Nguyễn Bông
Nguyễn Bông là một viên thái giám của vua Lý Thánh Tông. Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Năm Quý Mão, Chương Thánh Gia Khánh 5 (1063), vua 40 tuổi chưa có con trai, sai chi hậu nội nhân là Nguyễn Bông làm lễ cầu tự ở chùa Thánh Chúa, đến sau Ỷ Lan phu nhân có mang, sinh Thái Tử Càn Đức, tức là Nhân Tôn. (Tục truyền rằng vua cúng khấu cầu tự chưa thấy hiệu nghiệm, mới đi khắp các chùa quán. Xe vua đi đến đâu, con trai, con gái đổ xô đến đấy xem không ngớt, duy chỉ một người con gái hái dâu cứ đứng tựa vào bụi cỏ lan. Vua trông thấy, cho đưa vào cung, được vua yêu, phong làm Ỷ Lan phu nhân. Vua muốn có con trai, sai Bông đem hương cầu đảo ở chùa Thánh Chúa. Nhà sư dạy cho Bông cái thuật đầu thai thác hóa. Bông nghe theo. Việc phát giác, đem Bông chém ở trước cửa chùa. Người sau gọi chỗ ấy là Đồng Bông. Chùa ở xã Dịch Vọng, huyện Từ Liêm. Đồng Bông ở phía Tây trước cửa chùa, nay hãy còn)”.
Thần tích còn lưu tại đình An Phú (Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Hà Nội) chép sự tích của thành hoàng làng như sau: “...Năm Quý Mão vua Lý Thánh Tông chưa có con nối dõi đã đặc mệnh cho chi hầu nội nhân Nguyễn Bông theo bà Nguyên phi Ỷ Lan về chùa Thánh Chúa ở trang Dịch Vọng, Từ Liêm để lễ cầu đảo. Sau đó Ỷ Lan sinh được hoàng tử Càn Đức, nhà vua vui mừng khôn xiết bèn lệnh cho Nguyễn Bông mang vàng bạc, lễ vật về lễ tạ chư Phật ở chùa Thánh Chúa. Trên đường đi qua địa phận hai thôn Vạn Long và An Phú thuộc xã Nghĩa Đô gọi là xứ Mả Giang bỗng nhiên thác hóa. Biết tin nhà vua liền phong phúc thần và cho phép nhân dân hai thôn lập miếu phụng thờ mãi mãi..”.
(Noted by ©NCCông 2015)
