Chùa Cả (Đại Phúc Tự)

Lược sử

Trước năm 1945, thôn Vân Lũng thuộc tổng Yên Lũng, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông; từ tháng 7-2025 thuộc xã An Khánh, TP Hà Nội. Thần tích Yên Lũng cho biết: Yên Lũng xưa (có tên Nôm là Kẻ Sóng hay Chợ Chùa. Chùa thôn Vân Lũng vốn là chùa tổng nên gọi là chùa Cả, ban đầu vào thế kỷ XVI có tên chữ là Phúc Lâm viện Đại Bi tự, sau đổi thành Đại Phúc Tự. Tương truyền, nhân dân hàng tổng đã rước duệ hiệu Pháp Vân từ chùa Dâu (Bắc Ninh) về thờ.

Kiến trúc

Khu thờ Phật nằm ở phía trước, gồm toà tiền đường kết nối với thượng điện theo hình “chữ Đinh”. Tiền đường 5 gian xây tường hồi bít đốc, tay ngai có trụ biểu hoa chanh và nghê chầu. Các bộ vì làm theo kiểu “chồng rường” có chạm hổ phù. Thượng điện chạy dài về phía sau. Ngoài ra còn có nhà Tổ thờ các vị sư trụ trì đã khuất.

Tổng thể chùa được bài trí theo lối "tiền Phật hậu Thánh". Khu thờ Pháp Vân ở phía sau Tam bảo, gồm toà đại bái song song với hậu cung theo hình “chữ Nhị”. Đại bái 1 gian 2 chái còn hậu cung nằm sát phía sau trên nền cao chỉ có 1 gian, chạm khắc đơn giản. Đáng chú ý là 4 đầu dư chạm rồng theo phong cách thời Mạc. Trên câu đầu ghi rõ niên đại Tây Sơn là Cảnh Thịnh thứ 7 (1799).

Di sản

Trong chùa bảo lưu được 21 pho tượng tròn, chủ yếu là tượng gỗ. Tại vị trí cao nhất đặt tượng Quan Âm nay chỉ còn 42 tay với các pháp khí Mật Tông, mỗi tay kết ấn một kiểu. Bồ tát ngồi trên toà sen cao 138cm, bệ cao 28cm. Tiếp theo là tượng Phật cao 85cm, ngồi trên toà sen do sư tử đội cao 63cm, cả bệ là 148cm, tay phải Phật có ngón trỏ và ngón giữa chỉ lên trời.

Hàng thứ 3 cũng đặt tượng Quan Âm chuẩn đề nhưng nhỏ hơn, cao 125cm, ngồi trên toà sen, hai bên có tượng Kim Đồng, Ngọc Nữ cao 155cm, vành mũ trang trí công phu với những hoa văn nổi cao. Những pho tượng này có phong cách cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII.

Trong chùa hiện còn giữ được 9 đạo sắc phong, chuông và khánh đồng. Quả chuông ghi "Phúc Lâm viện Đại Bi tự tạo chú hồng chung cổ tích" được đúc vào năm Hoằng Định thứ 14 (1613) có 6 núm, đường kính 77cm, cao 130cm. Chiếc khánh cao 90cm, rộng 138cm, hai mặt trang trí long, ly, quy, phượng, mang niên hiệu Cảnh Hưng năm Giáp Tý (1744) với 10 chữ Hán "Phúc Lâm viện Đại Bi tự tứ linh bảo khánh" đúc nổi.

Năm 1996, chùa Cả được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc - nghệ thuật Quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa An Lạc
• Chùa Đào Nguyên
• Chùa Tổng La Phù
• Đình An Hạ
• Đình Đào Nguyên
• Đình Ngãi Cầu
• Đình Ngự Câu: An Thượng, Hoài Đức.

  Ảnh: Cổng chùa Cả

Bài 1238 ©NCCông 2019-2026, chùa Cả