Chùa Bà Tề (Đại Bi Tự)

Lược sử

Hiệp Thuận là một xã thuộc huyện Phúc Thọ, TP Hà Nội. Xã có diện tích 7,43 km², dân số năm 1999 là 8.599 người, mật độ dân số đạt 1.157 người/km². Chùa tọa lạc gần đình và đền làng Hiệp Thuận, cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 27km về phía tây bắc. Chùa có tên chữ Đại Bi Tự, thường gọi chùa Bà Tề, do phiên âm từ Padmâ, tiếng Chăm gốc Phạn nghĩa là hoa sen.

Một số tài liệu cho biết chùa thành lập từ thời Tiền Lê. Căn cứ vào niên đại hoặc phong cách của các hiện vật, đồ tế khí, tượng Phật và trang trí nghệ thuật khác như những chân tảng đá xanh chạm 16 cánh sen ở thượng điện, có thể đoán chùa được xây dựng khoảng thế kỷ XVII. Chùa đã trải qua hai lần sửa chữa lớn vào thời Nguyễn và thay đổi nhiều sau lần trùng tu vào đầu thập niên 2020.

Tên “Bà Tề” còn được giải thích khác bằng một truyền thuyết dân gian. Các cụ già trong làng kể rằng vào thời An Dương Vương có nàng công chúa Ngọc Phi sinh ra và về sau cũng mất tại nơi đây. Để tưởng nhớ công lao của công chúa, dân làng đã gọi ngôi chùa của mình bằng cái tên thân kính là “Bà Tề”.

Kiến trúc

Chùa Bà Tề hiện nay có mặt bằng xây dựng Chùa nhìn chếch về phía tây nam qua tam quan và sân trước ra đường làng. Tam quan xây chồng diêm 2 tầng 8 mái. Sau cổng là sân giữa với các cây cảnh, hai bên có hành lang. Chùa chính gồm các toà tiền đường, thiêu hương và thượng điện, bố cục theo kiểu “nội Công ngoại Quốc”. Bên tả là ao nhỏ, bên hữu là nhà Tổ và nhà Mẫu nằm ở phía sau đình Hiệp Thuận.

Toà tiền đường 3 gian, 2 dĩ với bộ khung gồm 4 hàng cột tròn và kết cấu bộ vì làm theo kiểu “thượng chồng rường, hạ kẻ”. Toà thiêu hương nằm dọc, nối tiền đường với thượng điện bằng những bộ vì cũng làm theo kiểu “thượng rường, hạ kẻ” và 4 hàng chân cột tròn dưới kê tảng đá xanh. Toà thượng điện cũng có kiến trúc khá giống tiền đường.

Di vật

Bên trong chùa hiện bài trí theo hệ phái Bắc tông với khoảng 70 pho tượng đất nung được sơn son thếp vàng. Một số pho tượng tròn có nhiều phiên bản khác nhau, như: 05 tượng Thích Ca sơ sinh, 02 tượng Cửu Long, 02 tượng Ngọc Hoàng, 02 tượng Đức Ông, 02 tượng Thánh Hiền, 02 tượng Quan Âm Chuẩn Đề, 02 bộ tượng Văn Thù, Phổ Hiền, v.v…

Đáng chú ý các pho tượng Như Lai, A Di Đà, Quan Âm Nam Hải và nhiều hoành phi, câu đối. Ngoài ra đặc biệt lại có bộ tượng Tam Thế Phật được làm bằng gỗ và tạc theo phong cách nghệ thuật điêu khắc Champa, mỗi pho cao 93cm, rộng 63cm, đặt trên bệ tượng cũng mang phong cách Champa.

Chùa còn có quả đại hồng chung khắc 4 chữ Hán “Bà Tề Tự Chung” đúc năm Gia Long thứ 12 (1813) và chiếc khánh đồng lớn đúc năm Minh Mạng thứ 3 (1822), rộng 137cm, cao 109cm.

Năm 1990, chùa Bà Tề được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Thôn Bến
• Chùa Dị Nậu
• Chùa Kim Hoa
• Đình Canh Nậu
• Đình Dị Nậu
• Đình Hạ Hiệp
• Đình Hiệp Lộc

Mã QR và ảnh

811_chua_Ba_Te ©NCCông 2011-2021