Các đền, đình thờ Vua Đinh ở Ý Yên

qrcode:https://360.hncity.org/%C4%90inh-quan/%C4%90inh-quan-phia-Nam/Cac-den-dinh-tho-Vua-%C4%90inh-o-Y-Yen
Đền Tam Quang Cổng đền Tam Quang Đình Cát Đằng Đình Thượng Đồng

Đình Đằng Động

Đình Đằng Động tức đình Lẻ thuộc xã Yên Hồng, huyện Ý Yên. Đình Lẻ thờ Đinh Tiên Hoàng và đã được công nhận Di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2014.

Đền Tam Quang

Đền Vua Đinh Tiên Hoàng ở thôn Tam Quang, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định năm 1987 được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia. Đền cùng với các di tích lân cận như đền Cộng Hòa, đình Thượng Đồng và đình Cát Đằng ở xã Yên Tiến tạo thành quần thể di tích thờ Vua Đinh ở Nam Định, chỉ cách cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) dưới 20 km.

Tương truyền Đinh Bộ Lĩnh đã đến trang Đồi Thượng (nay là thôn Tam Quang) mộ thêm tướng giỏi. Nơi ngài nghỉ lại sau này trở thàmj đền Vua Đinh. Nhà thờ Tổ trong đền là nơi thờ 18 trai tráng quê hương đi theo Vua dẹp loạn 12 sứ quân. Hiện còn bức đại tự cổ lưu 4 chữ Hán "Đồi Tam Triệu Tổ". Gò Đại Duyệt là nơi Đinh Bộ Lĩnh chỉ huy quân sĩ luyện tập. Cánh đồng Mo là nơi quân sĩ bỏ lại những mo cau gói cơm nhiều đến mức chất thành những đống lớn…

Lễ hội đền vua Đinh tại thôn Tam Quang diễn ra vào ngày 16 tháng 8 âm lịch hằng năm, được coi là một trong số những lễ hội tiêu biểu ở Nam Định.

Đền Thượng

Đền Thượng còn gọi là đền Cộng Hòa, nay thuộc xã Yên Tiến, huyện Ý Yên. Đền Thượng nằm cách đền Vua Đinh không xa. Tương truyền, đền Thượng là nơi Vua Đinh dựng cung thất.

Đình Thượng Đồng

Đình Thượng Đồng ở xã Yên Tiến, huyện Ý Yên được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hoá cấp quốc gia theo Quyết định số 84/QĐ ngày 27/4/1990. Đình thờ Đinh Tiên Hoàng làm thành hoàng. Đây là nơi mà sứ quân Phạm Bạch Hổ từng đóng quân, về sau quy thuận Đinh Bộ Lĩnh. Đình còn thờ 2 anh em Đinh Đức Đạt, Đinh Đức Thông người Cát Đằng dấy binh theo Đinh Bộ Lĩnh.

Đây chính là nơi Vua Đinh đã đóng quân ngày xưa. Đình mang đậm nét kiến trúc thời Nguyễn thế kỷ XIX và có một mảng chạm khắc tinh xảo từ thế kỷ XVII-XVIII. Xung quanh đình là cánh đồng Kiệu nơi đặt kiệu nhà vua, cánh đồng Khăm nơi quân giặc bị rơi vào bẫy của nghĩa quân, khu mả Vạn nơi chôn vùi xác giặc…

Đình Cát Đằng

Đình Cát Đằng thuộc xã Yên Tiến, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Trong khám thờ có đặt bức tượng Vua Đinh bằng đồng, ngoài ra còn thờ 2 vị tướng của Vua là anh em Đinh Đức Đạt, Đinh Đức Thông và ông tổ nghề sơn mài của địa phương là Ngô Đức Dũng. Theo ngọc phả, nhà Vua đã từng dẫn quân về đây thu phục sứ quân Phạm Phòng Át. Phía sau đình là Vườn Quan, nơi Phạm Bạch Hổ đóng quân.

Công trình kiến trúc có tổng diện tích 3.887m2 quay hướng Đông Nam. Ngôi đình tuy đã tu sửa nhiều lần nhưng vẫn bảo lưu được đường nét phong cách nghệ thuật thời Nguyễn (thế kỷ XIX). Phía trước đình là hệ thống nghi môn và 2 nhà bia làm theo kiểu chồng diêm hai tầng mái giả ngói ống. Các đao góc uốn cong xung quanh trang trí đề tài tứ linh, tứ quý và nhiều họa tiết truyền thống. Từ hệ thống nghi môn vào tòa tiền đường là một khoảng sân rộng, lát gạch phẳng phiu. Ngôi đình được xây theo kiểu “tiền chữ Nhất, hậu chữ Đinh” gồm 3 tòa. Tòa tiền đường 5 gian làm theo kiểu chồng diêm, đao góc uốn. Nâng đỡ hệ thống mái là bốn hàng cột gỗ lim gồm 24 chiếc. Cột cái có đường kính 30cm, cột quân có đường kính 20cm, tất cả được đặt trên chân tảng đá thắt cổ bổng. Tòa trung đường 5 gian cũng được thiết kế theo phong cách truyền thống. Bộ khung bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam. Gian chính giữa treo bức cửa võng bằng gỗ vàng tâm chạm họa tiết tứ linh, tứ quý sơn son thếp vàng. Hai gian bên mỗi bên treo một bức phù điêu bằng gỗ chạm bong cảnh “long vân khánh hội” mang phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê (thế kỷ XVII-XVIII). Sau cùng là tòa cung cấm 3 gian, tường xây gạch thất, mái lợp ngói nam. Trong cung có cỗ khám thờ lớn đặt tượng vua Đinh chất liệu bằng đồng. Ngoài vẻ đẹp và quy mô về kiến trúc, đình Cát Đằng còn lưu giữ được nhiều cổ vật cổ thư có giá trị; tiêu biểu là 5 đạo sắc phong có niên đại từ thời Vua Lê Vĩnh Tộ (1619-1628) đến thời Vua Nguyễn Khải Định (1916-1925) cùng nhiều câu đối đại tự.Trong đình hiện lưu giữ nhiều cổ thư và các đạo sắc phong từ đời Vĩnh Tộ (1619-1628) đến đời Khải Định (1916-1925).

Tại Quyết định: 776/QĐ-BT ngày 23/6/1992 của Bộ Văn hoá và Thông tin, đình Cát Đằng được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Đình Viết

Làng Viết thuộc xã Yên Chính, huyện Ý Yên; ngày nay gồm các xóm Hùng Sơn, Việt Hùng, Viết Tiến,. Làng có nhiều sông ngòi bao quanh, như sông Bo, sông Bố, ngòi Ngõ Mền… Lại có đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình và đường tỉnh lộ TL57 chạy qua.

Tương truyền khu đất làng xưa cao ráo, vuông vắn và có hình chữ "Viết" nên được đặt tên như vậy. Đây là nơi vua Đinh cùng tướng sĩ đã dựng trại, luyện quân nhằm bảo vệ vùng cửa biển Thần Phù ở phía Đông Bắc Cố đô Hoa Lư. Đình Viết khởi dựng vào đầu thế kỷ 18.

Cạnh đình Viết là Phủ Viết thờ Hoàng hậu Dương Vân Nga. Về sau, đình, chùa và phủ được xây mới với quy mô lớn hơn vào năm 1805-1815. Trong đình còn lưu được 3 đạo sắc phong, đạo đầu tiên ban hành vào năm Tự Đức 10 (1857), đạo cuối cùng vào năm Khải Định 9 (1924).

Bản đồ trực tuyến