959 Pho Quang pagoda

Chùa Phổ Quang

Chùa thôn Tình Quang có từ thời Trần, được xây lại sau khi đê vỡ hồi thế kỷ XIX. Tên chữ: 普光寺 Phổ Quang Tự. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1993). Vị trí: 3W98+RG2, phường Giang Biên, Long Biên, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 16km (hướng 1h). Trạm bus: 608 - 610 Ngô Gia Tự - Gần Đường Lên Cầu Đuống.

Lược sử

Thôn Tình Quang nằm ven con sông Đuống nối vùng Cổ Loa, Thăng Long với Luy Lâu. Xưa đây là xã Tình Quang, thuộc tổng Đặng Xá, huyện Gia Lâm, Bắc Ninh. Năm 1856, sông Đuống bị nắn dòng, Tình Quang chia đôi thành làng Vìa lớn (tức thôn Tình Quang bên bờ Nam) và làng Vìa con (tức Cống Thôn bên bờ Bắc). Sau năm 1945, hai xã Tình Quang, Quán Tình hợp thành xã Giang Biên. Năm 1961, xã Giang Biên nhập về TP Hà Nội, năm 2014 đổi thành phường Giang Biên, thuộc quận Long Biên.

Chùa thôn Tình Quang có tên chữ Phổ Quang Tự và từng được thiền sư Huyền Quang làm trụ trì vào thời Trần. Đến năm 1440 dưới đời vua Lê Thái Tông, chùa trở thành một ngôi chùa to đẹp nằm ở ven sông Đuống. Chùa đã phải di chuyển vào trong đê sau khi đê vỡ hồi thế kỷ XIX.

Năm 1993, chùa Phổ Quang được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Chùa đã trải qua nhiều thay đổi và được xây lại. Khuôn viên có diện tích khoảng 5.000m2. Tam quan với gác chuông nhìn ra cánh đồng làng và khu chung cư Việt Hưng ở phía Tây Nam. Sau cổng là sân tiền đường và đôi giếng “mắt rồng” cùng vườn cây ở hai bên. Bên tả chùa là một sân rộng thông với cổng phụ mở về phía Nam.

Tiền đường 3 gian 2 chái nối với thượng điện 3 gian theo hình chữ “Đinh”, các mái lợp ngói ta. Bộ khung được làm kiểu “chồng rường, giá chiêng”. Các mảng trang trí trên gỗ chạm khắc hình đầu rồng, mặt hổ phù, lá lật, mây lửa, hoa văn hình học… với phong cách nghệ thuật thời Lê trung hưng. Sau sân hậu là giảng đường, nhà Mẫu, nhà Tổ, v.v... khá lớn và mới xây.

Di vật

Trong chùa Phổ Quang có những pho tượng Phật quý giá được tạo tác từ thời Lê đến thời Nguyễn. Bộ tượng Tam Thế Phật mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XIX. Bức tượng Phật A Di Đà chỉ cao khoảng 1m20; đài sen ở dưới được gia công gồm 3 lớp cánh, đầu các cánh sen đều rất nhọn. Tượng mang nhiều tướng quý với nhục kháo có tướng “Vô kiến đỉnh” nổi đầu trên hộp sọ.

Bên cạnh các tượng quen thuộc như Khuyến Thiện, Trừng Ác, Đức Ông, Đức Thánh Hiền, tượng Mẫu, tượng Tổ,… có thể nói 2 pho tượng A Nan, Ca Diếp thuộc loại đẹp nhất ở chùa. Tay tượng A Nan được tạc trong tư thế “liên hoa”, còn tay tượng Ca Diếp là kết ấn “mật phùng”. Phần thân tượng cao khoảng 1m, khuôn mặt trái xoan, miệng nhỏ, sống mũi thẳng, tai dày, cổ hơi mập.

Ngoài các hoành phi, câu đối, cửa võng hương án... còn có quả chuông “Tình Quang Tự chung” được đúc vào năm Tự Đức 2 (1849).

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Thanh Am: 3WF2+GG, P. Thượng Thanh, Q. Long Biên.
Đình Hội Xá: 3W3C+X42, phường Phúc Lợi.
Đình Kim Quan: 3W52+69, tổ 4–5, cụm Kim Quan, phường Việt Hưng.
Đình Lệ Mật: 3W32+72, phố Việt Hưng, phường Việt Hưng.
Đình Tình Quang: 3WC9+V84, phường Giang Biên.