lê Văn Phúc ở số 16 Hàng Bông có cổng sau ở phố Hàng Mành; số 27 Hàng Mành là cổng sau của nhà số 36 Hàng Hòm, v.v..

Hàng Bông—Hàng Mành. Ảnh NCCong ©2013

Đến cuối thế kỷ XX, trên phố chỉ còn một số ít hộ sản xuất các kiểu mành mành mỹ thuật dùng để trải bàn, làm bình phong, vẽ tranh, làm rèm che, làm đèn lồng, v.v.. Các mẫu mã sản phẩm bây giờ đã đa dạng và phong phú hơn xưa kia, sử dụng nhiều chủng loại nguyên liệu như tre, trúc, gỗ, vỏ cây, cây cỏ có thân cứng, lá cây, v.v… Ngoài việc chuyển sang kinh doanh những mặt hàng mới, phố Hàng Mành giờ đây cũng mở nhà hàng, khách sạn và dịch vụ du lịch theo trào lưu chung của khu phố cổ.

Yên Thái—Hàng Mành. Ảnh NCCong ©2013

Dấu xưa

Ngôi nhà cổ chật hẹp ở số 1 Hàng Mành (nay là một quán bún chả nổi tiếng nhìn sang phố Hàng Nón) từng là cơ sở bí mật của chiến sĩ cách mạng Hoàng Văn Thụ vào khoảng cuối năm 1938. Lúc đó ở đây có hiệu cắt tóc do ông Nguyễn Bá Song mở ra làm nơi liên lạc. Ông Thụ có bí danh là Tôn, đóng vai người kéo quạt thuê cho ông Song.

Ngã tư Hàng Mành—Hàng Bông. Panorama NCCong ©2011

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?