Đình Tri Chỉ

Đình thôn Tri Chỉ có từ thời Lê trung hưng. Thờ: 3 vị đại vương (Linh Lang, Đông Hải, Thủy Hải) và 2 vị tổ nghề làm áo tơi. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1985). Vị trí: QVX2+FX4, Tri Trung, Phú Xuyên, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 35km (hướng 6h). Trạm bus: Đd cột mốc Km9+600 - TL 429. [1]

Địa lý

Thời Lê trung hưng, thôn Tri Chỉ thuộc xã Tri Chỉ, tổng Hòa Mỹ, huyện Phú Xuyên, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng. Sau này, thôn Tri Chỉ thuộc về xã Tri Trung, thời kỳ kháng chiến chống Pháp gọi là xã Ái Quốc, thuộc tỉnh Hà Đông. Năm 1965 sáp nhập vào tỉnh Hà Tây, năm 1975 sáp nhập vào tỉnh Hà Sơn Bình, năm 2008 sáp nhập vào TP Hà Nội.

Lược sử

Thôn Tri Chỉ tên nôm là làng Chảy, đọc chệnh thành làng Trể, còn gọi làng Trê. Theo truyền thuyết và thần phả, đình Tri Chỉ thờ Linh Lang đại vương là hoàng tử Hoằng Chân thời Lý. Chàng chiến đấu trên trận tuyến sông Cầu chống quân Tống xâm lược và hy sinh anh dũng. Nhà vua vô cùng thương tiếc, truyền cho những nơi chàng từng đóng quân lập đền thờ phụng để ghi nhớ công đức.

Bên cạnh Linh Lang, đình Tri Chỉ phối thờ Đông Hải và Thủy Hải đại vương là 2 người tài cao học rộng, có công phò tá nhà Lê sơ trong thế kỷ XV. Theo truyền thuyết, Đông Hải đại vương là tiến sĩ Nguyễn Phục [2]. Ngoài ra, trong đình Tri Chỉ còn thờ 2 vị Thánh sư Tổ nghề là Nghiêm Thắng và Đặng An đã truyền dạy cho dân làng nghề làm áo tơi.

Ngày 21/11/1985, đình làng Tri Chỉ được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Đình Tri Chỉ được khởi dựng vào thế kỷ XVIII, cho đến nay đã trải qua vài lần tu sửa vào thế kỷ XIX và XX. Hiện tại ngôi đình hầu như vẫn giữ được dáng vẻ kiến trúc của thời Nguyễn. Cổng đình xây kiểu nghi môn tứ trụ, nhìn ra một hồ bán nguyệt nhỏ ở phía tây nam. Hai dãy tả hữu mạc 3 gian nằm đối xứng qua sân.

Toà đại bái gồm 3 gian 2 chái, xây tường hồi vỉ ruồi tay ngai, 4 mái đao cong lợp ngói mũi hài. Hiên giữa có bộ mái 2 tầng với cổ diềm rất xinh. Kết cấu bên trong dựa trên 4 hàng chân cột với 6 bộ vì, tổng cộng là 24 cột gỗ tứ thiết. Cột gỗ vì giữa có đấu vuông thót đáy là dấu tích còn lại từ thời Lê. Trên thượng lương còn ghi dòng chữ Hán cho biết thời điểm khởi dựng ngôi đình là năm 1771.

Điêu khắc nghệ thuật tập trung trên 4 câu đầu dư được chạm hình đầu rồng và bức cốn trên 2 bộ vì ở gian giữa được trang trí bằng các khối chạm hình voi, rồng, phượng mang phong cách nghệ thuật thời Lê trung hưng. Ngoài ra trên cốn, đầu bẩy còn được đục chạm các đề tài tứ linh và tứ quý. Đặc biệt hình con rồng có đuôi xoắn, bờm rậm, mặt nom dữ tợn mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn muộn.

Toà trung cung và hậu cung tọa lạc ở phía sau nhà đại bái và đều có 1 gian 2 mái chảy lợp ngói ri.

Di sản

Hiện tại, trong đình Tri Chỉ còn giữ được nhiều hiện vật của thời Nguyễn như hoành phi, câu đối, hương án, cửa võng, long ngai bài vị. Đặc biệt quý là một cây đèn gốm tráng men màu da đá, trang trí đắp nổi hình rồng mang phong cách nghệ thuật thời Mạc, 2 đĩa men ngọc, cuốn thần phả và sắc phong cho các vị thành hoàng làng.

Lễ hội đình làng Tri Chỉ được diễn ra vào hai dịp từ ngày 1 đến 4 tháng Tư và từ ngày 9 đến 10 tháng Tám âm lịch hằng năm. Trong các ngày sóc, vọng, các ngày lễ tiết dân làng thành tâm dâng lên đức Thành thành hoàng lễ chay, mặn tùy tâm. Mỗi khi trong gia đình có công việc, các gia đình cũng có lễ trình với Thành hoàng cầu mong sự phù trợ. Ngày nay, vào dịp lễ hội chính có các tuần tế Mộc dục, Tế tuần đệ nhất, Tế tuần đệ nhị, Tế tuần đệ tam…

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Thanh Xuyên: QR7J+PXG, Thanh Xuyên, Phú Xuyên,
• Đình Châu Mai: RR37+865, Liên Châu, Thanh Oai.
• Đình Cống Xuyên: RV36+W73, Nghiêm Xuyên, Thường Tín.
• Đình Nghiêm Xá: RV42+VRF, Nghiêm Xuyên, Thường Tín.
• Đình Phượng Vũ: QVX2+FX4, Phượng Dực, Phú Xuyên.
• Đình Văn Trai: QRHW+4XX, Văn Hoàng, Phú Xuyên.

No 918 ©NCCong 2021-2024, dinh Tri Chi