Trang nhà > Đình làng > Đình Ngọc Khánh

Đình Ngọc Khánh

Maison communale de Ngoc Khanh

Đình Ngọc Khánh có từ thời Lê. Thờ thành hoàng: Linh Lang, Hoàng Phúc Trung, Bà chúa Kho. Lễ hội: 23 tháng Ba. Xếp hạng: di tích thành phố. Địa chỉ: 68 Phạm Huy Thông, 2RH6+HP Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam. Tọa độ: 21°01’44"N 105°48’42"E. Cách Hồ Gươm: 5km về phía tây. Điểm dừng bus lân cận: 35 Nguyễn Chí Thanh (xe 12, 22a, 27, 107), Đd 537 Kim Mã (09, 09ct, 27, 28, 32, 34, 38), Đd 957 Đê La Thành (26, 49), Vinhomes Metropolis (22a, 32, 34, 107)

Cổng đình Ngọc Khánh. Photo NCCong ©2020

Lược sử

Làng Ngọc Khánh được tách từ trại Giảng Võ, một trong “Thập tam trại” lập ra từ thời Lý ở phía Tây-Nam hoàng thành Thăng Long. Về sau 13 trại đó đông lên, trở thành các làng, xã thuộc tổng Nội, huyện Vĩnh Thuận cũ nhưng vẫn giữ quan hệ kết chạ với làng gốc Lệ Mật, nay thuộc phường Việt Hưng, quận Long Biên.

Tại nơi giáp với trại Thủ Lệ từng có cửa Bảo Khánh Môn đi qua bức thành đất mà dấu vết còn lưu ở tên phố Đê La Thành. “Đại Việt Sử ký Toàn thư” viết: Năm 1170 vua Lý Anh Tông "tập bắn, tập cưỡi ngựa ở phía Nam thành Đại La, gọi nơi đó là Xạ đình". Hiện nay địa danh Giảng Võ vẫn tồn tại ở tên phường bên cạnh.

Thời Pháp thuộc, Ngọc Khánh là một xã có lý trưởng và phó lý riêng, đất rộng, dân ít. Năm 1928 có hơn 200 nhân khẩu, trung bình mỗi suất đinh được một mẫu ruộng công nhưng hầu hết ruộng chỉ cấy được vụ chiêm. Làng nghèo không có truyền thống học hành, vài người biết chữ Pháp cũng không thành đạt, đa số còn lại phải đi làm mướn, kéo xe tay, v.v. Làng không có cơ sở tôn giáo, các Phật tử thường đi lễ ở chùa Kim Sơn, còn số ít dân theo Ki-tô giáo thì trước kia thường đến nhà thờ Liễu Giai [1].

Vùng này có nhiều ao hồ, một số đã bị lấp cùng đợt di dời nghĩa trang Phúc Thiện vào cuối thế kỷ XX. Năm 1983—1984 khi cải tạo hồ Ngọc Khánh đã phát hiện một di tích kiến trúc được cho là nền điện Giảng Võ và một bộ sưu tập vũ khí cổ bằng sắt thời Lê trung hưng bao gồm nhiều loại hình: súng lệnh, câu liêm, giáo, qua, trường, chông cắm các loại, đạn đá... Bộ sưu tập hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nội.

Trang trí ở đình Ngọc Khánh

Vùng này trở thành phường Cầu Giấy, đến ngày 22-11-1996 đổi trở về tên Ngọc Khánh. Hiện phường có diện tích 1,04 km², năm 2005 dân số gồm 24.395 người. Địa phận phía Nam giáp đường Cầu Giấy, BV Nhi đồng TƯ và phố Nguyễn Công Hoan; phía Đông giáp 2 phố Vạn Bảo, Ngọc Khánh; phía Tây giáp sông Tô Lịch; phía Bắc giáp 2 phố Đào Tấn và Vạn Phúc.

Hội làng hàng năm được tổ chức vào ngày 23 tháng Ba âm lịch tại đình Ngọc Khánh. Đình thờ Tam vị thành hoàng: Thái giám Hoàng Phúc Trung — người lập ra “Thập tam trại”, được thờ chính tại đình Lệ Mật, Linh Lang Đại vương — vị Hoàng tử nhà Lý, được thờ chính tại đền Voi Phục (Thủ Lệ), và Lý Châu Nương — nữ tướng nhà Trần, được thờ chính tại đình Giảng Võ như Bà Chúa Kho.

Khởi công từ tháng 9 năm 2007, di tích đình Ngọc Khánh đã được tu bổ chống xuống cấp các hạng mục: cổng nghi môn, ban thờ Mẫu, nhà phương đình, nhà đại bái và hậu cung... Công trình được đầu tư với hơn 1,2 tỷ đồng huy động từ các nguồn ngân sách, quỹ vận động và xã hội hoá nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Năm 2008 đình Ngọc Khánh đã được UBND thành phố Hà Nội xếp hạng là di tích Lịch sử - Văn hoá - Kiến trúc - Nghệ thuật.

Hội đình Ngọc Khánh

Kiến trúc

Cổng đình hiện nay là một nghi môn với bốn trụ biểu có đắp câu đối chữ Hán và hai bên có phù điêu hình ông hộ pháp. Ngôi đình nhìn về hướng Đông-Nam qua sân và cổng ra hồ Ngọc Khánh. Bên tả có một cây đa cổ thụ toả bóng che rợp sân. Tất cả nằm trong một khuôn viên khá hẹp do bị thu nhỏ diện tích so với trước kia.

Sau sân gạch là toà phương đình xây kiểu 2 tầng 8 mái lợp ngói ri nằm sát trước nhà đại bái kết nối với hậu cung sâu 3 gian theo hình “chữ Đinh” truyền thống. Bên trong đình hiện nay không còn lưu giữ được nhiều cổ vật, trừ một số đồ tế khí, trang trí, chuông, trống, lộ bộ và đôi ngựa hồng bạch bằng gỗ có bánh lăn mà đến ngày lễ hội mới bày ra trước cổng.

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến


Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong


[1Nay là khách sạn La Thành