Thánh Bối

Đức thánh Bối tên thật là Nguyễn Bình An. Ngài sinh năm Tân Tỵ (1281) đời vua Trần Nhân Tông. Năm 7 tuổi, ngài mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải ở nhà ông cậu ở làng Bùi Xá để chăn trâu, cắt cỏ. Sớm có lòng từ bi hướng Phật, ngài thường lui tới chùa làng để nghe giảng kinh, mùa hanh khô thường hay rủ bạn ra tát các vũng nước, đem tôm cá bắt được thả ra sông. Ngài thích lấy đất nặn chùa, nặn tượng và đem cơm nắm oản cúng lễ.

khi ông cậu mời thầy về dạy con, ngài thường đứng ngoài nghe. Ông thầy thấy ngài ham học, đem lòng yêu mến nên đã dạy thêm cho ngài vào ban đêm. Năm 15 tuổi, ngài xuất gia, hiệu là Đức Minh, tự Bình An, làm môn đệ của thiền sư Phạm Cốc trụ trì chùa Tràng An tức chùa Sở, cạnh núi Đồng Lanh, xã Tiên Lữ.

Sau 3 năm chịu tang thầy, ngài về Bối Khê, đến trước mộ cha mẹ khấn vái, tự nhiên trời tối sầm trong 6 khắc rồi có nấm hình chữ nhật nổi lên, các thửa ruộng đều giãn ra, không nhà nào mất ruộng. Trở lại chùa Tràng An, thấy chùa hư nát ngài cho xây lại. Ngày khởi công, thợ và nhân dân các nơi đến quá đông, gần trưa ngài cho gạo vào nồi đất và bảo mọi người thổi cơm. Cơm sôi, ngài nói với mọi người rằng chưa có thức ăn nên ngài sẽ về Bối Khê xin cà và muối. Nói rồi ngài nhún chân không thấy đâu nữa, khi cơm cạn đã về đến nơi. Ngài đi mây về gió, các dấu tích "Ao bước chân Thánh" còn lại ở 4 làng: Tiên Lữ, Đồng Hoàng, Thượng Thanh, Bối Khê. Khi qua Bình Đà, một quả cà đã rơi xuống tạo thành giếng Âm. Ngài mang cà và muối ra bày đủ 100 đĩa, xới đủ 100 mâm, xới hết lại đầy.

10 năm sau (1305), ngài về chùa Hương Tích thỉnh giáo Long Vương Chân Nhân, học phép Đảo vũ. Năm Hưng Long 13 (1307) đại hạn, ngài về Kinh đô làm lễ cầu đảo được trận mưa suốt 3 ngày, vua Trần Anh Tông tặng ngài 4 chữ "Đức Minh Chân Nhân". Đang ở Thăng Long ngài được tin sư trưởng quy tiên bèn về chịu tang, đến bến đò Đồng Dương trời tối sầm, mọi người hốt hoảng vì có tiếng hổ gầm. Thấy vậy, Ngài đọc thần chú, liền có chiếc thuyền xuất hiện đưa mọi người qua sông.

Năm 95 tuổi (1375), ngài cho làm một khám son để ở mé tả điện trong chùa, mời dân trong vùng và học trò đến dặn rằng: "Nay thầy số trời đã hết, thầy vào khám ngồi đủ một trăm ngày, thơm thì thờ, tanh hôi thì đem an táng ở sau chùa". Nhưng mới được 3 tuần trăng (30 ngày) thì có hương thơm và hào quang tỏa ra, mọi người vui mừng đem hương cúng tế và báo cho các làng khác biết. Sau đó làng Bối Khê cùng mười làng xung quanh mang kiệu đến rước bát Phù Hương về thờ và nhận kết nghĩa anh em với làng Tiên Lữ. Sau này, ngày hội chính ở làng Tiên Lữ là mồng 4 tháng Giêng, ở làng Bối Khê là ngày 12 tháng Giêng.

Cuối thời Trần, vua hiếm muộn nên cùng hoàng hậu ngự giá về cầu tự sau sinh được hoàng tử. Vua liền phong cho ngài là "Thượng đẳng tôn thần" và thăng cả hai chùa lên hàng "Quốc tự".

Cuối thời nhà Hồ, giặc Minh đem xâm chiếm nước ta, chùa bị chúng đốt cháy liền ba ngày nhưng khám vẫn còn, giặc tức tối lắm. Chợt có ông lão bảo: "Muốn đốt khám Thánh thì phải đem ra tảng đá giữa cánh đồng, quấn bấc thấm tẩm dầu mới đốt được". Giặc tin và làm theo lời ông lão, nhưng khi ngọn lửa bốc cao liền hóa ra một trận cuồng phong, lửa khói mù mịt rồi mưa xối xả suốt ba khắc (6 giờ), nước đỏ như máu khiến quân Minh đóng gần đấy bị dịch mà chết rất nhiều và một phần bị quân ta do 2 tướng Lê Triện, Nguyễn Xí chỉ huy đánh cho tơi bời. Thượng thư Trần Hiệp, nội quan Lý Hương cùng chỉ huy Lý Bằng bị chém chết.. Trước khi rút chạy về nước, chúng phải cho người dựng lại chùa, đúc một pho tượng Quan Âm lớn với 12 tay rồi rước vào chùa. Trong khi dựng chùa, làm tượng, quân Minh đã giấu vàng ở đây. 502 năm sau (1930) cháu chắt của họ đã quay lại lấy vàng mang về.

(Noted by ©NCCông 2014)