Đình Trung Lập

Publié le 1, Tháng Sáu 2018

Đình Trung Lập có từ thế kỷ XVIII. Thờ thành hoàng: vua Champa Nha Cát và công chúa Nguyệt Nga. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1994). Vị trí: XVJM+CP, ngõ 527 Lĩnh Nam, P. Lĩnh Nam, Q. Hoàng Mai, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 11km (hướng 5h). Trạm bus lân cận: số 582 đường Lĩnh Nam (xe 04)

Đình và đền Trung Lập. Photo NCCong ©2019

Lược sử

Đình Trung Lập toạ lạc trong ngõ 527, đường Lĩnh Nam, phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội; trước kia thuộc xã Lĩnh Nam, huyện Thanh Trì. Theo bản thần phả lưu giữ trong hậu cung, ngôi đình được dựng lên để thờ vua Chiêm là Nha Cát đại vương và vợ là Nguyệt Nga công chúa. Còn theo “Đại Việt sử ký toàn thư”, thời Lê Thánh Tông (cuối thế kỷ XV), nhà vua đã nhiều lần sai các tướng Lê Bôi, Nguyễn Xí, Trịnh Khả đi đánh quân Chiêm đến cướp phá châu Hóa.

Nếu đem đối chiếu “Đại Việt sử ký toàn thư” với đoạn trích bản thần phả như dưới đây thì việc vua Chiêm bị bắt là giống nhau, riêng các tên gọi lại sai lệch, có thể do cách phiên âm khác nhau chăng?

Đền Trung Lập. Photo NCCong ©2019

“… Trà Toàn sai con là Nha Cát đem quân đánh lại vua. Tháng 3 [vua] bắt sống Nha Cát, đem quân về, đưa Nha Cát ra ngoài trấn và làm nhà nhỏ cho ở. Nguyệt Nga là vợ vua Chiêm đã không chịu khuất phục nên nhảy xuống sông tự vẫn. Vua Lê cho là người khí tiết, sau này ở vùng Vĩnh Tuy, Trung Lập, vua Lê cho quân Chiêm đã vê hàng ra khai khẩn làm ăn và cho dân làm đình thờ Nha Cát – Nguyệt Nga và việc thờ khởi từ đó, về sau lại được phong làm phúc thần”. (bản thần phả của đình Trung Lập).

Kiến trúc

Tương truyền, ngôi đình ngày xưa vốn có quy mô lớn, nhưng về sau bị hỏng nặng và phải sửa chữa nhiều lần. Gần đây nhất có cuộc đại trùng tu năm 2013 nhưng vẫn giữ lại được dáng vẻ như đã định hình từ lần tôn tạo vào năm 1953.

Hiện nay kiến trúc đình gồm có tam quan, tả hữu mạc, đại đình và hậu cung. Tam quan xây kiểu 2 tầng mái giả, hai bên có trụ biểu, đây là phần mới được làm thêm. Sau cổng là một sân gạch khá rộng. Sân tiếp theo ở trên nền cao hơn 5 bậc, 2 bên có hai dãy giải vũ, mỗi nhà rộng 3 gian, vì kèo quá giang đơn giản. Ngôi đình chính gồm đại đình và hậu cung, kết nối với nhau thành hình chuôi vồ.

Sân đình Trung Lập. Photo NCCong ©2019

Đại đình rộng 5 gian 2 chái, tường hồi bít đốc, trên bờ nóc đắp đôi rồng chầu mặt trời. Phía trước có hiên rộng, kết cấu vì kèo quá giang, trốn cột cái, gác trên tường, kèo suốt đơn giản, không chạm trổ. Nối với đại đình là hậu cung xây theo kiểu vòm cuốn, trong đặt ngai thờ nhị vị thành hoàng, ngoài ra còn thờ thổ thần và có 2 bài vị ở ngôi đền nhỏ bên tả, đề tên Nguyệt Nga (?) và Nguyệt Thái công chúa.

Di sản

Tại đình Trung Lập còn giữ được nhiều đồ tế khí là cổ vật có giá trị nghệ thuật cao, trong đó đáng chú ý hai pho tượng ông phỗng đá và một bộ bát tiên theo dạng bát bửu, được tạo hình phía trên bằng gỗ sơn son thếp vàng.

Hàng năm vào ngày mùng Một tháng Hai âm lịch, mặc dù chỉ có hơn 200 hộ nhưng dân làng Trung Lập, phường Lĩnh Nam vẫn tổ chức và tham gia sôi nổi lễ hội truyền thống tại ngôi đình này. Ngày 13-3-1994, đình (và chùa) Trung Lập đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng là Di tích Lịch sử - Văn hoá quốc gia.

Sân đình Trung Lập. Panorama NCCong ©2019

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến