Chùa Thần Quy (Linh Quang Tự)

Từ trung tâm thủ đô, du khách đi về phía nam đến BX Giáp Bát rồi lên một trong các xe bus tuyến 108 chạy theo quốc lộ QL1A rồi rẽ sang trái vào tỉnh lộ DT428. Khi gần đến Cổng Đội Sản Xuất Số 9 Thôn Thần Quy thì xuống xe đi về phía đông bắc hơn 1km sẽ tới chùa Thần Quy, một di tích ở cực nam của TP Hà Nội hiện nay.

Địa lý

Minh Tân là một xã nông nghiệp thuộc huyện Phú Xuyên của tỉnh Hà Tây cũ, từ ngày 1-8-2008 sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Xã có diện tích 8,23 km², dân số năm 1999 là 11.679 người, mật độ dân số đạt 1.419 người/km². Xã nằm ở phía nam trung tâm thủ đô, cách BĐX Bờ Hồ hơn 44 km. Phía đông bắc giáp xã Quang Lãng, phía tây bắc giáp xã Bạch Hạ, đều thuộc huyện Phú Xuyên. Phía tây nam giáp 2 xã Bạch Thượng và Yên Bắc, đều thuộc tỉnh Hà Nam. Phía đông nam giáp phường Châu Giang, thuộc TP Hưng Yên.

Về đường thuỷ, ngoài sông Hồng cách 1km ở phía đông bắc, xã Minh Tân còn có dòng Châu Giang chảy dọc theo địa giới ở phía tây nam. Đường bộ thì có con đường tỉnh lộ DT428 với nhiều tuyến xe bus chạy qua ở phía tây, cho nên giao thông rất thuận tiện. Xã bao gồm 8 thôn: Bài Xuyên, Đồng Lạc, Thành Lập 1, Thành Lập 2, Tân Tiến, Mai Trang, Kim Quy và Thần Quy.

Lược sử

Ngôi làng cổ Thần Quy ngày nay nằm ở phía tây nam xã Minh Tân, thuộc huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội. Cách đình làng khoảng 200m về phía nam, ngay tại ranh giới với tỉnh Hà Nam có chùa Thần Quy toạ lạc trên một gò đất cao hình dạng như con rùa và được gán theo một sự tích về thần Kim Quy.

Chùa xưa rộng hơn 1 ha, có quy mô lớn thứ ba trong vùng theo câu thành ngữ "Nhất Đọi, nhì Đa, ba Thần" (thứ nhất là chùa Đọi Sơn trên đỉnh núi Đọi thuộc huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, thứ nhì là chùa Đa Bảo thuộc xã Tri Thuỷ, thứ ba là chùa Thần Quy). Không ai rõ chùa được thành lập chính xác khi nào nhưng đến thời Nguyễn thì chùa được đại trùng tu và mở rộng quy mô, đặt tên chữ là Linh Quang Tự. Ngôi chùa xưa được lũy tre ngà che chắn, ngày nay chỉ còn dấu vết của cái hào nước khá rộng bao bọc ba mặt chùa.

Kiến trúc

Trước kia chùa có một nghi môn kiểu ngũ quan với 2 tầng 8 mái và các lớp hoa văn trang trí đẹp. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp 1947-1954, cổng đó đã bị hư hỏng, sau này được dựng lại thành một tam quan ngoại và thay các chữ Hán bằng chữ Quốc ngữ. Kiến trúc hiện nay bao gồm: tam quan ngoại, tam quan nội, tiền đường, thượng điện, nhà Tổ, nhà Mẫu, vườn tháp.

Sau tam quan nội, bên phải là vườn tháp Bạch Liên với ngọn tháp Hoa Sen nổi bật. Đáng chú ý có tấm bia "Khai sáng đệ nhất tổ bi ký" ghi chép cuộc đời và sự nghiệp của vị sư tổ khai sáng chùa Thần Quy. Toà tiền đường gồm 5 gian, gian giữa kết nối thành hình “chữ Đinh” với toà thượng điện 3 gian, xây tường hồi bít đốc, toàn bộ mái đều lợp ngói ri. Các bộ vì ở hai toà nhà này được làm kiểu "thượng giá chiêng, hạ cốn chồng rường, bẩy hiên" dựa trên 4 hàng chân cột. Tại các xà dọc có treo hoành phi, xà gian giữa tiền đường được bài trí với lớp cửa võng chạm hoa văn hình rồng, phượng, cúc dây.

Di sản

Trong chùa Thần Quy còn bảo lưu được một hệ thống đầy đủ tượng Phật giáo Bắc tông mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Đáng chú ý là những pho tượng như: Phật Tam Thế, Phật Thích Ca, Phật A Di Đà, và toà Cửu Long với 3 lớp bề thế.

Năm 1997, ngôi chùa Linh Quang Tự [và đình thôn Thần Quy] được Bộ Văn hoá - Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Đa Chất: thôn Đa Chất, xã Đại Xuyên,
• Đình Đa Chất: thôn Đa Chất, xã Đại Xuyên,
• Đình Giẽ Hạ: thôn Giẽ Hạ, xã Phú Yên,
• Đình Giẽ Thượng: thôn Giẽ Thượng, xã Phú Yên,
• Đình Thần Quy: thôn Thần Quy, xã Minh Tân,
• Nhà thờ giáo xứ Phú Mỹ: Km33 quốc lộ QL1A, thị trấn Phú Xuyên.

826 chua Than Quy ©NCCông 2019-2021