Chùa Duyên Ninh

Lược sử

Kinh đô Hoa Lư thế kỷ X gồm hai vòng thành Đông và Tây, khép kín giữa các dãy núi đá vôi. Trong khuôn viên kinh thành xưa hiện còn năm ngôi chùa cổ tương truyền có từ thời Đinh – Lê là Nhất Trụ, Am Tiên, Kim Ngân, Cổ Am và Duyên Ninh. Chùa Duyên Ninh và chùa Kim Ngân thuộc khu vực thành Tây.

Theo truyền thuyết địa phương, chùa Duyên Ninh được dựng dưới thời vua Đinh Tiên Hoàng và là nơi các quý tộc thường lui tới lễ Phật. Tại đây, công chúa Lê Thị Phất Ngân – con gái vua Lê Đại Hành – đã kết duyên với Lý Công Uẩn, khi ấy là võ quan trong triều Tiền Lê. Tương truyền cũng tại chùa này năm Canh Tý (1000), bà sinh Lý Phật Mã, về sau được chọn làm thái tử.

Năm 1010, Lý Công Uẩn lên ngôi, dời đô ra Thăng Long; Hoa Lư trở thành phủ Trường Yên. Năm 1028, Thái tử Phật Mã kế vị, xưng là Lý Thái Tông. Khai Quốc Vương Lý Bồ đang trấn giữ Trường Yên nổi dậy, nhà vua thân chinh về Hoa Lư dẹp yên. Dân gian kể rằng sau sự kiện ấy vua đổi tên chùa thành Duyên Ninh.

Về cuối đời, Hoàng hậu Phất Ngân trở lại Hoa Lư tu hành tại chùa, đồng thời trông coi lăng mộ vua cha Lê Đại Hành. Tương truyền bà đã tác thành cho nhiều đôi trai gái trong vùng, từ đó chùa được biết đến như một nơi cầu duyên linh ứng. Trải qua hơn nghìn năm với nhiều lần tu sửa, những kiến trúc cổ hầu như không còn; diện mạo hiện nay chủ yếu là kết quả của đợt trùng tu năm 2014.

Kiến trúc

Chùa Duyên Ninh nằm nép dưới chân núi đá vôi theo thế tựa sơn, mặt quay hướng Đông Bắc giáp với tuyến đường Tràng An – Bái Đính và nhìn ra cánh đồng về phía chùa Kim Ngân. Sau cổng tam quan là sân rộng và khối chùa chính dựng theo hình "chữ Đinh", gồm toà tiền đường nối với thượng điện.

Phía sau thượng điện là nhà Tổ và hậu đường, nơi đặt các tượng thờ và lưu giữ một số đồ thờ cũ. Theo giới thiệu của nhà chùa, tại đây có ban thờ các thiền sư thời Đinh – Lê như Pháp Thuận, Khuông Việt, Vạn Hạnh. Ngoài ra còn có vườn tháp, nhà khách và nhà phụ trợ.

Các công trình được làm theo lối truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ với cột gỗ, mái lợp ngói, trang trí hoa sen, không cầu kỳ. Chính vẻ giản dị và khung cảnh núi đá bao quanh tạo cho chùa không khí tĩnh lặng, khác hẳn sự tấp nập của các điểm du lịch lân cận.

Di sản

Khu di tích Cố đô Hoa Lư được xếp hạng Di tích quốc gia năm 1962, rồi Di tích quốc gia đặc biệt năm 2012. Chùa Duyên Ninh thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của khu di tích này. Năm 2014, Cố đô Hoa Lư – một trong ba vùng lõi của Quần thể danh thắng Tràng An – được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.

Ngày nay chùa Duyên Ninh nổi tiếng là nơi cầu duyên. Từ đêm giao thừa đến mùng 5 Tết, chùa luôn đông khách, phần lớn là người trẻ đến dâng hương mong cho gia đạo bình an. Vì gắn với sự tích nơi sinh vua Lý Thái Tông, nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn cũng tìm về đây cầu tự.

Chùa nằm gần đền vua Đinh Tiên Hoàng và đền vua Lê Đại Hành, cách động Am Tiên chỉ khoảng 4km theo hướng từ Tràng An đi Bái Đính. Du khách có thể kết hợp thăm thêm các điểm khác trong vùng Cố đô Hoa Lư như chùa Nhất Trụ hay chùa Kim Ngân. Dịp lễ hội Trường Yên vào tháng Ba âm lịch là thời điểm khu di tích đông vui nhất trong năm.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Bàn Long
• Đền vua Đinh (Hoa Lư)
• Chùa Kim Ngân
• Đền vua Lê (Hoa Lư)
• Chùa Nhất Trụ
• Chùa Trung Trữ

Mã QR và ảnh

No.1283_chua_Duyen_Ninh ©NCCông 2018-2026, Hoa Lu