Khuc Thuy Village Hall

Đình Khúc Thủy

Maison communale de Khuc Thuy

village hallThanh Oai districtNhuệ riverTrần dynasty

Đình Khúc Thủy có từ thời Hậu Lê. Thờ: thành hoàng Trần Thông - tướng của Giản Định Đế. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1991). Vị trí: WQGR+PC, thôn Khúc Thủy, xã Cự Khê, H. Thanh Oai, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 16km (hướng 7h). Trạm bus lân cận: KĐT Thanh Hà (xe 85)

Cổng đình Khúc Thủy. Photo NCCong ©2020

Lược sử

Đình Khúc Thủy thờ thành hoàng Trần Thông, vốn là con nhà dòng dõi của các danh tướng nhà Trần. Ngài từ nhỏ đã nối tiếng giỏi cả thi thơ lẫn võ nghệ nên năm 15 tuổi được tuyển vào triều đình. Sau đó vua Trần Thiếu Đế phong ngài làm Nội các Chưởng ấn sử kiêm Thị nội vệ quân.

Rồi Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần. Mượn cớ đó quân Minh sang xâm lược, đánh bại nhà Hồ và chiếm đóng nước ta. Trần Thông về quê ngày đêm tính mưu lập kế trừ họa. Khi nghe tin Trần Ngỗi, con thứ của Trần Nghệ Tông, khởi nghĩa và tự xưng là Giản Định Đế [1] rồi truyền hịch chống giặc đi khắp nơi, Trần Thông bèn chiêu mộ hơn 500 binh sỹ quanh làng Khúc Thuỷ để gia nhập nghĩa quân.

Tiền tế đình Khúc Thủy. Photo NCCong ©2020

Giản Định Đế phong ông làm Đốc lĩnh bình Nhung kiêm Tả hữu vệ quân”, sau đó cùng nhau tiến vào Thanh Hoá và giành chiến thắng lớn ở Giao Thuỷ. Sau trận Bô Cô, do vua tôi mâu thuẫn dẫn đến chia sẻ lực lượng nên cuộc khởi nghĩa bị đàn áp. Trần Thông lui về Khúc Thuỷ lấy phong hoá làm cốt yếu, xây dựng làng ngày một giàu mạnh hơn. Sau khi mất, ngài được dân thờ và triều nhà Lê ban sắc phong thành hoàng.

Hằng năm, vào ngày Rằm tháng Hai âm lịch, nhân dân địa phương lại mở hội lớn rước kiệu để tưởng nhớ công ơn của Đức thánh Trần Thông. Đình [và chùa] làng Khúc Thủy đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng là di tích quốc gia từ năm 1991.

Trong đại đình Khúc Thủy. Photo NCCong ©2020

Kiến trúc và di sản

Khúc Thủy là một ngôi làng nhỏ bé, du khách đi bộ theo con đường ven hữu ngạn sông Nhuệ chỉ chừng vài trăm bước là hết địa phận. Nhiều ngôi nhà, cổng và tường bao ở Khúc Thủy được xây khá cầu kỳ nhưng lại thuần Việt, không bị lai tạp với kiến trúc Pháp như của những gia đình khá giả tại làng Cự Đà ở phía bắc.

Cách cổng làng Khúc Thủy vài chục bước là chiếc giếng cổ bên đình làng dưới hàng cổ thụ với mấy cây muỗm, cây gạo và cây đa in bóng xuống dòng sông. Ngôi đình được xây dựng trên mặt bằng theo mô hình "nội Công, ngoại Quốc", một kiểu kiến trúc lớn và rất phổ biến dưới thời Nguyễn. Cổng đình là một tam quan với gác chuông, nối liền với tiền tế, đại bái và hậu cung. Hai bên là hành lang và phía sau là hậu đường với nhà bia.

Tường hồi đình Khúc Thủy. Photo NCCong ©2020

Đại đình có hệ thống vì kèo gỗ phức tạp, câu đầu chồng rường, tiền kẻ hậu bẩy, vừa tạo được kết cấu chịu lực lớn, vừa mang lại dáng cong cong ở hai đầu nóc. Những mảng điêu khắc của đình rất phong phú về đề tài và có tính mỹ thuật cao. Các nghệ nhân đương thời đã tạo ra những tác phẩm sống động với kỹ thuật chạm lộng tinh xảo và những đề tài truyền thống như tứ linh (long, ly, quy, phượng) và hoa văn trang trí.

Trong đình còn lưu giữ tấm bảng "Mỹ tục khả phong" được triều đình nhà Nguyễn tặng do làng có công chống giặc ngoại xâm; về sau lại được ban sắc thưởng biển ngạch "Khúc Thủy nghĩa dân" do có 20 người đã hi sinh trong cuốc chiến chống thổ phỉ.

Chạm khắc ở đình Khúc Thủy. Photo NCCong ©2020

Danh nhân

  • Đào Nam Kiệt đỗ Tiến sĩ khoa Nhâm Thìn năm 1472.
  • Đào Công Thích đỗ Hoàng giáp năm 1484.

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến

Bài và ảnh: Đông Tỉnh NCCong

[1Ngày 2 tháng Mười năm Đinh Hợi, tức 1-11-1407 dương lịch.

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?