Trang nhà > Đình làng > Đình Ngọc Trục

Ngoc Truc Community Hall

Đình Ngọc Trục

Maison communale de Ngoc Truc

Đình Ngọc Trục có từ thế kỷ XVII. Thờ: 4 mẹ con nữ tướng Ả Lã Nàng Đê (TK I) và công thần Đào Trực (TK X). Xếp hạng: Di tích quốc gia (1992). Địa chỉ: thôn Ngọc Trục, XQRC+RW Đại Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam. Toạ độ: 20°59’32"N 105°46’20"E. Cách Hồ Gươm: 12km về phía tây-nam. Bus lân cận: phố Đại Mỗ (xe 57)

Đình Ngọc Trục. Photo: NCCong ©2018

Lược sử

Làng Ngọc Trục phía đông-bắc giáp sông Nhuệ, phía đông-nam giáp đường Tố Hữu, phía tây-nam giáp đường Đại Mỗ, ngày nay thuộc phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm. Nhân dân chuyên về làm ruộng trồng lúa và gần đây lại nổi tiếng về đào Tết. Trước kia họ có nghề nông kết hợp với đan bồ, đan cót, vì thế tên làng còn được gọi là Dộc Bồ. Theo sổ Địa bạ đời vua Gia Long thì diện tích đất canh tác năm 1805 đo được 320 mẫu ruộng.

Nơi đây lúc đầu vốn là một khối thống nhất cùng với phần làng nhỏ hơn bên bờ bắc sông Nhuệ, về sau chia thành hai thôn độc lập, gồm Dộc Cả (tên chữ Thượng Thư, đầu thời Nguyễn đổi thành Thượng Văn) và Dộc Bé (tên chữ là Trung Văn). Năm 1928, cả hai làng Dộc có 1675 dân, trai đinh chia thành bốn giáp, cùng nằm trong xã Ngọc Trục. Trong làng xưa kia có họ Bạch chiếm số đông.

Cổng đình Ngọc Trục. Panorama NCCong ©2015

Đình làng Ngọc Trục thờ 5 vị thành hoàng, bao gồm 4 mẹ con nữ tướng Ả Lã Nàng Đê của Hai Bà Trưng và danh thần Đào Trực có công lớn giúp vua Lê Hoàn đánh thắng quân nhà Tống sang xâm lược nước Đại Việt. Ngày 31-01-1992 đình và chùa Đại Phúc trong làng đã được Bộ Văn hóa—Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Kiến trúc và di vật

Đình Ngọc Trục tọa lạc trên mảnh đất cao ở gần cổng phía bắc làng cũ. Mặt đình quay về phía đông-bắc nhìn ra sông Nhuệ. Sau bức bình phong đắp cuốn thư trên tường bao của một ao vuông nhỏ là cổng đình xây kiểu trụ biểu ở giữa, hai bên có cổng phụ. Du khách bước vào một sân nhỏ sẽ thấy giữa 2 nhà giải vũ là tòa phương đình xây chồng diềm 2 tầng 8 mái 4 cột, các đầu đao cong thanh thoát rất đẹp. Đáng tiếc trong khuôn viên đã bị lấn chiếm đến sát đình thì cổ thụ cũng không còn và nhà dân mọc lên lô nhô xung quanh.

Phương đình Ngọc Trục. Photo NCCong ©2018

Tòa đại bái gồm 3 gian 2 dĩ, đầu hồi bít đốc, kết nối với hậu cung 4 gian theo hình chữ “Đinh”. Trong đình vẫn lưu giữ được một đạo sắc ghi niên đại Cảnh Trị thứ 8 (1670), theo đó vua Lê Huyền Tông phong thành hoàng làng là Ả Lã Nàng Đê (một vị nữ tướng thời Hai Bà Trưng) và 3 người con của bà. Các hiện vật và mảng chạm khắc còn lại mang niên đại nhà Lê Trung hưng và nhà Nguyễn, từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX.

Di tích lân cận

  • Chùa Sét (Đại Mỗ): xóm Tháp, phường Đại Mỗ.
  • Đền Sa Đôi: phố Sa Đôi, phường Phú Đô.
  • Đình Đại Mỗ: xóm Ngang, phường Đại Mỗ.
  • Đình Trung Văn: thôn Trung Văn, phường Trung Văn.
  • Làng Vạn Phúc: phố Vạn Phúc, quận Hà Đông.
  • Nhà thờ họ Nguyễn Quý: xóm Đình, phường Đại Mỗ.

Bản đồ trực tuyến


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong