794 Dang Giang community hall

Đình Đặng Giang

Đình Đặng Giang 鄧江亭 có từ thế kỷ XVII. Thờ: Tam vị thành hoàng, tướng của vua Hùng thứ 18. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1994). Vị trí: MQ9G+VJC, Ứng Hòa, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 52km, hướng 7h. Trạm bus: Đd Trạm Y Tế Xã Hòa Phú - QL21B.

Lược sử

Thôn Đặng Giang tức Kẻ Đặng, từ tháng 7-2025 thuộc xã Ứng Hòa, TP Hà Nội. Trước 1945, Kẻ Đặng là một xã nông nghiệp thuộc tổng Thái Bình, huyện Sơn Lãng, phủ Ứng Hoà, tỉnh Hà Đông. Đình làng được khởi dựng vào thế kỷ XVII.

Đình làng Đặng Giang khởi dựng vào thế kỷ XVII. Theo bản thần phả soạn từ thời Lê trung hưng và phụng sao năm Tự Đức 4 (1851) dưới thời Nguyễn, đình thờ Tam vị thành hoàng có danh xưng: Dực Vận Cương Nghị Bao La đại vương, Tế Thế An Dân Quy Chân đại vương, Tuyên Khánh Phổ Huệ Bát Nhã đại vương, đều là tướng của vua Hùng thứ 18.

Theo thần tích, ba vị văn võ toàn tài, có công lớn giúp Tản Viên sơn thánh đánh thắng địch, được vua Hùng phong tước và ban cho Kẻ Đặng làm thực ấp. Ba ngài chăm lo đời sống và phủ dụ dân trong vùng, giáo hoá điều nhân nghĩa, dạy bảo cách chăn tằm, ươm tơ, dệt lụa, ... cho nên sau khi hoá đã được dân lập đền thờ phụng.

Các triều đại Việt Nam kể từ thế kỷ XVII đều có ban hành sắc phong Tam vị đại vương làm thượng đẳng phúc thần kèm theo nhiều mỹ tự và cho phép nhân dân thờ phụng tại đình làng.

Năm 1994, đình Đặng Giang được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Đình đã nhiều lần trải qua trùng tu, tôn tạo, lần cuối là vào đầu thế kỷ XXI. Vị trí hiện tại nằm ở phía bắc quốc lộ QL21B, sát dưới chân đê sông Đáy. Cổng đình nhìn về phía tây nam là một nghi môn với 2 trụ biểu lớn, thân trụ đắp câu đối chữ Hán. Cả ba cửa đều có bậc gạch dẫn xuống sân, du khách đi vào sẽ thấy ở hai bên là cặp tượng hộ pháp. Bên tả đình có ngôi miếu nhỏ 3 gian và bên hữu có nhà bia tưởng niệm liệt sĩ thôn Đặng Giang.

Toà đại bái rộng 6m, dài 10m, gồm 3 gian 2 chái, cửa bức bàn, gian giữa kết nối với hậu cung theo hình “chữ Đinh”. Các mái đều lợp ngói ri, đầu đao cong cong, trên bờ nóc có đắp các hình con kìm, nghê, rồng. Bên dưới mái là các bộ vì cùng làm theo kiểu “giá chiêng kẻ suốt”, nằm trên hệ thống 4 hàng cột gỗ lim kê chân đá. Toà hậu cung làm khá đơn giản, gian ngoài bài trí các đồ tế khí, trong cung cấm có 3 bộ bài vị và các hộp cất giữ sắc phong.

Di vật

Đình đã được đại tu vào đời vua Tự Đức nên có thể thấy lớp điêu khắc tân tạo mang rõ phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Nổi bật là những hàng cột cái đều sơn đỏ, có đường kính lớn từ 45cm đến 50cm và những mảng chạm khắc được tô màu. Các mảng trang trí bong kênh lại là tạo tác thời Lê, chủ yếu sử dụng các đề tài rồng, lân và phượng hoàng.

Trong cung cấm hiện còn 46 đạo sắc phong thần cho Tam vị đại vương, mang niên hiệu: Dương Hòa (7 đạo), Phúc Thái (10 đạo), Khánh Đức (3 đạo), Thịnh Đức (6 đạo), Vĩnh Thọ (2 đạo), Cảnh Trị (3 đạo), Chiêu Thống (3 đạo), Quang Trung (3 đạo), Cảnh Thịnh (3 đạo), Bảo Hưng (3 đạo), Gia Long (3 đạo).

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Đinh Xuyên: MQM3+RM, Hoà Nam, Ứng Hòa.
Đền Trình: JQ4F+49X, Hương Sơn, Mỹ Đức.
Đình Đinh Xuyên: MQM4+36H, Hoà Nam, Ứng Hòa.
Đình Phù Lưu Hạ: MQ4R+XG7, Phù Lưu, Ứng Hòa.
Đình Phù Lưu Thượng: MQ6Q+F9C, Phù Lưu, Ứng Hòa.
Đình Xuân - Dư Xá Thượng: MQH5+PQR, Hoà Nam, Ứng Hòa.
Đình Xuân Hữu Vĩnh: JR73+V7, Hồng Quang, Ứng Hòa.

Chú thích
[1] HÀ ĐÔNG TỈNH SƠN LÃNG HUYỆN THÁI BÌNH TỔNG ĐẶNG GIANG XÃ THẦN SẮC 河東省山郎縣太平總鄧江社神敕. Phong cho: Dực Vận Đại Vương 翊運大王; Tế Thế Đại Vương 濟世大王; Tuyên Khánh Đại Vương 宣慶大王.