Chùa Kim Châu (Nguyễn Xá Tự)

Địa lý

Kim Châu là một thôn cổ, dân cư chủ yếu làm nghề nông trên vùng đất bãi nằm ven bờ phía Đông dòng sông Đáy. Nơi đây vào thời Bắc thuộc đã có nhiều hộ dân sinh sống, đến thời Đinh và Tiền Lê trở nên đông đúc. Trước năm 1945, thôn này thuộc tổng Phương Trung, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông.

Thôn Kim Châu ở cách trung tâm thủ đô khoảng 30km về phía Nam và giáp với thị trấn Kim Bài ở phía Bắc. Giao thông khá thuận tiện vì có đường đê Tả Đáy và quốc lộ QL21B đi qua. Từ tháng 7 năm 2025, sau cuộc cải cách hành chính với chính quyền 2 cấp, thôn này thuộc về xã Thanh Oai, TP Hà Nội.

Lược sử

Chùa làng Kim Châu có tên chữ Hán là 阮舍寺 (Nguyễn Xá Tự). Căn cứ vào bi ký và phong cách nghệ thuật thời Lê trung hưng của các pho tượng còn lại, có thể đoán rằng chùa ra đời vào khoảng từ cuối thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XVIII. Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo mà gần đây nhất là vào những năm 2010, ngôi chùa vẫn giữ được dáng vẻ kiến trúc theo phong cách thời Nguyễn.

Năm 2008, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) đã xếp hạng chùa làng Kim Châu là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.

Kiến trúc

Trên con đường đê Tả Đáy ta thấy tấm bia đề rõ tên chùa Kim Châu. Từ chỗ bia có bậc dẫn du khách đi xuống. Cổng chùa mở ra chân đê ở phía đông, được làm theo kiểu tam quan với 3 cửa riêng có các câu đối chữ Hán. Cửa giữa xây 2 tầng, 8 mái đắp ngói ống giả. Hai bên tam quan có 2 trụ biểu nhỏ cũng đắp câu đối chữ Hán.

Bước qua cổng vào sân, du khách sẽ thấy bên tay phải là nhà Mẫu 5 gian tường hồi bít đốc với hậu cung 2 gian nhỏ nhô lên 2 tầng 8 mái. Bên tay trái là nhà Tổ 5 gian tường hồi bít đốc với hậu đường cũng 5 gian xếp song song thành hình “chữ Nhị” và phía sau là vườn tháp.

Cuối sân là chùa chính với toà tiền đường 3 gian 2 chái quay mặt về hướng Nam. Bờ nóc bờ chảy đắp bờ đinh, hai đầu bờ nóc đắp 2 đấu đinh, chính giữa đắp bình hồ lô thắt dải lụa, cuối bờ dải xây giật cấp kiểu tay ngai. Hai bộ vì ở gian giữa làm theo kiểu “giá chiêng, chồng rường, hạ kẻ”. Hai bộ vì ở gian bên làm kiểu “chồng rường, hạ kẻ”. Toà thượng điện 3 gian dọc kết nối vào gian giữa tiền đường thành hình “chữ Đinh” với các bộ vì làm kiểu “giá chiêng, kẻ suốt”.

Di vật

Trong chùa hiện lưu giữ đầy đủ một hệ thống tượng Phật giáo Bắc tông được tạo tác công phu, in đậm phong cách nghệ thuật thời Lê trung hưng. Tại nhà thờ Tổ và nhà thờ Mẫu còn có tượng của các vị sư Tổ và Tam toà Thánh Mẫu.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Đình, đền và chùa Văn Quán: RQWH+XV, xã Đỗ Động.
• Đình và miếu Đôn Thư: RQP7+FJR, xã Kim Thư.
• Đình Kim Châu: RQQ7+P43, đê Tả Đáy, xã Kim Thư.
• Đình làng Chuông: RQJ6+2M, đê Tả Đáy, xã Phương Trung.
• Đình Thị Nguyên: RQ86+926, đê Tả Đáy, xã Cao Dương.
• Đình Tràng Cát: RPRR+V4, Bãi sông Đáy, xã Kim An.

  Ảnh: Cổng chùa Kim Châu

Bài 890 ©NCCông 2011-2021, chùa Kim Châu