Đình Hữu Chấp

Lược sử

Thôn Hữu Chấp có tên Nôm là làng Chắp, ngày nay thuộc phường Hoà Long, thành phố Bắc Ninh. Trước kia, Hữu Chấp là một xã thuộc tổng Châm Khê, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn. Xã nằm ở phía Đông Bắc núi Quả Cảm, phía Nam núi là nơi sông Ngũ Huyện Khê đổ ra sông Cầu. Đa số cư dân làm nghề trồng lúa, chăn tằm, dệt lụa.

Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy tại vùng này một di chỉ cư trú của người xưa với những mộ táng có niên đại từ thời Bắc thuộc và dấu tích của những lò gốm. Đến đời vua Mạc Phúc Nguyên, làng Hữu Chấp có tiến sĩ Đỗ Lệ Trạch tức Đỗ Quang Tuyển đỗ khoa Canh Tuất niên hiệu Cảnh Lịch 3 (1550).

Đình Hữu Chấp thờ đức Thánh Tam Giang gồm 5 anh em họ Trương người Võ Giàng, có công giúp vua Triệu Việt Vương đánh thắng giặc Lương. Xưa kia cạnh đình còn có văn chỉ thờ các vị tiên hiền và ngôi nghè thờ Thánh Tam Giang ở phía Bắc giáp với sông Cầu. Mỗi khi có dịp lễ lớn, bài vị các ngài được dân làng rước từ nghè về đình để cúng tế.

Trong mỗi xóm đều có miếu thờ thổ thần và tại phía Tây làng còn có một ngôi chùa khá lớn, tên chữ là “Đại Quang tự”, mới đây đã được xây lại.

Ngày 4-8-2011, đình Hữu Chấp được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hoá tại quyết định số 934/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh.

Kiến trúc

Đình Hữu Chấp có từ lâu đời. Theo nội dung tấm bia duy nhất còn lại, đình được đại tu với quy mô lớn vào cuối thế kỷ XVII dưới thời Lê Trung Hưng. Năm 1950, ngôi đình bị phá hủy một phần. Đến năm 1998, nhân dân địa phương cùng nhau góp công sức tiền của để trùng tu ngôi đình với dáng vẻ kiến trúc thời Nguyễn muộn.

Từ đợt trùng tu cuối cùng, cổng đình xây kiểu nghi môn tứ trụ vẫn mở ra đường làng ở phía Nam. Sau cổng là sân rồi đến toà tiền tế 3 gian 2 chái, các mái đều lợp ngói ta với 4 đầu đao cong cong. Gian giữa tiền tế được nối với toà hậu cung 3 gian theo hình "chữ Đinh" truyền thống. Bên tả đình là nhà bia và trong sân hậu còn có nhà khách và khu phụ.

Di vật

Trong toà tiền tế, tại chính điện bài trí một hương án lớn chạm hình tứ linh, tứ quý. Trên án đặt bát hương, kiếm thờ, cây đèn, cây nến, lọ hoa. Hai bên bày bát bửu với siêu đao và tàn lọng... Hậu cung cũng bài trí một án thờ lớn, trên án đặt 5 bộ long ngai bài vị chạm rồng mây và sơn son thếp vàng.

Trong đình vẫn bảo lưu được những cổ vật quý giá như long ngai bài vị thành hoàng và nhiều đồ thờ tự. Đặc biệt còn có 01 bản thần phả và 20 đạo sắc phong cho đức Thánh Tam Giang của các triều vua từ thời Lê trung hưng đến thời Nguyễn. Lại có một tấm bia đá to hình hộp khắc tên chữ Hán “Thừa tự bi” và ghi niên đại Chính Hoà thứ 20 (1699).

Lễ hội

Hàng năm theo lệ cũ, dân làng Hữu Chấp tổ chức lễ hội vào ngày mồng 4 tháng Giêng âm lịch. Xưa kia ngay từ trước Tết các vị kỳ mục và bô lão đã họp bàn bầu ra quan đám và phân việc cho các giáp. Ngay từ mồng 3, đình đã mở cửa để bao sái đồ thờ tự và phong cờ quạt.

Ngày 4 là chính hội, dân làng rước Thánh từ nghè về đình để làm lễ khai hội. Đồ cúng gồm có: xôi, gà, rượu, hoa quả, hương hoa. Các đợt tế lễ diễn ra cho đến hết ngày mồng 5. Nhân dịp này còn diễn ra nhiều trò vui chơi giải trí dân gian như: hát Quan họ, đu cây, ném pháo, chọi gà… và nổi tiếng nhất là kéo co ( đạt danh hiệu UNESCO Việt Nam).

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Đền Cùng - Giếng Ngọc: 627X+2VP, Hoà Long, TP Bắc Ninh.
• Đền, đình, chùa Cô Mễ: 633P+X6, Vũ Ninh, TP Bắc Ninh.
• Đền Vua bà Thuỷ tổ Quan họ: 627X+PQ, Hoà Long, TP Bắc Ninh.
• Đình Diềm: 6372+X29, Hoà Long, TP Bắc Ninh.
• Đình, đền, chùa Quả Cảm: 624W+GM4, Hoà Long, TP Bắc Ninh.
• Đình và chùa Xuân Viên: 52GM+V8V, Hòa Long, TP Bắc Ninh.

  ---

  No 1146 ©NCCong 2015-2025, dinh Huu Chap