Chùa Cung Sơn (Hưng Thọ Tự)

Lược sử

Thôn Cung Sơn có tên chữ Hán là 恭山, tên nôm là làng Me, trước 1945 thuộc xã Trạch Mỹ Lộc, tổng Tường Phiêu, huyện Tùng Thiện, tỉnh Sơn Tây (cũ). Theo Cải cách hành chính với chính quyền hai cấp, thôn Cung Sơn thuộc xã Phúc Thọ, TP Hà Nội từ ngày 1-7-2025. Địa giới thôn Cung Sơn về phía đông bắc giáp đường quốc lộ QL32, phía tây giáp phường Sơn Tây, phía nam giáp sông Tích Giang.

Chùa Cung Sơn có tên chữ là 興壽寺 (Hưng Thọ Tự), toạ lạc cách đình làng hơn 300m. Theo các cụ già người địa phương kể lại và căn cứ phong cách nghệ thuật của các di vật, chùa được khởi dựng vào khoảng thế kỷ XVIII. Sau đó đã được mở rộng quy mô vào năm Minh Mệnh thứ 17 (1836) rồi trùng tu, sửa chữa nhiều lần trong thời Nguyễn và gần đây.

Ngày 20-8-1845 tại chùa này, Uỷ ban Mặt trận Việt Minh đã họp bàn triển khai kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền ở tỉnh Sơn Tây cũ. Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, nơi đây từng là địa điểm liên lạc, cất giữ tài liệu, nuôi giấu cán bộ cách mạng và du kích.

Năm 1993, Bộ Văn hoá và Thông tin đã xếp hạng chùa và đình làng Cung Sơn là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Từ ngã tư cạnh Trường Hữu nghị Việt Lào trên Quốc lộ QL32 rẽ về phía tây nam đi gần 800m sẽ đến chợ Me. Tam quan chùa Cung Sơn thực ra là cổng hậu xây năm 1999 nằm ngay cạnh chợ. Du khách đi qua cổng sẽ thấy hông chùa ở bên tay trái. Bên tay phải là nhà thờ Mẫu 5 gian và nhà Ni cũng 5 gian, đều xây tường hồi bít đốc.

Trong đợt trùng tu lớn năm 2024, các hạng mục công trình được làm theo kiểu bào trơn đóng bén bền chắc, trang trí đơn giản, tất cả các mái đều lợp ngói ta. Gác chuông ở phía trước, xây chồng diêm, tường hồi bít đốc tay ngai, mặt nhìn qua sân về phía tây bắc. Sau gác chuông một khoảng giếng trời hẹp là toà tiền đường 5 gian 2 dĩ, các bộ vì nóc làm kiểu chồng rường, dựa trên bốn hàng cột gỗ tròn. Gian giữa tiền đường nối với toà thượng điện theo hình “chữ Đinh”, nhà Tổ ở liền sau thượng điện, kéo dài thành 4 gian dọc.

Di vật

Hiện vật bảo lưu được đến nay trong chùa Cung Sơn có số lượng lớn và chủng loại khá phong phú, trước hết là 38 pho tượng tròn theo hệ phái Đại Thừa. Tại toà thượng điện, các bệ thờ xây giật cấp cao dần lên làm 7 lớp, trên đó bài trí các tượng Phật giáo. Phía sau thượng điện có đặt 8 pho tượng Tổ.

Ngoài ra còn có 02 quả chuông đồng đúc vào thời Tây Sơn, 04 tấm bia hậu, hoành phi, câu đối, đồ thờ cùng nhiều cổ vật khác ghi niên đại các thời Hậu Lê, Tây Sơn và Nguyễn.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Đền Và: 4FQP+94, Sơn Tây.
• Đình Cung Sơn: 4G7C+CR2, Tích Giang, Phúc Thọ.
• Đình Phúc Trạch: 4GRX+MP6, Võng Xuyên, Phúc Thọ.
• Đình Tường Phiêu: 4G78+JQ, Tích Giang, Phúc Thọ.
• Đình Võng Ngoại: 4GMX+XQ, Võng Xuyên, Phúc Thọ.
• Thành cổ Sơn Tây: 4GQ3+GP, Sơn Tây.

No.814 ©NCCông 2019-2026, chua Cung Son