Đình Trung Kính Thượng

©NCCông 2020, Trung Kinh Thuong community hall

Chỉ dẫn

Đình Trung Kính Thượng có từ thời Lê. Thờ: thành hoàng Nộn Công (thời Hùng Vương), vua Lê Đại Hành và bà Trịnh Thị Ngọc Nghiêu. Lễ hội: 10—16 tháng 2 âl. Xếp hạng: Di tích thành phố (2007). Vị trí: 2R73+4W, số 16, ngõ 219 Nguyễn Ngọc Vũ, P. Trung Hòa, Q. Cầu Giấy, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 7km (hướng 8h). Trạm bus lân cận: 225 Nguyễn Khang ̣(xe 104), 42-44 Trần Duy Hưng (22A, 35A, 50, 84, 105, 107).

Bản đồ trực tuyến

Lược sử

Nằm đối diện làng Láng Thượng ở bờ bên kia sông Tô Lịch, xã Trung Kính vốn có đất đai màu mỡ và nhiều ao hồ, về sau mới bị lấp dần trong quá trình đô thị hoá. Xã này xưa kia tên là trang Kính Chủ, về sau chia ra hai thôn Trung Kính Thượng, Trung Kính Hạ, mỗi thôn đều có chùa và đình riêng nhưng cùng thờ chung 3 vị thành hoàng.

Xã Trung Kính đầu thế kỷ XIX thuộc tổng Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức; năm 1926 dân số cả xã là 1531 người. Năm 1942 Trung Kính thuộc Đại lý Đặc biệt Hà Nội [1]. Năm 1955 xã đổi tên thành Trung Hòa thuộc quận V, năm 1961 thuộc huyện Từ Liêm. Đến năm 1997 xã trở thành phường Trung Hòa thuộc quận Cầu Giấy.

Đình Trung Kính Thượng có từ thời Hậu Lê, thờ thành hoàng Nộn Công, ngoài ra còn thờ vua Lê Đại Hành [2] và bà Trịnh Thị Ngọc Nghiêu [3]. Gần đình là chùa Trung Kính Thượng, năm 1946-1947 mở đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, các di tích bị phá hủy gần hết, sau này mới xây dựng lại. Năm 1996 dân góp tiền trùng tu, làm lại trung đường và nhà đại bái.

Theo thần phả, ngài Hùng Nộn vốn là chủ trưởng Ô Châu. Khi giặc Thục sang xâm lấn, ngài được lệnh Hùng Duệ Vương đem quân đến đóng tại trang Kính Chủ để phòng bị, có 142 trai tráng của trang này xin đi theo. Ngài lấy bà Nguyễn Thị Cẩn người trang Kính Chủ làm vợ. Chỉ một trận, đoàn quân của Hùng Nộn đã phá tan giặc. Trở về, Hùng Duệ Vương phong ngài làm Bảo Quốc hầu, cho lập dinh ở Kính Chủ và ban thêm tên “Hộ nhi hương” cho trang này. Sau một thời gian, Hùng Nộn đột ngột từ trần, được gia phong là Quốc Vương Đại Thần Hùng.

Ngày 20-10-2007 UBND thành phố Hà Nội đã xếp hạng đình Trung Kính Hạ là Di tích Lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật tại Quyết định số 4169/QĐ-UBND.

Kiến trúc

Đình Trung Kính Thượng hiện nay gồm 2 cổng mới xây kiểu nghi môn với 2 trụ biểu nhỏ mở ra ngõ. Du khách đi vào sân sẽ thấy 4 trụ vuông quay về phía tây-nam, thay cho cổng đình cũ nay chỉ có 2 cây đại lâu năm che mát lư hương và bức bình phong cuốn thư ở trước tường rào ngăn với con ngõ và nhà dân phía đó. Tất cả các trụ đều đắp câu đối chữ Hán.

Nằm đối diện nhau qua sân đình có 2 nếp nhà tả, hữu mạc 3 gian với 2 trụ vuông. Phía cuối sân là hàng hiên trên nền cao hơn, mới có thêm mái tôn và thềm rồng đá. Toà đại bái xây kiểu chồng diêm, tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta, bờ nóc đắp lưỡng long trào nhật. Bên trong gồm có 5 gian, khung cửa vuông và hàng cột gỗ tròn. Hậu cung kết nối với đại bái theo hình chuôi vồ.

Di sản

Trong đình, hiện nay còn lưu giữ được 14 đạo sắc phong của các triều vua cùng với 01 khám thờ gỗ, 01 bát hương cổ và một quả chuông đồng cao 80cm, đường kính 30cm được đúc vào thời Lê trung hưng. Ngoài ra còn có các câu đối, hoành phi, đồ tế khí và hai cột cờ do các nhà hảo tâm cung tiến.

Lễ hội tổ chức trong 7 ngày. 10/2: Sáng làm lễ Mộc dục, bao sái, phong áo Thánh; chiều vui chơi, văn nghệ. 11/2: Sáng làm lễ tả văn; chiều lễ tế yết sau đó đi thắp hương ở Đài Liệt sỹ. 12/2: Sáng làm lễ tế nhập rồi dân vào lễ; chiều vui chơi, văn nghệ. 13/2: Lễ dâng hương của các làng lân cận. 14/2: chính hội với lễ tế đản của các bô lão diễn ra từ 3h; các dòng họ và gia đình dâng lễ rồi tới lễ dâng hương của nhóm tế nữ; chiều có lễ dâng hương của khách thập phương và các trò vui, văn nghệ của làng.15/2: Sáng làm lễ tế xuất, sau đó dân làng và khách thập phương vào lễ. 16/2: Sáng làm lễ giải y và hạ cờ hội do các cụ bô lão trong đội tế nam và tế nữ thực hiện, cùng sự tham gia của dân làng và các khách mời, kết thúc hội làng.

Di tích lân cận

Minh hoạ

Cổng đình Trung Kính Thượng. Photo NCCong ©2020
Sân đình Trung Kính Thượng. Photo NCCong ©2020
Đình Trung Kính Thượng. Photo NCCong ©2020

Chú thích

[1] Năm 1942, thực dân Pháp thành lập “Đại lý đặc biệt Hà Nội” gồm huyện Hoàn Long và 22 xã thuộc phủ Hoài Đức, được chia thành 8 tổng, 60 xã, trụ sở đặt ở ấp Thái Hà gần gò Đống Đa. Gọi là “đại lý” vì đất tuy vẫn do tỉnh Hà Đông quản lý nhưng hành chính và an ninh trật tự lại do Tòa đốc lý Hà Nội đảm nhiệm.

[2] Vua Lê Đại Hành từng đem quân đi đánh giặc Tống theo đường ngược sông Nhuệ, sông Tô, tới làng Trung Kính có dừng lại tuyển quân và lấy thêm lương thực.

[3] Trịnh Thị Ngọc Nghiêu: phu nhân của một võ quan triều Hậu Lê làm tới chức Đô đốc Đồng tri, bà đã cấp cho thôn Trung Kính 100 quan tiền cổ và 5 mẫu ruộng để lo việc thờ phụng thành hoàng.