1162 Bac Ninh temple of literature

VĂN MIẾU BẮC NINH

Literature temple (Văn miếu)Lê trung hưng Bắc Ninh

Văn miếu Bắc Ninh 文廟北寧 có từ đầu thế kỷ XVIII, lưu danh 677 tiến sĩ Kinh Bắc. Lễ hội: từ 2 đến 4 tháng 2 ÂL. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1988). Vị trí: Đ. Văn Miếu, 53F9+VH, Đại Phúc, Bắc Ninh, Việt Nam. Cách Ga Hà Nội: 35km (hướng 2h). Trạm bus: Học Viện Ngân Hàng - TP Bắc Ninh - Quốc Lộ 1.

Lược sử

Văn miếu Bắc Ninh được khởi dựng vào thời Lê, trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo và thay đổi vị trí. Văn bia "Trùng tu Bắc Ninh bi đình ký" khắc năm Duy Tân thứ 6 (1912) cho biết: "Văn miếu Bắc Ninh ở phía Đông Bắc tỉnh thành, thuộc sơn phận xã Thị Cầu, huyện Võ Giàng, được tu bổ vào năm Gia Long thứ nhất (1802), làm lại năm Triệu Trị thứ 4 (1844)".

Đến năm Thành Thái thứ 5 (1893), Đốc học tỉnh Bắc Ninh là ông Đỗ Trọng Vỹ, người thôn Đại Mão, xã Hoài Thượng, huyện Thuận Thành đã vận động các vị văn thân, chức sắc, nhân dân các địa phương góp tiền của chuyển Văn miếu về núi Phúc Sơn (nay thuộc phường Đại Phúc, TP Bắc Ninh).

Kiến trúc

Di tích hiện nằm trên đỉnh đồi, mặt nhìn về phía Tây Nam ra đường Văn Miếu và chùa Nác. Sau 5 bậc tam quan là 17 bậc lên sân nơi có bức bình phong là tấm bia đá “Bắc Ninh tỉnh trùng tu Văn miếu bi ký” ca ngợi vai trò của Văn miếu và công đức trùng tu. Đối diện qua sân có hai nhà tả hữu vu 3 gian kiểu tường hồi bít đốc tay ngai, là nơi thờ các cử nhân, tú tài.

Khu chính có hình “chữ Công” gồm tiền tế 5 gian kết nối với hậu đường 5 gian qua ống muống. Trong toà tiền tế đặt ban thờ Khổng Tử ở giữa, hai bên thờ các vị tiên hiền Nho giáo. Bộ khung gỗ lim được bào trơn đóng bén đơn giản, cấu trúc theo kiểu chồng rường giá chiêng.

Di sản

Tại đầu hồi tiền tế có tấm bia "Phụ ký" khắc tên các tiến sĩ không được ghi trên "Kim bảng lưu phương" (Bảng vàng lưu danh thơm) và tấm bia "Bắc Ninh tỉnh quan viên cung tiến" dựng năm 1896 (chép việc quan viên tỉnh Bắc Ninh cung tiến ruộng cho Văn miếu làm đất thờ tự).

Bên tả khu chính có toà Bi đình 3 gian 2 dĩ, nơi đặt 12 tấm bia "Kim bảng lưu phương", ghi danh những vị có quê hương ở Kinh Bắc đỗ tiến sĩ trong các khoa thi trước năm Kỷ Sửu 1889. Xứ Kinh Bắc thời đó bao gồm Bắc Ninh, Bắc Giang cùng một số xã về sau này được nhập về TP Hà Nội và tỉnh Hưng Yên.

Năm 1988, Văn miếu Bắc Ninh được xếp hạng Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Năm 2020, bia "Kim bảng lưu phương" được Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Đền Thanh Sơn: 53PM+WGW, Vũ Ninh, TP Bắc Ninh.
Đình và chùa Đọ: 53H6+9Q, Ninh Xá, TP Bắc Ninh.
Đình Thụ Ninh: 53V5+222, Vạn An, TP Bắc Ninh.
Đình và chùa Yên Mẫn: 53Q5+J2, Kinh Bắc, TP Bắc Ninh.
Nhà Thờ Chính Tòa Bắc Ninh: 53J6+3W, Tiền An, TP Bắc Ninh.