1164 Dieu Son temple & pagoda
ĐỀN VÀ CHÙA ĐIỀU SƠN
Thánh Tam Giangsông CầuTrần Lựu
Đền có từ thời Lê trung hưng, thờ thân mẫu Thánh Gióng, phối thờ thần Cao Sơn Quý Minh, Thánh Tam Giang và vợ chồng tướng Trần Lựu. Chùa có từ thời Lý, tên chữ Điều Sơn Tự. Xếp hạng: Di tích Quốc gia (1990). Vị trí: 53VM+6GR, Thị Cầu, Bắc Ninh, Việt Nam. Cách Ga Hà Nội: 43km (hướng 2h). Trạm xe lửa: Ga Thị Cầu.
Giới thiệu chung
Đền và chùa Điều Sơn nằm dưới chân núi Đèo tức Điều Sơn, nay thuộc xóm Trại, khu phố 1, phường Thị Cầu, TP Bắc Ninh.
Sau nhiều lần tu sửa tôn tạo, hiện cụm di tích định hình với phong cách kiến trúc thời Nguyễn và bố cục thờ tự kiểu “tiền Thánh hậu Phật”.
Đền Điều Sơn
Đền thờ Bà thân mẫu Thánh Gióng, phối thờ thần Cao Sơn Quý Minh, Thánh Tam Giang và vợ chồng tướng Trần Lựu là hai vị có công trong cuộc kháng chiến chống giặc Minh của nghĩa quân Lam Sơn ở đầu thế kỷ XV.
Đền được đại tu vào các năm 1687, 1874, 2018. Toà tiền tế gồm 3 gian 2 chái. Bộ vì nóc làm theo kiểu giá chiêng chạm hoa lá cách điệu, bộ vì nách theo kiểu ván mê chạm tứ quý.
Hậu cung gồm 3 gian 2 chái nằm song song sau toà tiền tế theo hình “chữ Nhị”. Gian giữa treo bức hoành phi đề 4 chữ Hán “Mẫu nghi thiên hạ”. Bộ vì nóc làm kiểu giá chiêng, bộ vì nách theo kiểu kẻ ngồi.
Chùa Điều Sơn
Chùa có tên chữ Điều Sơn Tự, tương truyền khởi dựng vào năm Thái Bình 4 (1057). Chùa được tu sửa tôn tạo vào các năm: 1871, 1894, 1959, 2015. Cổng chùa quay hướng Đông, mở ra đường Hoàng Quốc Việt. Tam bảo quay hướng Nam, bên cạnh là nhà Tổ, nhà Mẫu, lầu Quan Âm, nhà khách và nhà Ni.
Toà tiền đường 5 gian kết nối với thượng điện 3 gian thành hình “chữ Đinh”, tường hồi bít đốc tay ngai. Bộ khung liên kết bởi 6 hàng cột ngang, 4 hàng cột dọc.
Di sản văn hoá
Trong đền hiện bảo tồn được: tượng thờ, hương án, hoành phi, câu đối, kiệu rước, bộ bát bửu, hạc đồng, ngựa đá, cây hương đá và bia đá.
Trong chùa còn lưu giữ được nhiều di vật có từ thời Nguyễn như: hệ thống tượng Phật giáo Bắc tông đầy đủ, chuông đồng, các đồ thờ, hoành phi, câu đối, đại tự và bia đá.
Ngày 2-3-1990, đền và chùa Điều Sơn được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
Bản đồ trực tuyến
Di tích lân cận
- Đền Thanh Sơn: 53PM+WGW, Vũ Ninh, Bắc Ninh.
- Đền, đình, chùa Cô Mễ: 633P+X6, Vũ Ninh, Bắc Ninh.
- Đình và chùa Đáp Cầu: 6422+9PX, Đáp Cầu, Bắc Ninh.
- Đình và chùa Đọ Xá: 53H6+9Q, Ninh Xá, Bắc Ninh.
- Đình và chùa Yên Mẫn: 53Q5+J2, Kinh Bắc, Bắc Ninh.
- Văn Miếu Bắc Ninh: 53F9+VH, Đại Phúc, Bắc Ninh.
(1164 den, chua Dieu Son ©NCCong 2025)