Đình Đại Vi

Lược sử

Thôn Đại Vi có tên Nôm là làng Ve, xưa vốn thuộc tổng Đại Vi, từ năm 1946 thuộc về xã Đại Đồng, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Dòng Tam Giang chảy qua xã này là một nhánh sông Tiêu Tương của chàng Trương Chi trong Kho tàng chuyện cổ tích Việt Nam và phía sau làng Đại Trung hiện vẫn còn dấu tích của con ngòi Tào Khê...

Xã Đại Đồng gồm có 4 thôn: Dương Húc, Đại Thượng, Đại Trung và Đại Vi. Dân Đại Vi rất nổi tiếng về sản xuất đồ gỗ mỹ thuật. Theo truyền thuyết, đình nằm ở giữa làng trên thế đất phong thuỷ hình chiếc bào của thợ mộc. Đình quay mặt về hướng Nam, cổng tam môn giáp với con đường liên xã.

Đình Đại Vi thờ ba vị thành hoàng làng, gồm hai anh em ruột là Trương Ngọ, Trương Mai và em họ là Bạch Đa. Cả ba đều quê ở động Hoa Lư và là tướng của Đinh Bộ Lĩnh đã chiến đấu hy sinh tại trang Đại Vi. Ngoài ra còn có nghè Gạ tức miếu xóm Gạ là nơi thờ tướng Trương Ngọ và nghè Nối tức miếu xóm Nối là nơi thờ tướng Bạch Đa.

Đình Đại Vi có từ lâu đời và từng được mở rộng quy mô vào thời Lê trung hưng. Ngôi đình bị hạ giải trong thời kỳ kháng chiến chống quân Pháp tái xâm lược. Đến năm 1954 đình được xây lại, gồm 2 toà đại bái và hậu cung. Năm 1989, toà đại bái được sửa chữa.

Năm 1993, đình Đại Vi được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia.

Kiến trúc

Năm 2006, đình Đại Vi được trùng tu trong một khuôn viên vuông vắn. Năm 2015, xây thêm nhà tả vu. Năm 2017, bổ sung các công trình phụ. Năm 2021, xây thêm toà tiền tế 1 gian 2 chái kiểu chồng diêm 2 tầng, 8 mái với 8 góc đao cong. Sau tam môn là sân ngắn rồi đến các hạng mục kiến trúc: tiền tế, đại bái, hậu cung, tả vu, hữu vu.

Toà đại bái có 3 gian 2 chái, 4 mái đao cong. Hệ khung gỗ gồm 4 bộ vì, mỗi bộ liên kết 4 hàng cột. Hai bộ vì gian giữa được làm kiểu "chồng rường giá chiêng", vì nách trước làm kiểu "cốn - ván mê", vì nách sau làm kiểu "chồng rường, tiền bẩy, hậu bẩy". Hai bộ vì gian bên làm kiểu "thượng chồng rường giá chiêng, hạ chồng rường". Các thanh rường được trang trí hoa lá cách điệu. Đầu dư được chạm hình rồng, cốn mê chạm hình tứ linh, tứ quý.

Toà hậu cung 3 gian, tường hồi bít đốc, có 4 bộ vì. Mỗi bộ vì liên kết 4 hàng chân cột, vì nóc làm kiểu "thượng chồng rường, tiền kẻ chuyền, hậu kẻ ngồi".

Di sản

Trong đình Đại Vi còn bảo lưu được những di vật có niên đại từ thời Lê đến Nguyễn, gồm: ngai thờ, bài vị, bộ ngũ sự bằng đồng, cùng nhiều đồ thờ tự được sơn son thiếp vàng.

Lễ hội đình được tổ chức hàng năm từ mùng 8 đến ngày 11 tháng Hai âm lịch. Sáng mùng 8 dân làng rước kiệu thánh từ nghè Nối, nghè Gạ về đình để tế lễ. Sáng ngày 11 làm lễ tế giã đám và đóng cửa đình. Trong dịp này bên cạnh các nghi lễ trang nghiêm còn diễn ra nhiều trò giải trí và hoạt động thể thao, văn nghệ.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cổ Pháp: 4X37+P6J, Tân Hồng, Từ Sơn.
• Chùa Phật Tích: 32WG+JM5, Phật Tích, Tiên Du.
• Đền Đô: 4X46+R52, Đình Bảng, Từ Sơn.
• Đình Đại Thượng: 3XPQ+P7W, Đại Đồng, Tiên Du.
• Đình Keo: 3XP9+XWH, xóm Gạo, Phù Chẩn, Từ Sơn.
• Khu di tích Dương Lôi: 34X6H+P8, Tân Hồng, Từ Sơn.

  ---

  No 1137 dinh Dai Vi ©NCCông 2019-2025, dinh Dai Vi