865 Chau Phong village temple

Nghè Châu Phong

h.Đông AnhHai Bà TrưngNgũ Huyện Khê
qrcode:https://360.hncity.org/%C4%90inh-quan/%C4%90inh-quan-phia-Bac/Nghe%CC%80-Chau-Phong

Nghè xây năm 1917. Thờ vọng: Thủy Hải, Đông Giang, Khổng Chúng (3 tướng của Hai Bà Trưng); Thánh Tam Giang Trương Hống (tướng của Triệu Quang Phục), và Đông Hải đại vương (thời Lý-Trần). Xếp hạng: Di tích quốc gia (2004). Vị trí: 4VQX+32, Liên Hà, Đông Anh, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 23km (hướng 1h). Trạm bus: CA huyện Đông Anh.

Tiền tế nghè Châu Phong ©NCC 2022 Nghè Châu Phong ©NCC 2022 Trong nghè Châu Phong ©NCC 2022

Theo truyền thuyết, khi An Dương Vương đóng đô ở Cổ Loa (tên Nôm là Chạ Chủ), dân làng Chủ phải tái định cư tại khu đất trũng ở cuối nhánh cụt của sông Hoàng Giang từ Cổ Loa chảy về. Từ khu cư trú đầu tiên ở thôn Đại Vĩ, các gia đình, đa số mang họ Phạm, đã chuyển ra sinh sống tại một xóm mới ở phía tây nam, gọi là Quậy Sau, tên chữ là Châu Phong.

Lược sử

Ba làng Châu Phong, Đại Vĩ (Quậy Cả), Giao Tác (Quậy Rào) xưa kia hợp thành trang Hà Hào, sau đổi thành Hà Vĩ, đều gọi là làng Quậy. Đất Châu Phong thấp nhất xã, xưa kia dân chỉ cấy lúa chiêm, khai thác thuỷ sản và làm thêm nghề mộc, nghề nề.

Đầu thế kỷ XIX, xã Hà Vĩ thuộc tổng Hà Lỗ, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, Kinh Bắc. Năm 1949 hai xã Hà Vĩ, Ngũ Hà sáp nhập thành xã Liên Hà, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Từ năm 1961, xã Liên Hà chuyển về huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ba làng Quậy có chung ngôi đình Hà Vĩ, thờ 5 vị: 1.Thánh Tam Giang Trương Hống, có công đánh giặc Lương giúp Triệu Việt Vương; 2.Đông Hải đại vương, con của hào trưởng Đoàn Thượng và đã lấy Đại Vĩ làm căn cứ địa chống Trần Thủ Độ; 3.Thủy Hải, 4. Đăng Giang, 5. Khổng Chúng (3 người ở trang Hà Hào đã chiêu mộ 500 binh sĩ theo Hai Bà Trưng đánh đuổi quân Đông Hán. Về sau Thủy Hải, Đăng Giang hy sinh tại chiến trường, Khổng Chúng hy sinh ở quê, dân làng lập miếu thờ ngài tại Châu Phong).

Di sản

Đến năm Đinh Tỵ đời vua Khải Định (1917), dân Châu Phong chung sức dựng một ngôi nghè để thờ vọng Ngũ vị thành hoàng. Công trình không lớn và có bố cục hình “chữ Đinh”. Toà đại bái gồm 5 gian 2 dĩ, mặt nhìn chếch về phía tây nam.

Các cấu kiện gỗ được trang trí bằng chạm khắc tinh tế và công phu. Ngoài đồ thờ, kiệu bát cống và các bức hoành phi, câu đối, bên trong nghè còn bảo lưu được 2 cuốn thần tích, 42 đạo sắc phong, niên đại sớm nhất là Cảnh Hưng 44 (1783) và Quang Trung 5 (1793).

Năm nào vào hội thì dân làng Châu Phong ngày 12 tháng Giêng tổ chức rước kiệu thánh sang đình Hà Vĩ, đến ngày 30 mới rước về nghè. Xưa kia nếu gặp năm thật sự được mùa thì lễ hội kéo dài đến mồng 6 tháng Hai.

Năm 2004, nghè Châu Phong được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận