824 Da Chat pagoda

Chùa Đa Chất (Vĩnh Phúc Tự)

Chùa Đa Chất được khởi dựng năm 1841. Tên chữ: Vĩnh Phúc Tự. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1995). Vị trí: MWPP+G34, Đa Chất, Đại Xuyên, Phú Xuyên, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 40km (hướng 5h). Trạm bus lân cận: Ngã 3 Hoàng Nguyên - tỉnh lộ DT428.

Từ trung tâm thủ đô, du khách đi về phía nam đến BX Giáp Bát rồi lên một trong các xe bus tuyến 108 chạy theo quốc lộ QL1A rồi rẽ sang trái vào tỉnh lộ DT428. Khi đến Ngã 3 Hoàng Nguyên thì xuống xe đi về phía tây 3,4km sẽ tới chùa Đa Chất.

Địa lý

Đại Xuyên là một xã nông nghiệp thuộc huyện Phú Xuyên vốn của tỉnh Hà Tây cũ, từ ngày 1-8-2008 sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Xã có diện tích 9,35 km², dân số năm 1999 là 7.762 người, mật độ dân số đạt 830 người/km². Xã nằm về phía nam trung tâm thủ đô, cách BĐX Bờ Hồ hơn 40 km. Phía bắc giáp xã Phúc Tiến, phía đông giáp xã Bạch Hạ, phía nam giáp xã Bạch Thượng, phía tây giáp hai xã Phú Yên và Châu Can.

Ngoài dòng Châu Giang ở địa giới phía tây nam và sông Hồng cách 3km ở phía đông, dọc theo xã Đại Xuyên còn có đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và quốc lộ 1A với tuyến đường sắt Bắc Nam cùng nhiều tuyến xe bus chạy qua, cho nên giao thông rất thuận tiện. Xã gồm 6 làng: Đa Chất, Thường Xuyên, Thái Lai, Cổ Trai, Kiều Đông, Kiều Đoài.

Phía đông nam xã Đại Xuyên có một làng cổ nổi tiếng với nghề đóng cối xay. Trước kia nơi đây gọi là trang Tông Chất, đến thời Lê trung hưng đổi tên thành thôn Đa Chất. Thời Nguyễn, thôn Đa Chất thuộc xã Đường Xuyên, tổng Đường Xuyên, huyện Phù Vân, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam. Ngày nay thuộc xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội.

Lược sử

Theo các cụ già sở tại, chùa Đa Chất cũ nằm gần đình làng, ở giữa đình và chùa là hòn đá Bà Nổi mang sự tích một nữ thần của nghề nông. Chùa xưa chỉ có một hạng mục hình “chữ Nhất”, mặt nhìn về phía tây nam. Đến năm Thiệu Trị nguyên niên (1841) thời Nguyễn, chùa được chuyển về vị trí hiện nay, mở rộng quy mô và đặt tên chữ là Vĩnh Phúc Tự.

Tại Quyết định số 2861-VH/QĐ ngày 04 tháng 09 năm 1995, chùa Vĩnh Phúc Tự và đình thôn Đa Chất đã được Bộ Văn hoá - Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Chùa nằm trên một gò đất um tùm cây cối, xung quanh có nhiều ao hồ. Phía đông gò nhìn ra Mạ Vối, phía tây nhìn ra xứ Đồng Cô, phía nam có mả Ông Bác, phía bắc là quán Phúc Thọ. Chùa chính bao gồm tiền đường và thượng điện. Ngôi nhà Tổ và điện Mẫu là 5 gian nằm song song với chùa chính, 2 gian chính thờ Mẫu và thờ Tổ, 2 gian bên là phòng tăng. Nhà khách 4 gian và nhà hậu 5 gian nằm ở bên tả và bên hữu.

Toà tiền đường 5 gian 2 chái, mặt hướng qua sân về pho tượng Phật ở phía đông bắc. Mái lợp ngói ri, bên dưới là các bộ vì kiểu "thượng giá chiêng, hạ cốn chồng rường, tiền kẻ hậu bẩy" và dựa trên kết cấu 4 hàng cột. Trên thân các con rường có trang trí bằng chạm bong các hình lá lật và vân xoắn. Toà thượng điện gồm 3 gian dọc và kết nối với gian giữa toà tiền đường thành hình “chữ Đinh”. Các bộ vì liên kết kiểu "thượng giá chiêng, hạ cốn chồng rường".

Di vật

Trong chùa bài trí một hệ thống tượng Phật giáo Bắc tông với 19 tạo tác cổ. Tại tiền đường, phần lớn các tác phẩm mang niên đại thời Nguyễn. Tại thượng điện có những tạo tác mang phong cách nghệ thuật điêu khắc thời Lê trung hưng đáng chú ý như tượng Phật A Di Đà từ thế kỷ XVIII. Đặc biệt, pho tượng Cửu Long với hình Thích Ca sơ sinh ở giữa được gọt rũa rất công phu bằng chất liệu đồng và mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Ngoài ra, trong chùa còn bảo lưu được 01 quả chuông, 03 bức cửa võng, nhiều hoành phi, câu đối, đồ tế khí và bia hậu Phật.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Thần Quy: thôn Thần Quy, xã Minh Tân,
Đình Đa Chất: thôn Đa Chất, xã Đại Xuyên,
Đình Giẽ Hạ: thôn Giẽ Hạ, xã Phú Yên,
Đình Giẽ Thượng: thôn Giẽ Thượng, xã Phú Yên,
Đình Thần Quy: thôn Thần Quy, xã Minh Tân,
Nhà thờ giáo xứ Phú Mỹ: Km33 quốc lộ QL1A, thị trấn Phú Xuyên.