1122 Ngoc Kham pagoda

CHÙA LINH ỨNG (NGỌC KHÁM)

Chùa thôn Ngọc Khám 玉龕 được xây vào thời Trần. Tên chữ: 靈應寺 Linh Ứng Tự. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1981). Vị trí: 23PP+W87, xã Gia Đông, Thuận Thành, Bắc Ninh, Việt Nam. Cách Ga Hà Nội: 31km (hướng 3h).

Lược sử

Thôn Ngọc Khám xưa thuộc tổng Tam Á, huyện Siêu Loại, phủ Thuận Thành, trấn Kinh Bắc; nay thuộc khu phố Khám, xã Gia Đông, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Tại vùng này vẫn lưu truyền câu ca “Mồng bảy hội Khám. Mồng tám hội Dâu. Mồng chín đâu đâu cũng về hội Gióng”.

Chùa Linh Ứng hiện còn tấm bia đá "Trùng tu Linh Ứng tự các chung bi ký" có niên đại Hoằng Định 13 (1613). Văn bia do tiến sĩ Đỗ Quốc Dương soạn thảo cho biết chùa có từ thời Trần và đến thời Hậu Lê thì được thượng tướng quân Lê Đình Chất bỏ tiền ra cho tu sửa lớn.

Công trình bắt đầu ngày 11 tháng 5 và hoàn thành ngày 19 tháng 11 năm Nhâm Tý (1612). Có cả Thanh quận công Trịnh Tráng (còn chưa lên ngôi chúa) cùng Hoa Dương hầu Vương Châu và nhiều quý tộc khác cũng tham gia. Kết quả đã tô được 37 pho tượng Phật, dựng bia, làm gác chuông, tam quan, tiền đường, hậu cung, thiêu hương và 28 gian hành lang.

Kiến trúc và Di sản

Chùa tiếp tục trải qua tu sửa lớn vào những năm 1768, 1986 và mới được xây lại gần đây vào đầu thế kỷ XXI. Ngôi chùa quay hướng nam, hiện có các toà tam bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu cùng 12 gian hành lang và tam quan với gác chuông. Tam bảo gồm 5 gian tiền đường và 3 gian thượng điện kết nối qua thiêu hương thành hình "chữ Công".

Các pho tượng bị phá huỷ hồi kháng chiến chống Pháp 1947-1954 được thay thế với kích thước to hơn. Đáng mừng là vẫn còn bảo lưu được tấm bia Hoằng Định và ba pho tượng Phật bằng đá xanh tạc vào thời Hậu Lê. Tượng cao 145cm, đầu có các búp tóc xoăn gọi là "bụt ốc". Bệ tượng cũng bằng đá, cao 105-112cm, được trang trí hình hoa sen, rồng, mây, dây hoa cúc, chạm khắc tinh xảo.

Ba pho tượng Phật ngồi thiền, khoác 3 lớp áo mỏng, ngực để hở đeo dây anh lạc. Tượng ở giữa hơi ngửa mặt, tay phải thủ ấn "gáo hoá" tay trái úp trên đùi, tư thế toạ "bán kiết già". Tượng bên tả thủ ấn , trước bụng thắt “con ro”. Tượng bên hữu thủ ấn "tam muội", hai tay đan ngón thả lỏng đặt trên đùi.

Năm 1981, chùa Linh Ứng được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia. Ngày 30-12-2013, ba pho tượng Tam thế Phật được công nhận Bảo vật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Dâu: 22PV+62, xã Thanh Khương, Thuận Thành.
Chùa Tổ (Mẫu Tứ Pháp): 22JM+63, xã Hà Mãn, Thuận Thành.
Đình Diên Lộc: 24VW+389, xã Đại Bái, Gia Bình.
Đình Ngăm Lương: 349P+MF5, xã Đông Cứu, Gia Bình.
Lăng Kinh Dương Vương: 329W+VW, thôn Á Lữ, xã Đại Đồng Thành, Thuận Thành.
Lăng Sĩ Nhiếp: 23M7+6R, thôn Tam Á, xã Gia Đông, Thuận Thành.