Ha Noi Panorama

Chu du cùng Nguyễn Chí Công

Trang nhà > Vườn Thiền > Nam nội thành > Chùa Sổ (Ước Lễ)

Uoc Le village pagoda

Chùa Sổ (Ước Lễ)

Thứ Năm 7, Tháng Giêng 2021, bởi Cong_Chi_Nguyen

Chùa Sổ vốn là một quán Đạo giáo tương truyền có từ thời Lý, được xây lại năm 1527. Tên chữ: Hội Linh Quán. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1986). Vị trí: RR98+MG, thôn Ước Lễ, xã Tân Ước, H. Thanh Oai, TP Hà Nội. Cách BĐX Bờ Hồ: 30km (hướng 6h). Trạm bus lân cận: Gần cột mốc Km8+500 (xe 06e), 47 Phố Vác (78, 91, 103a, 103b)

Tam quan chùa Sổ. Photo NCCong ©2020

Lược sử

Chùa Sổ xưa kia vốn là một trong những nơi tu luyện của các vị đạo sĩ, tên chữ Hội Linh Quán, thuộc phủ Ứng Thiên, nay thuộc huyện Thanh Oai, TP Hà Nội. Không xa sông Nhuệ còn có một số cơ sở Đạo giáo khác, vd. như Hưng Thánh Quán (thuộc huyện Thường Tín) hoặc Viên Dương Quán và Linh Tiên Quán (huyện Hoài Đức), v.v..

Chính diện chùa Sổ. Ảnh NCCong ©2020

Thời Bắc thuộc, Đạo giáo chỉ phổ biến trong dân gian, đến thời Việt Nam trở thành nước độc lập, các nhà Đinh, Lê, Lý, Trần đều coi trọng các đạo sĩ không kém các tăng sư, bên cạnh Tăng quan còn có cả Đạo quan. Từ đời Lê Trung hưng, Đạo giáo bắt đầu suy thoái, đạo quán dần trở thành chùa. Bên cạnh tượng các vị tiên thánh của Đạo giáo như Lão quân, Thượng Thanh, Thái Thanh, Ngọc Thanh, v.v.. còn có thêm hệ thống tượng Phật giáo Bắc tông.

Vào thế kỷ XVI, quán Hội Linh được tu sửa thành chùa thờ Phật, gọi là chùa Sổ. Chùa nằm ở khoảng 200m phía sau cái giếng rồng của thôn Ước Lễ, trên gò đất cao giữa cánh đồng làng, xung quanh là mồ mả lăng tẩm chen chúc. Đi qua cổng chùa vào ngõ sẽ thấy một tam quan xây kiểu hai tầng, tám mái. Một sân rộng dẫn đến toà tiền đường 3 gian 2 dĩ, hai bên là nhà bia, bên trong có đặt bốn tấm bia đá là nguồn tư liệu Hán - Nôm quý giá.

Giếng làng Ước Lễ. Ảnh NCCong ©2020

Nội dung văn bia quán Hội Linh cho biết ông Ðào Quang Hoa vốn người xã Tuyền Cam, huyện Thanh Oai, làm Quận công ở trấn Lạng Sơn, cùng vợ là bà Trần Thị Ngọc Lâm mến mộ cảnh vật Ước Lễ, đem của cải trong nhà và quyên góp tiền công đức đứng ra xây lại chùa, khởi công vào ngày 19 tháng Chạp năm Kỷ Tỵ (1527). Sau đó, ông bà cho xây tam quan, gác chuông, nhà bia, làm 17 pho tượng mới, tô các tượng cũ, đúc chuông và cúng 10 mẫu ruộng cho chùa.

Kiến trúc

Chùa được đại trùng tu vào năm 1634 dưới thời Lê trung hưng. Sang đến thời nhà Nguyễn, năm Thành Thái thứ 5 (1901), chùa lại sửa tiền đường, dựng thêm hai dãy hành lang và nhà bia, tạo thành tổng thể kiến trúc liên hoàn theo kiểu “nội Công ngoại Quốc”. Gần đây chùa lại cho trùng tu nhưng nửa chừng thì bị tạm dừng do vi phạm Luật Di sản Văn hoá.

Chân tường thượng điện chùa Sổ. Ảnh NCCong ©2020

Vì vậy chùa hiện nay chỉ còn thiêu hương, thượng điện và hậu đường là giữ được vẻ cổ kính. Đặc biệt dưới chân bức tường của toà thượng điện vẫn còn thấy những viên gạch quý hiếm nổi rõ hình rồng và những cánh hoa cúc thời Mạc. Toà hậu đường có gác chuông khá đồ sộ, bên dưới là những cột gỗ lim đã bạc màu thời gian.

Di sản

Trong chùa Sổ có thực hành một số nghi thức của Đạo giáo. Đạo giáo có nhiều điểm tương đồng với tín ngưỡng bản địa nên đã dễ dàng bắt rễ sâu vào Việt Nam. Tuy ngày nay nó không tồn tại với tư cách là một tôn giáo nữa nhưng những ảnh hưởng đến lối nghĩ và đời sống xã hội của người Việt thì vẫn còn. Trước thời Bắc thuộc, người Việt đã từng tôn sùng phép cúng bái và thuật phù thuỷ. Họ tin rằng dán, đốt bùa và niệm thần chú có thể chữa khỏi bệnh tật và trị được tà ma.

Hậu đường với gác chuông chùa Sổ. Ảnh NCCong ©2020

Năm 1986 Bộ Văn hóa và Thông tin đã xếp hạng ngôi chùa là Di tích kiến trúc - nghệ thuật quốc gia.

Di tích lân cận

Bản đồ trực tuyến


Biên soạn: Đông Tỉnh NCCông

Có nhắn tin hay bình luận gì không?

Diễn đàn ghi danh mới được đăng

Trước khi tham gia vào diễn đàn này, bạn phải ghi danh. Nếu chưa ghi danh, bạn phải ghi danh.

Đường nốighi danhquên mật mã?