Phố Thuốc Bắc

Lược sử

Phần lớn phố này vào thời Nguyễn là đất thôn Đông Thành, thuộc tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương, Hà Nội. Đoạn cuối giáp phố Hàng Bồ thuộc thôn Nhân Nội, cùng tổng. Đoạn giữa phố từ xưa đã nổi tiếng với các cửa hiệu Đông y, do đó mà thành tên. Tuy nhiên các hiệu thuốc Bắc chủ yếu lại nằm ở phố Lãn Ông.

Dân bán thuốc ở khu này đa số gốc từ làng Đa Ngưu (xã Tân Tiến, huyện Văn Giang, Hưng Yên). Họ có quan hệ dòng tộc hoặc làng xóm nên khi thiếu thuốc vẫn thường lấy lẫn của nhau, không cần nhiều vốn. Cửa hiệu đơn giản chỉ gồm những thúng mẹt đựng các vị thuốc sống bày ngay xuống mặt đất từ trong nhà ra đến cửa; thuốc để nguyên cả cành, cả rễ chưa cắt, củ chưa thái, những hạt nhỏ gói bọc trong giấy, hương thơm bay khắp phòng.

Chính quyền thời thuộc Pháp gộp 5 đoạn phố cũ trước đây đều rất ngắn thành một phố thẳng dài, đặt tên là Rue des Médicaments (dịch nghĩa đen “phố Hàng Thuốc”). Năm 1951, dược sĩ Thẩm Hoàng Tín - thị trưởng TP Hà Nội đã đổi lại là phố [Hàng] Thuốc Bắc.

Đoạn từ ngã tư Hàng Phèn đến ngã tư Hàng Bồ - Hàng Thiếc trước kia chuyên bán các thứ hàng giấy bút và đồ dùng văn phòng khác nên gọi là Hàng Bút (khác với phố Hàng Bút bây giờ mà trước kia gọi là Hàng Mụn).

Đoạn phố ở vào khoảng giữa hai ngã ba Hàng Mụn và Hàng Phèn vốn là một bề mặt của khu chợ Đông Thành cũ. Ngay cạnh nơi đây hiện vẫn còn ngôi đình nhỏ nhưng rất đẹp của thôn Đông Thành. Đình được xây từ thời Nguyễn, trong hậu cung có thờ thần Huyền Thiên Trấn Vũ. Từ năm 2014 đình được tôn tạo và xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa của thành phố Hà Nội.

Đoạn phố mặt chợ Đông Thành cũ có tên là Hàng Vải và được gọi rõ hơn là Hàng Vải Thâm để phân biệt với Hàng Vải Nâu tức phố Hàng Vải bây giờ. Tuy thế trước kia tại đây lại bán các thứ vải tấm khổ nhỏ chỉ độ hai gang tay do khung cửi cổ truyền vùng Kẻ Bưởi dệt ra.

Dân cư quanh chợ Đông Thành cũ trước kia chủ yếu buôn bán hàng nội hoá thủ công và vải vóc nội ngoại nên đa số chỉ là tầng lớp trung lưu; nhà ở của họ không thay đổi nhiều. Đến khoảng thập niên 1930 mới có những cửa hàng to và nhà gác cao, hiện đại hơn.

Đoạn phố cũ Hàng Thuốc Bắc kéo từ ngã tư Hàng Vải đến ngã ba Hàng Mụn, chủ yếu gồm những cửa hàng bán các vị thuốc Nam, còn những cửa hàng thuốc Bắc (dược liệu Trung Quốc) lại tập trung ngay sát đó ở phố Phúc Kiến (nay là Lãn Ông).

Từ ngã tư Thuốc Bắc - Hàng Vải đến Hàng Mã, xưa kia gồm hai đoạn phố ngắn có tên Hàng Áo Cũ và Hàng Khoá, cách nhau bởi phố Lò Rèn. Tại đoạn phố Hàng Áo Cũ người ta buôn bán những quần áo cũ đã dùng rồi và chăn màn may sẵn. Ở đây còn bán quần áo sân khấu tuồng chèo và khăn chầu áo ngự cho những người lên đồng.

Đoạn phố Hàng Khoá ngày trước đã có các cửa hàng khoá, bán khoá sắt chủ yếu làm từ mấy phố gần đó hoặc khoá đồng do thợ làng Phùng Khoang đúc. Đến khi người ta sính dùng khoá tây, trùng với thời kỳ xây dựng lớn thì những nhà buôn khoá cũng quay ra buôn sắt, cho nên còn có tên phố Hàng Sắt.

Kiến trúc trên phố hiện nay pha trộn các kiểu cũ, mới. Một loạt các ngôi nhà từ phố 65 đến 77 mang phong cách phương tây, chỉ ngôi nhà số 71 còn giữ phong cách truyền thống.

Ngày nay phố Thuốc Bắc nổi tiếng với nhiều cửa hiệu chuyên buôn bán khoá, két bạc và một số vật liệu kiến thiết bằng kim loại. Đặc biệt có ngôi nhà số 87 là nơi cố họa sĩ Bùi Xuân Phái từng sinh sống.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cầu Đông: số 38B phố Hàng Đường.
• Chùa Thái Cam: số 16c phố Hàng Gà.
• Đền Hỏa Thần: số 30 phố Hàng Điếu.
• Đình Đông Thành: số 9 phố Hàng Vải.
• Đình Nhân Nội: số 33 phố Bát Đàn.
• Đình Tân Khai: số 44 phố Hàng Vải.

Mã QR và ảnh

No.19 ©NCCông 2010-2015, Thuoc Bac street